I GZ 507/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 300/15 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. (sygn. akt III SA/Gl 300/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), odmówił I. W. sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 4 maja 2015 r. (sygn. akt III SA/Gl 300/15) oddalającego skargę I. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]lipca 2011 r. (nr [...]) w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek skarżącej z dnia 27 kwietnia 2015 r. o sporządzenie doręczenie uzasadnienia wyroku został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 29 kwietnia 2015 r. Powołując się na treść art. 141 § 2 p.p.s.a. WSA wskazał, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Zatem skoro wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wspomnianego wyroku został złożony jeszcze przed dniem ogłoszenia przez Sąd wyroku, to należało odmówić uwzględnienia takiego wniosku, gdyż został złożony przedwcześnie. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji złożyła I. W. (zastępowana przez doradcę podatkowego). Wniosła o uchylenie tego orzeczenia. Autor zażalenia - odwołując się do orzecznictwa i doktryny - wskazał, że wprawdzie w sytuacji, gdy strona zgłosi wniosek o sporządzenie uzasadnienia przed dniem ogłoszenia wyroku, to sąd winien odmówić sporządzenia tego uzasadnienia, jednakże jeśli sąd nie uczyni tego do dnia ogłoszenia orzeczenia, to złożony przez stronę wniosek przestaje być przedwczesny i należy nadać mu bieg, w szczególności wzywając stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W niniejszej sprawie rozprawa przed WSA odbyła się w dniu 15 kwietnia 2015 r. i na rozprawie Sąd odroczył publikację wyroku do dnia 27 kwietnia 2015 r. W tym dniu Sąd ponownie odroczył publikację wyroku do dnia 4 maja 2015 r. Wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu uzasadnienia został sporządzony i nadany w placówce pocztowej w dniu 27 kwietnia 2015 r. Skoro wniosek dotarł do WSA już po publikacji wyroku lub w dniu publikacji wyroku, to albo Sąd pierwszej instancji przed publikacją orzeczenia powinien rozstrzygnąć w sprawie odmowy sporządzenia uzasadnienia jako przedwczesnego, lecz jeśli tego nie uczynił, to powinien nadać mu bieg. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Z kolei zgodnie z § 2 tegoż artykułu w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczył sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, zgodnie z którym wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem zgłoszony przed ogłoszeniem wyroku jest przedwczesny i z tego względu nie może być uwzględniony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji jest nieprawidłowe. Przede wszystkim zauważyć należy, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. NSA w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela jednak pogląd wyrażany w orzecznictwie tego Sądu, że ustawa nie wypowiada się jednak co do skuteczności czynności podjętych z wyprzedzeniem terminu, a więc przepis art. 85 nie może mieć w tym przypadku zastosowania (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OZ 231/13 - treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń NSA jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zatem czynność podjęta wcześniej, chociaż wadliwa, może wywoływać skutek prawny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela również pogląd wyrażony w doktrynie i orzecznictwie, że wprawdzie w sytuacji, gdy strona zgłosi wniosek o sporządzenie uzasadnienia przed dniem ogłoszenia wyroku, to sąd winien odmówić sporządzenia tego uzasadnienia, jednakże jeśli sąd nie uczyni tego do czasu ogłoszenia orzeczenia, to złożony przez stronę wniosek przestaje być przedwczesny i należy nadać mu bieg, w szczególności wzywając stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej (zob. Jan Paweł Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", wyd. 4, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 333; postanowienia NSA: z dnia 17 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OZ 231/13, z dnia 16 lutego 2011 r. o sygn. akt I OZ 106/11, z dnia 7 listopada 2007 r. o sygn. akt I OZ 803/07). W przedmiotowej sprawie wniosek I. W. został wprawdzie sporządzony przed wydaniem wyroku (którego publikację Sąd pierwszej instancji dwukrotnie odraczał), jednakże wpłynął do WSA w dniu 4 maja 2015 r., czyli w dniu ogłoszenia tegoż wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji faktycznej odmowa sporządzenia uzasadnienia wspomnianego wyroku stanowiła wyraz nadmiernego formalizmu. Zaskarżone postanowienie podlegało zatem uchyleniu. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.