I OSK 2278/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-08
Skład orzekający: Monika Nowicka, Roman Ciąglewicz, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży i bielizny dla członków rodziny, w sytuacji gdy dochody rodziny przekraczają kryterium socjalne, a jednocześnie rodzina nie wykorzystuje w pełni własnych możliwości zaspokojenia potrzeb (np. poprzez dochodzenie alimentów), jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży i bielizny jest zasadna, gdy dochody rodziny przekraczają kryterium socjalne, a wnioskodawca nie wykorzystuje dostępnych możliwości zaspokojenia potrzeb, takich jak dochodzenie alimentów od ojca dzieci. Pomoc społeczna ma charakter wspierający i doraźny, a nie zastępujący inne dostępne środki. Dodatkowo, stwierdzenie marnotrawienia otrzymanej pomocy lub niecelowego wydatkowania środków finansowych uzasadnia odmowę przyznania świadczenia.Stan faktyczny
A. Z. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup odzieży i bielizny dla siebie i członków rodziny. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczenia, a decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na nieracjonalne gospodarowanie środkami przez rodzinę i niewykorzystywanie przez córkę wnioskodawczyni możliwości dochodzenia alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. Z., podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 871/14 w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt III SA/Kr 871/14), oddalił skargę A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Prezydent Miasta K., decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr[...], odmówił przyznania A. Z. świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup odzieży dla S. i A. Ł., zakup kurtki zimowej dla A. Z. oraz zakup bielizny dla K. Ł.
Na skutek wniesionego przez A. Z. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr[...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), dalej "u.p.s" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że z przeprowadzonego w marcu 2014 r. wywiadu środowiskowego wynikało, iż wnioskodawczyni prowadziła gospodarstwo domowe wraz z córką i wnuczkami. W styczniu 2014 r. (miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku) dochody rodziny stanowiły: zasiłek stały w wysokości 292,75 zł, zasiłek stały K. Ł. w wysokości 292,21 zł, zasiłek okresowy w wysokości 489,52 zł, zasiłki pielęgnacyjne A. Z. i jej córki w łącznej wysokości 306 zł oraz zasiłki rodzinne w łącznej wysokości 154 zł, co łącznie wynosiło 1.534,48 zł. Organ podkreślił przy tym, że rodzina gospodarowała w sposób nierozsądny i nieracjonalny pozostającymi w jej dyspozycji środkami.
Kolegium podniosło również, że w decyzji organ I instancji zostały przedstawione wydatki na odzież strony i jej rodziny z ostatnich trzech miesięcy, chociaż zakup odzieży nie jest zakupem comiesięcznym. Ponadto K. Ł. pobrała 4 sztuki odzieży z Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej a następnie wyrzuciła je do kosza uznając, że są one zużyte a innym razem zakupiła odzież w postaci body damskiego i pasa do pończoch za łączną kwotę 81,50 zł, co – w ocenie Kolegium – potwierdzało pogląd Prezydent Miasta K., iż wnioskodawczyni i jej rodzina marnotrawią przyznanej jej pomoc.
W związku z tym, - jak wywodził organ odwoławczy - wprawdzie rodzinę odwołującej się tworzyły osoby alergiczne (z atopowym zapaleniem skóry) nie mniej jednak dokonywały one zakupu rzeczy drogich i jednocześnie zbędnych (a nawet szkodliwych dla zdrowia takich osób) bo w postaci środków chemicznych. Kolegium stwierdziło zatem, że strona powinna dokonywać bardziej przemyślanych wyborów, tym bardziej, że dysponowała skromnymi środkami finansowymi. W konsekwencji więc uznało, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny zgłaszanych przez A. Z. potrzeb, przestrzegając przy tym zasady konieczności ich uwzględnienia, gdyby odpowiadały one celom i możliwościom pomocy społecznej.
Organ II instancji stwierdził również, że Prezydent Miasta K. nie mógł zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Podkreślono też, że strona, na mocy wcześniejszych decyzji, otrzymywała pomoc finansową, a zatem organ I instancji nie pozostawał obojętny wobec jej sytuacji życiowej.
Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. A. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zakwestionowała jej prawidłowość.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Podczas rozprawy przed Sądem Wojewódzkim w dniu 23 października 2014 r. A. Z. podała, iż razem z rodziną pozostaje na utrzymaniu opieki społecznej, że mąż jej córki przebywa w zakładzie karnym, a alimenty należne od niego nie są ustalone. Skarżąca stwierdziła także, że nie zgadza się z argumentacją organu, iż pomoc ma mieć charakter doraźny. Wyjaśniła też, że obie z córką przyjechały do Sądu środkami komunikacji publicznej pozostawiając jedno z dzieci córki w przedszkolu, a drugim opiekowała się matka ojca dzieci.
Oddalając skargę – na podstawie art. 151 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej – "p.p.s.a." – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że nie była ona zasadna.
Sąd, przytaczając treść art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s., wyjaśnił, że pomoc społeczna ma charakter doraźny i ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich niezbędnych potrzeb. Ma ona umożliwiać przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych. Nieuzasadnione było zatem oczekiwanie przez skarżącą, iż pomoc społeczna pokryje w pełni jej potrzeby. Sąd podkreślił przy tym, że rodzina skarżącej nie wykorzystywała w pełni swych uprawnień i możliwości. Ojciec dzieci córki A. Z. nie miał bowiem ustalonych i zasądzonych alimentów na ich rzecz. Wprawdzie odbywał on karę pozbawienia wolności, ale zasądzenie od niego alimentów umożliwiłoby matce dzieci staranie się o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zobowiązując jednocześnie ojca dzieci do zwrotu wypłaconych przez ten fundusz sum. Tymczasem, w zaistniałej sytuacji ojciec małoletnich był całkowicie zwolniony z obowiązku ich utrzymywania, a ciężar ten spoczywał wyłącznie na organach pomocy społecznej. Sąd zwrócił w tym miejscu również uwagę na fakt, iż sytuacja taka była niezgodna z art. 27 ust. 2 i 4 zd. 1 ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.). Z treści tego przepisu wynikało bowiem, iż oboje rodzice są odpowiedzialni za zabezpieczenie finansowe swoich dzieci i są zobowiązani do łożenia na ich utrzymanie. Państwo, za pośrednictwem swych organów, w tym wypadku organów pomocy społecznej, jedynie czasowo, w zastępstwie rodziców, udziela bieżącej pomocy finansowej małoletnim, dbając jednocześnie o to, aby rodzice – w miarę swych możliwości – udzieloną pomoc finansową na utrzymanie dzieci, zwrócili.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, Sąd zatem podkreślił, że córka A. Z. – K. Ł., mająca uprawnienie i prawny obowiązek do wystąpienia – w imieniu małoletnich dzieci - przeciwko ich ojcu o alimenty, z uprawnienia tego jednak nie skorzystała, co oznaczało, iż rodzina A. Z. nie wykorzystywała swoich możliwości, do czego była zobowiązana na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.s.
Ponadto, w nawiązaniu do argumentacji skarżącej, iż punkt odbioru odzieży używanej znajduje się bardzo daleko od miejsca zamieszkania i jest otwarty w takich godzinach, że jej córka nie może tam dojechać, gdyż musi odebrać dziecko z przedszkola, Sąd zwrócił uwagę, iż z treści złożonego przez skarżącą na rozprawie oświadczenia wynikało, że jedno z dzieci jej córki uczęszczało do przedszkola, natomiast w opiece nad drugim dzieckiem pomagała jej teściowa córki. Zatem zarówno skarżąca, jak i jej córka, miały możliwość odbierania dla siebie i dzieci odzieży z Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej.
Powołując się natomiast na treść art. 3 ust. 4 u.p.s. Sąd Wojewódzki wskazał, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku A. Z. wraz z córką i wnuczkami otrzymały pomoc finansową z pomocy społecznej w kwocie 1.534,48 zł. Z akt administracyjnych wynikało ponadto, że pomoc finansowa udzielana skarżącej od wielu lat miała charakter stałej pomocy w formie zasiłków: stałych, okresowych, pielęgnacyjnych i rodzinnych, a nadto udzielana była także w zwiększonej wysokości w formie różnego rodzaju zasiłków celowych, a to powodowało konieczność coraz bardziej uważnego śledzenia przeznaczenia przez stronę udzielanej pomocy. Poza tym – jak zaznaczył Sąd - osoby ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie otrzymają świadczenia, o które wnioskowały, albowiem zależy to także od możliwości finansowych poszczególnych ośrodków pomocy społecznej oraz od liczby osób potrzebujących.
Ostatecznie Sąd podzielił zatem w pełni stanowisko organów administracyjnych obu instancji, wskazując, że nie pozostawały one obojętne wobec sytuacji życiowej skarżącej i świadczyły tę pomoc w zakresie przyjętym przez w/w ustawę, a ponadto zgodził się, że skarżąca niewłaściwe gospodarowała przyznanymi jej środkami finansowymi. Zdaniem Sądu, wobec takiego gospodarowania tymi środkami, braku wykazania przez skarżącą celowości zakupu nowej odzieży przy jednoczesnym możliwości pozyskania tańszej (w tym używanej), a także wobec braku wykorzystania własnych możliwości pozyskania środków utrzymania, brak było podstaw do uznania podnoszonych przez skarżącą argumentów, zwłaszcza w kontekście wynikającego z art. 4 u.p.s. obowiązku współdziałania strony w rozwiązywaniu jej trudnej sytuacji.
W konsekwencji Sąd uznał, iż organy administracji obu instancji zasadnie przyjęły, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 11 ust. 1 u.p.s. Dokonując zakupu z przyznanych świadczeń środków zbędnych i w wygórowanych cenach, skarżąca nierozsądnie i nieracjonalnie gospodarowała nimi, marnotrawiąc je. Upoważniało to organy pomocy społecznej do odmowy przyznania dalszych środków finansowych na podobne cele.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, A. Z., zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie:
I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 3 ust. 1 u.p.s. - polegające na wadliwym przyjęciu, że skarżąca dąży do pełnego pokrycia przez pomoc społeczną potrzeb swoich i jej rodziny, podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisu art. 3 ust. 1 u.p.s. - w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego - determinuje realizację przesłanki " zmierzania do zaspokojenia niezbędnych potrzeb" oraz " życia w warunkach odpowiadających godności człowieka" w przypadku skarżącej,
2) 39 ust. 1 i 2 u.p.s. - polegające na wadliwym przyjęciu, iż przesłanka przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu kurtki zimowej oraz bielizny stanowią ,,niezbędne przedmioty użytku domowego", podczas gdy prawidłowe jego zastosowanie wskazuję, że stanowią nie niezbędne przedmioty użytku domowego, lecz odzież zaspokajającą niezbędną potrzebę bytową,
3) 41 ust. 1 u.p.s. - polegające na wadliwym przyjęciu, iż nie zachodzi w sprawie przypadek " szczególnie uzasadniony" jako odbiegający od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego;
II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. - poprzez przyjęcie przez Sąd, że organ administracyjny nie dopuścił się przekroczenia granic zasady uznania administracyjnego i nie dokonał nieuzasadnionego przedłożenia interesu społecznego nad słusznym interesem skarżącej, podczas gdy prawidłowa kontrola postępowania uznaniowego winna prowadzić do wniosku jej przekroczenia,
2) art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez zaniechanie kontroli uzasadnienia decyzji organu administracji pierwszej instancji jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podczas gdy prawidłowa ich kontrola powinna prowadzić do konstatacji, że ograny załatwiające sprawę w uzasadnieniach swych decyzji nie ustosunkowały się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy i czyniły to ogólnikowo, czym uchybiły swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie została załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego,
3) art. 1 § 2 p.p.s.a. w zw. z 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez brak dostrzeżenia w toku sprawowania kontroli działalności administracji publicznej istotnych naruszeń prawa materialnego i przepisów postępowania mające wpływ na wadliwość wydanych w sprawie decyzji.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Zarzuty te opierały się na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego w postaci: art. 3 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2, a także art. 41 ust 1 u.p.s. oraz istotnym naruszeniu przepisów postępowania (art. 1 § 2 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 107 § 1 w zw. z art. 8 i 11 k.p.a.). W istocie rzeczy jednak skarżąca kwestionowała, dokonaną przez Sąd I instancji, ocenę zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą, brak było podstaw do podważenia, wyrażonego w niej stanowiska, o braku podstaw do przyznania skarżącej zasiłku celowego na zakup dla niej kurtki zimowej, dla jej córki (K. Ł.) – bielizny i dla wnuczek (S. i A. Ł.) - odzieży.
Zarzuty te należało uznać jednak za nieuzasadnione.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że składowi orzekającemu nie są znane przepisy "art. 1 ust. 1 i 2 p.p.s.a.", gdyż art. 1 p.p.s.a. nie zawiera żadnych, mniejszych jednostek redakcyjnych. Zgodnie z jego zaś brzmieniem , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 134 § 1 p.p.s.a., zauważyć należy, że Sąd Wojewódzki nie przekroczył granic rozpoznawanej sprawy a samą skargę zaanalizowal w sposób rzeczowy i dokładny. Odniesienie się zaś przez Sąd I instancji do treści oświadczeń złożonych przez skarżącą podczas rozprawy, jak również do argumentacji, którą skarżąca podnosiła w odwołaniu, świadczyło, że Sąd nie ograniczył się w tym przypadku jedyne do samych "zarzutów i wniosków zawartych w skardze".
Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd prawidłowo zatem przyjął, iż organy administracji publicznej uwzględniły wszystkie, istotne dla jej wyniku, okoliczności. W tych warunkach nie można było zatem twierdzić, że w toku postępowania administracyjnego zostały naruszone art. 8 i art. 11 k.p.a. Zaskarżona natomiast w tej sprawie decyzja odpowiadała wymogom zawartym art. 107 § 1 k.p.a. Sam fakt bowiem, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie różniło się od rozstrzygnięcia zawartego w innej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wydanej na podstawie tych samych przepisów i skierowanej do tej samej strony, nie mógł dowodzić wadliwości decyzji zaskarżonej. Obie bowiem decyzje zostały wydane w mocno zbliżonych okolicznościach faktycznych analogicznych okolicznościach faktycznych.
Generalnie istota zagadnienia sprowadzała się w tym przypadku do kwestii materialnoprawnych. W związku z tym wyjaśnić należy, co zresztą zasadnie uczynił Sąd Wojewódzki, prowadzone w tym przypadku postępowanie, dla którego podstawą były przepisy ustawy o pomocy społecznej, oraz wydane w jego toku rozstrzygnięcia nie mogły być wyłącznie determinowane treścią art. 39 ust. 1 i 2 , czy też art. 41 ust. 1 u.p.s., a które to przepisy określają przesłanki przyznania zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego. Podstawą ich nie mógł być również sam art. 3 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jak słusznie bowiem zauważył Sąd I instancji, w tym przypadku należało uwzględnić całość regulacji zawartych w tej ustawie. Organy miały zatem obowiązek wziąć pod uwagę, że zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.s., przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, a ponadto, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 2-4 u.p.s.).
Ocena zasadności złożonego przez skarżącą wniosku nie mogła również pomijać okoliczności, iż ustawodawca w art. 4 u.p.s. zobligował osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, a ponadto, w przypadku stwierdzenia marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych upoważnił organy do ograniczenia świadczeń, odmowy ich przyznania albo przyznania pomocy w formie świadczenia niepieniężnego (art. 11 ust. 1 u.p.s.).
Uwzględniając zatem fakt, iż organy obu instancji były zobowiązane do uwzględnienia norm wynikających z powyższych przepisów, Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, iż w niniejszym przypadku brak było podstaw do przyznania skarżącej i jej rodzinie zasiłku celowego.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miała bowiem w analizowanej sytuacji okoliczność, iż udzielenie pomocy społecznej ma jedynie charakter wspierający. Oznacza to, że jej udzielnie nie może dowolnie zastępować innych, przysługujących stronie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb, lecz może nastąpić dopiero w sytuacji braku możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Sąd Wojewódzki słusznie zatem wziął pod uwagę, że skoro skarżąca oraz jej rodzina nie wykorzystały możliwości uzyskania środków na zaspokojenie wnioskowanych przez nią potrzeb na rzecz dzieci (wnuczek skarżącej), nie podejmując działań zmierzającej do wyegzekwowania od ojca dzieci alimentów, które tymczasowo (zastępczo) mogłyby być wypłacane z Funduszu Alimentacyjnego, to należało uznać, iż nie wykorzystała ona wszystkich dostępnych możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Powodowało to, iż wnioskowana przez nią – w tym zakresie – pomoc nie realizowała wskazanych w ustawie o pomocy społecznej celów.
W świetle powołanych wyżej przepisów również ustalenie w toku postępowania, iż córka skarżącej marnotrawiła pomoc uzyskaną w formie niepieniężnej, wyrzucając otrzymaną odzież, czy też przeznaczając dotychczas otrzymywane środki pieniężne na kupowanie rzeczy zbędnych a jednocześnie drogich, w sytuacji, gdy środki te – z uwagi na chorobę nerek jednego dzieci - mogłyby być spożytkowane na kupno bielizny dziecięcej, stanowiło wystarczający argument dla odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
Wskazać też wreszcie trzeba, zakup nowych ubrań nie miał w tym przypadku charakteru pomocy niezbędnej, ponieważ skarżąca mogła otrzymać od organu pomocy społecznej stosowną odzież w tym zewnętrzne okrycie zimowe. Odległość zaś punktu wydania tego rodzaju odzieży od miejsca zamieszkania strony oraz godziny jego otwarcia, jak zasadnie wyjaśnił i umotywował to Sąd Wojewódzki nie stanowił w tym przypadku bariery nie do pokonania. Biorąc zaś powyższe pod uwagę, należało również uznać, że w tego rodzaju sytuacji wydatkowanie przez organ środków na zakup nowej odzieży przez stronę i jej córkę również świadczyłby o marnotrawieniu środków pomocowych i tak przecież mocno ograniczonych.
Odnosząc się zaś do zarzutu braku szczegółowego podania przez organ pomocy społecznej sposobu rozdysponowania posiadanych środków finansowych, trzeba stwierdzić, że skoro – w świetle tego co zostało wyżej powiedziane - brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z zakresu pomocy społecznej – to powyższe uchybienie nie mogło mieć dla rozstrzygnięcia znaczenia istotnego.
W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wnoszącego skargę kasacyjną wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło