II FZ 16/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 410/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 17 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2015 r., I SA/Łd 410/15, i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 410/15 odrzucił skargę A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 17 grudnia 2014 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 25 września 2014 r., określającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Decyzja ta została doręczona w trybie przepisu art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") z dniem 2 stycznia 2015 r. W dniu 10 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej, za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Następnie Sąd odniósł się do regulacji art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Dodał, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Dalej podkreślił, że datą miarodajną dla oceny tego, czy skarga została złożona z zachowaniem ustawowego terminu, jest dzień jej wniesienia do właściwego organu administracji publicznej osobiście lub za pośrednictwem poczty. W ocenie Sądu zakwestionowana decyzja została doręczona w dniu 2 stycznia 2015 r. Skoro ustawowy termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni, to tym samym strona powinna złożyć skargę do Sądu, za pośrednictwem organu najpóźniej do 2 lutego 2015 r. Pomimo odpowiedniego pouczenia, skarga przesłana została 10 marca 2015 r. W takiej sytuacji Sąd skargę odrzucił. 2. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącej wniósł o "zmianę zaskarżonego postanowienia- odrzucenie skargi na postawie art. 58 § 1 pkt 6) ppsa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Łodzi celem ponownego rozpatrzenia" ewentualnie "uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na nowo". Autor zażalenia zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. "poprzez odrzucenie skargi z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że skarga była przedwczesna jako wniesiona na decyzje, która nie została prawidłowo doręczona (nie weszła do obrotu prawnego), co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) ppsa". 3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie stwierdził, że jest ono zasadne. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest skuteczność doręczenia skarżącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 17 grudnia 2014 r. Przepis art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że w razie niemożności doręczenia przez pocztę pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej tzw. doręczenia właściwego do rąk adresata lub osoby upoważnionej, przechowuje ona to pismo w swojej placówce pocztowej przez okres 14 dni, o czym zawiadamia w stosowny sposób adresata. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Wskazać należy, że osoba doręczająca pismo powinna uczynić adnotację w dokumencie potwierdzenia odbioru o niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 14 Ordynacji podatkowej, a następnie pozostawić zawiadomienie o miejscu przechowywania pisma. Zasadą jest, że zawiadomienie to umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej. Jedynie wtedy, gdy nie jest to możliwe, zawiadomienie można umieścić na drzwiach mieszkania adresata, na drzwiach biura adresata, na drzwiach innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z treści potwierdzenia odbioru, które powraca do organu podatkowego będącego nadawcą pisma powinny wyraźnie wynikać następujące okoliczności: przyczyny niemożności doręczenia pisma w trybie art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej, fakt zawiadomienia adresata o przesyłce, fakt powtórnego zawiadomienia po upływie 7 dni od daty złożenia pisma w placówce pocztowej oraz informacja, iż zawiadomienia o przesyłce zostały każdorazowo umieszczone w miejscach wskazanych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż z uwagi na skutki procesowe, jakie wiążą się dla strony z zastosowaniem trybu określonego w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, należy rygorystycznie przestrzegać wymogów wskazanych w tym artykule. Na znajdującym się w aktach administracyjnych zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki naniesiono następujące daty i zapisy: w pkt 2, który po wypełnieniu i podkreśleniu ma treść: "z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w pkt 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP wpisano datę 19 grudnia 2014 r., w części, którą podpisuje doręczyciel jest data 7 stycznia 2015 r. Mając wątpliwości co do powyższych zapisów znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wystąpił do Urzędu Pocztowego Łódź 1 o wyjaśnienie, kiedy przesyłka była ponownie awizowana. W piśmie z 5 lutego 2015 r. Poczta Polska S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych Katowice wyjaśniła, że reklamowana przesyłka, w związku z nieskuteczną próbą doręczenia w dniu 19 grudnia 2014 r. została zaawizowana do odbioru w placówce oddawczej adresata. Zgodnie z wyjaśnieniami operator w dniu 30 grudnia 2014 r. dokonano powtórnej awizacji. Z uwagi na brak odbioru przesyłki, została ona zwrócona do nadawcy 5 stycznia 2015 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe nie pozwalało organowi podatkowemu, co słusznie zakwestionował pełnomocnik skarżącej, na przyjęcie, że decyzja została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych Katowice nie znajdują potwierdzenia w adnotacjach na zwróconej Dyrektorowi Izby Skarbowej w Łodzi kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie znajdują się tam również adnotacje świadczące o ponownym awizowaniu przesyłki. Dodatkowo należy zaznaczyć, że jeszcze inne daty wynikają z załączonego przez skarżącą elektronicznego systemu śledzenia przesyłek. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ani znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru, ani pismo Poczty Polskiej S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych Katowice z 5 lutego 2015 r. nie stanowią dowodu umożliwiającego przyjęcie przez organ podatkowy fikcji prawnej doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z 17 grudnia 2014 r., gdyż z dokumentów tych nie wynika istotna dla sprawy okoliczność, tj. data ponownego awizowania przesyłki. Należy zauważyć, że wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W sytuacji, gdy adnotacje te nie spełniają wymogów określonych w art. 150 § 1, § 1a i § 2 Ordynacji podatkowej dopuszczalne jest prowadzenie przez organ podatkowy postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie istniejących wątpliwości np. poprzez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego organ podatkowy nie zdołał wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że przesyłka zawierająca decyzję z 17 grudnia 2014 r. była prawidłowo awizowana, a jej adresat został powiadomiony o tym w sposób zgodny z prawem. Należy przy tym podkreślić, że wynikająca z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej konieczność umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, zawiadomienia o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej dotyczy również powtórnego, a nie tylko pierwszego, zawiadomienia. Dlatego dokonanie obydwu zawiadomień powinno być potwierdzone wyraźnymi, niebudzącymi żadnych wątpliwości, adnotacjami pracownika poczty. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że ponowne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało dokonane nieprawidłowo. Nie można zatem uznać, że doręczenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 17 grudnia 2014 r. nastąpiło skutecznie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi weźmie pod uwagę powyższe rozważania. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekła jak w sentencji postanowienia.