VI SA/Wa 2929/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-07
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Magdalena Maliszewska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo materialne, nakładając opłatę abonamentową za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, opierając się na protokole kontroli i oświadczeniu pracownika, mimo zarzutów strony skarżącej o nierzetelności kontroli i braku możliwości sprawdzenia wszystkich odbiorników?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał uzasadnione podstawy do nałożenia opłaty abonamentowej. Ustalenia faktyczne oparte na protokole kontroli i oświadczeniu pracownika były wystarczające, a zarzuty strony skarżącej dotyczące nierzetelności kontroli i braku możliwości sprawdzenia wszystkich odbiorników nie znalazły uzasadnienia. Domniemanie używania odbiornika w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, wynikające z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, zostało prawidłowo zastosowane.Stan faktyczny
W trakcie kontroli w lokalu prowadzonym przez K. Sp. j. stwierdzono używanie 27 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące nierzetelności kontroli, braku obecności właściciela, nieprawidłowości w protokole oraz kwestionowała możliwość odbioru programu przez wszystkie urządzenia. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję nakazującą rejestrację odbiorników i ustalającą opłatę abonamentową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. Sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji, na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, ze. zm., dalej u.o.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania K. Sp. j. z siedzibą w P. od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] nakazującej rejestrację 27 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającej opłatę za używanie 27 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 15.106,50 zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
W dniu [...] listopada 2013 r. przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w "H.", lokalu położonym przy ul. O. [...] w M. zajmowanym przez K. Sp. j. z siedzibą w P., dalej jako "skarżąca", "strona skarżąca". Kontrola została przeprowadzona w obecności N. L. – pracownika (recepcjonistka). Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który został podpisany bez zastrzeżeń przez N. L. Do protokołu kontroli załączono też oświadczenie podpisane przez N. L.
W wyniku kontroli ujawniono w lokalu 27 odbiorników telewizyjnych marki "[...]". Podczas kontroli jeden odbiornik znajdujący się w recepcji był uruchomiony i odbierał stację "[...]", kolejny odbiornik w telewizyjny znajdujący się w restauracji także odbierał stację "[...]" oraz kolejny odbiornik telewizyjny znajdujący się w przedsionku odbierający stację "[...]". Złożone przez N. L. oświadczenie potwierdziło, że strona skarżąca użytkuje 3 ww. odbiorniki, włączone w trakcie kontroli i odbierające program "[...]", a także 24 inne odbiorniki telewizyjne, które umożliwiają natychmiastowy odbiór programu, w pokojach. Uruchomienie odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z powodu rezerwacji pokoi hotelowych.
Stwierdzony okres używania odbiornika radiofonicznego i odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez skarżącego według oświadczenia uczestniczącej w kontroli N. L. wynosił: od września 2012 r.
Do protokołu załączono wydruk ze strony internetowej obiektu.
Organ I instancji pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Do pisma załączono kopię protokołu kontroli oraz kopię oświadczenia N. L.
Skarżąca w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. podniosła, iż kontrola nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Podczas kontroli nie był obecny właściciel obiektu, lecz osoba nieupoważniona. Wskazała, iż wszelkie opłaty związane z korzystaniem z telewizji są dokonywane.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. organ I instancji wyjaśnił skarżącej, jakie ustalenia zostały poczynione podczas przeprowadzonej kontroli. Wskazał, iż nie jest konieczne, aby w kontroli brał udział organ uprawniony do reprezentowania podmiotu kontrolowanego. Wyjaśnił, jakie są konsekwencje prawne stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników.
W kolejnym piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. skarżąca podtrzymała zastrzeżenia do protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2013 r. Zauważyła, iż "kontrolerzy nie dokonali sprawdzeń pokoi, więc nie ujawnili podczas czynności kontrolnych, czy we wszystkich 24 pokojach znajdują się w ogóle telewizory". Zarzuciła nadto, iż protokół nie zawiera obiektywnych ustaleń – w szczególności nie uwzględnia faktu, że faktycznie tylko jeden odbiornik w recepcji był przystosowany do odbioru programu telewizyjnego.
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. organ I instancji zwrócił się do strony skarżącej o przekazanie stosownych wyjaśnień, oświadczeń i dokumentów potwierdzających ilość posiadanych w dniu [...] listopada 2013 r. odbiorników telewizyjnych umożliwiających natychmiastowy odbiór programu. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe pismo organu.
Decyzją z dnia[...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 u.o.a. w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116, ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał rejestrację 27 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie 27 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 15.106,50 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Wszystkie jednostki centralne, przedsiębiorstwa, instytucje, podmioty prowadzące działalność gospodarczą zobowiązane są do wnoszenia opłaty abonamentowej za każdy posiadany odbiornik telewizyjny i radiofoniczny, w tym również za odbiorniki w samochodach służbowych.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.a. oraz z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), w celu wykonania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych odbiorniki te podlegają zarejestrowaniu w placówce operatora publicznego w ciągu 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Organ wskazał, że strona nie dopełniła obowiązku rejestracji 27 odbiorników telewizyjnych do dnia wydania przedmiotowej decyzji.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uchylenie decyzji i umorzenie postepowania administracyjnego. Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie ww. decyzji na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na nierzetelną kontrolę oraz niezweryfikowanie prawidłowości treści protokołu w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione i nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji; błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niezgodne z rzeczywistością przyjęcie, iż w obiekcie znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu 27 odbiorników telewizyjnych - w tym 24 w pokojach, mimo, ze obiekt posiada tylko 22 pokoje, a kontrolerzy nie dokonali sprawdzenia pokoi;
- naruszenie art. 2 ust. 2 u.o.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie domniemania, że strona skarżąca posiadała i używała w dniu kontroli 27 odbiorników telewizyjnych, że odbiorniki te były w ogóle sprawne oraz, że znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu;
- naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 k.p.a. wobec nie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wobec kwestionowania rzetelności protokołu z kontroli, co przyczyniło się do poczynienia w decyzji dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji zinterpretowania wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącej,
- naruszenie art. 79 i 81 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oględzin odbiorników telewizyjnych bez udziału strony;
- naruszenie art. 81 k.p.a. wobec niezrealizowania obowiązku wyznaczenia stronie terminu w celu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i umożliwienia wypowiedzenia się co do wszystkich zgromadzonych dowodów,
Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia sprzedawcy i instalatora monitorów w miejscu kontroli na okoliczność jego treści, a w szczególności, że w obiekcie znajdują się jedynie monitory nie wyposażone w system DVB-T MPEG4 oraz nie odbierają cyfrowej telewizji naziemnej (zał.) oraz dowodu w postaci oświadczenia kontrolowanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. na okoliczność jego treści, a w szczególności, iż w dacie kontroli zajętych było tylko 8 pokoi a pomimo tego kontrolujący nie skontrolowali pozostałych pomieszczeń Wniósł o przeprowadzenie ponownych prawidłowych czynności kontrolnych. Strona skarżąca przywołała treść pisma z dnia [...] lutego 2014 r., wskazując, iż tym samym podważona została moc dowodowa protokołu. Zarzuciła brak ustalenia okresu zatrudnienia osoby uczestniczącej w kontroli, o niekompetencji której świadczy to, że mylnie zadeklarowała, że w obiekcje znajdują się 24 pokoje przy czym jest ich 22. Podniosła, iż z treści samego oświadczenia wynika, iż uruchomienie odbiorników jest niemożliwe, a okoliczność zdolności co najmniej 24 odbiorników do natychmiastowego odbioru programu nie została udowodniona.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Minister Administracji i Cyfryzacji w uzasadnieniu odniósł się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu.
Odnosząc się do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. organ wskazał, że organ I instancji nie ma obowiązku przeprowadzania oględzin obiektu hotelowego i odbiorników TV co do których ustalono, że nie są zarejestrowane. Ustalenie, czy odbiorniki znajdują się umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności, jak również na podstawie oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. W przedmiotowej sprawie skarżąca w toku prowadzonego postępowania podniosła, iż kontrola została przeprowadzona nierzetelnie to nie przedstawiła żadnych dowodów podważających ustalenia kontroli. Obecna przy kontroli N. L. niewątpliwie zorientowana była w przedmiocie kontroli, skoro w tym zakresie udzieliła stosownych wyjaśnień, a protokół z kontroli podpisała bez zastrzeżeń.
Odnosząc się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych poprzez niezgodne z rzeczywistością przyjęcie, iż w obiekcie znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu 27 odbiorników telewizyjnych - w tym 24 w pokojach, mimo, że obiekt posiada ich tylko 22, a kontrolerzy nie dokonali sprawdzenia pokoi organ podkreślił, iż jak wynika z oświadczenia N. L., uruchomienie odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu było niemożliwe z powodu obłożenia całego hotelu. W obiekcie znajdowało się 27 telewizorów marki [...], z czego 24 w pokojach, jeden telewizor w recepcji, jeden w restauracji, jeden w przedsionku. Telewizory są na stanie od września 2012 r. Oświadczenie powyższe nie zostało przez nią zmienione ani odwołane w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Tym samym zarzut nieudowodnienia okoliczności zdolności co najmniej 24 odbiorników do natychmiastowego odbioru programu nie znajduje uzasadnienia. Oceny tej nie zmienia załączona do odwołania kserokopia oświadczenia kontrolowanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. na okoliczność, iż w dacie kontroli zajętych było tylko 8 pokoi, a pomimo tego kontrolujący nie skontrolowali pozostałych pomieszczeń.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 u.o.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie domniemania, że skarżąca posiadała i używała w dniu kontroli 27 odbiorniki telewizyjne, które były sprawne oraz znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, organ wskazał, iż ustawodawca w art. 2 ust. 2 u.o.a. wprowadził domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność używania przez stronę skarżącą wskazanej w protokole z kontroli liczby odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów podważających ustalenia kontroli, w tym złożonego przez N. L. oświadczenia. Oceny tej nie zmienia załączony do odwołania dokument w postaci zaświadczenia sprzedawcy i instalatora monitorów w miejscu kontroli, z którego wynika, że w obiekcie znajdują się jedynie monitory nie wyposażone w system DVB-T MPEG4 oraz nie odbierają cyfrowej telewizji naziemnej, albowiem oświadczenie to datowane jest kilka miesięcy po przeprowadzonej kontroli i w żaden sposób nie stanowi potwierdzenia, że odbiorniki w dniu kontroli nie były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 k.p.a. wobec nie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wobec kwestionowania rzetelności protokołu z kontroli, organ podniósł, że strona skarżąca na okoliczność braku używania w dniu kontroli 27 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu nie przedstawiła żadnych dowodów, pomimo zwrócenia się przez organ I instancji o przekazanie stosownych wyjaśnień, oświadczeń i dokumentów stwierdzających ilość posiadanych w dniu [...] listopada 2013 r. odbiorników telewizyjnych umożliwiających natychmiastowy odbiór programu. Zarzuty podniesione w treści odwołania nie znajdują uzasadnienia w materiale sprawy. Reasumując, organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Wziął pod uwagę, przy wydawaniu decyzji, wszystkie okoliczności stwierdzone podczas kontroli. Zatem jego działanie było zgodne z zasadami wyrażonymi w k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 i 81 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oględzin odbiorników telewizyjnych bez udziału stronty skarżącej organ wskazał, iż kontrola została przeprowadzona została na podstawie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. W tym zakresie osoba uczestnicząca w trakcie kontroli powinna okazać kontrolerom pomieszczenia wykorzystywane na cele prowadzonej działalności oraz udzielić informacji w zakresie używanych odbiorników. Kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postepowania administracyjnego. Stanowi ona podstawą dla wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników, które to postępowanie mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Protokół kontroli tego rodzaju jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a. Jednocześnie nie jest przesłuchaniem świadka, czy też strony odebranie do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. Organ podkreślił, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył podmiot kontrolowany, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu względnie osoby przez niego upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81 k.p.a. wobec niezrealizowania obowiązku wyznaczenia stronie terminu w celu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i umożliwienia wypowiedzenia się co do wszystkich zgromadzonych dowodów, organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., organ I instancji poinformował skarżącą o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Do pisma załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli i złożonego oświadczenia. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego skarżąca miała możliwość zgłoszenia wszelkich wniosków dowodowych jak również zapoznania się z materiałem dowodowym, w tym upoważnieniami udzielonymi kontrolerom. Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dowodów podważających ustalenia kontroli. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. pozostaje w ścisłym związku z art. 81 k.p.a., który stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzanych dowodów. Organ dokonując oceny wiarygodności oświadczeń N. L. składanych do protokołu kontroli w kontekście twierdzeń zawartych w odwołaniu dał wiarę spontanicznym twierdzeniom osoby uczestniczącej w kontroli. Tym samym podniesiona w odwołaniu argumentacja stanowi próbę odwrócenia niekorzystnych dla skarżącej skutków, jakie wywołały oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli - składane w toku kontroli.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję K. Sp. j. z siedzibą w P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji.
W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto postawiła zarzut naruszenia art. 140 k.p.a., art. 136 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie uzupełniającego postepowania dowodowego i niedopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci zaświadczenia sprzedawcy instalatora monitorów z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz oświadczenia kontrolowanego z dnia [...] kwietnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.".
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Cyfryzacji i Administracji nie narusza ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego w stopniu, który spowodowałby jej uchylenie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] kwietnia 2014 r. , nakazującą rejestrację 27 odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie 27 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 15.106,50 zł
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ miał uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącą spółkę opłatę za wszystkie wymienione w skarżonej decyzji niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne. Powyższe znajduje oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym badanej sprawy.
Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 września 2004 r. w sprawie o sygn. K 2/03 (OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83), abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zarazem abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony jest abonament rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.
Z wyroku Trybunału wynika zatem, iż opłatę abonamentową należy traktować na równi z daniną publiczną, której obowiązek świadczenia ma źródło w ustawie i ma charakter przymusowy (niezależny od woli osoby fizycznej lub innego podmiotu).
Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, o czym stanowi ust. 4 art. 2 u.o.a. Jedyne ograniczenie tej zasady ustawodawca wprowadził w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Wykładnia literalna i funkcjonalna powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż adresatem normy prawnej jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej, przy czym wyraz "używanie" stanowi jest domniemanie zakładające, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.
W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.
Z treści przepisów ww. ustawy wynika także, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności, (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.).
W niniejszej sprawie organ kontrolujący (operator publiczny) działając w oparciu o przepisy u.o.a. w toku przeprowadzonej kontroli wypełniania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w dniu [...] listopada 2013 r. w miejscu prowadzenia przez stronę skarżącą działalności gospodarczej ustalił, że w jego użytkowaniu znajdują się 27 odbiorniki telewizyjne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie protokołu kontroli i oświadczenia wiedzy złożonego przez pracownika skarżącego N. L., pełniąca funkcje recepcjonistki w omawianym obiekcie.
Podkreślić należy, że ustalenie, czy odbiorniki znajdują się umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności, jak również na podstawie oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Ustawodawca wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych.
Obserwacje dokonywane przez kontrolerów nie są oględzinami w rozumieniu art. 85 k.p.a., a więc nie ma do nich zastosowania reżim określony w art. 79 k.p.a. Kontrola ma na celu jedynie ustalenie czy w lokalu są używane niezarejestrowane odbiorniki. Poczynione w trakcie kontroli ustalenia stanowią podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego a w konsekwencji do wydania decyzji. Kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postepowania administracyjnego. Stanowi ona podstawą dla wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników, które to postępowanie mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Oznacza to, iż protokół kontroli tego rodzaju jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a. Jednocześnie nie jest przesłuchaniem świadka, czy też strony odebranie do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. W sprawach wszczętych w związku z przeprowadzoną kontrolą wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV przepisem w oparciu o który organ dokonuje subsumcji faktów uznanych za udowodnione jest art. 7 ust. 6 u.o.a. Ponadto do czynności kontrolnych nie mają zastosowania przepisy k.p.a., które stosuje się dopiero do wszczęciu postępowania administracyjnego. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli.
W podpisanym przez N. L. protokole kontroli zawarte jest stwierdzenie, że ww. odbiorniki telewizyjne są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane zostało oświadczenie, że ujawnione odbiorniki są wykorzystywane od września 2012 r. Na tej podstawie organ prawidłowo uznał, że u strony skarżącej powstał obowiązek rejestracji posiadanych odbiorników telewizyjnych oraz że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Za prawidłową organ uznał także ilość posiadanych przez skarżącego odbiorników telewizyjnych opierając się na ustaleniach dokonanych w trakcie przeprowadzonej kontroli.
Wskazać należy, iż protokół kontroli zalicza się do tej kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Protokół kontroli ma także szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim niekwestionowanych faktów.
W przedmiotowej sprawie protokół został sporządzony i podpisany bez zastrzeżeń przez obecnego w kontrolowanym lokalu pracownika strony skarżącej oraz kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co pod względem formalnym uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Jednocześnie brak jest przeszkód prawnych, by w kontroli uczestniczyła inna niż kontrolowany przedsiębiorca osoba, np. recepcjonistka zatrudniona w hotelu, zorientowana w jego funkcjonowaniu. Podpis takiej osoby na protokole kontroli należy uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że osoba ta nie kwestionuje ustaleń kontroli.
Oprócz podpisania protokółu, w którym znajduje się zapis, że obecny podczas kontroli pracownik strony skarżącej został poinformowany o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych, zostało do niego załączone własnoręcznie podpisane oświadczenie ww. pracownika obrazujące stan liczbowy posiadanych przez skarżącego odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych. Jednoznaczne i szczegółowe oświadczenie wiedzy w tym zakresie powoduje, iż stanowi ono wiarygodne źródło dowodowe, którego wartości dowodowej trudno zakwestionować, gdyż precyzyjnie opisuje stan faktyczny. Dodatkowo moc dowodową jej oświadczenia potwierdza oferta usługowa [...] umieszczona w internecie, z której wynika wyposażenie pokoi znajdujących się w ww. obiekcie w cyt.: "najwyższej jakości telewizory [...] firmy [...] z nieograniczoną ilością kanałów telewizyjnych z całego świata". Ponadto z załącznika nr 1 (lp. 17 i lp. 28 pkt 1, 2) rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 22, poz. 169 ze zm.) wynika nałożony na właściciela hotelu obowiązek posiadania instalacji umożliwiającej odbiór programów radiowych i telewizyjnych w każdym pokoju.
Ze spontanicznego i spójnego oświadczenia pracownika strony skarżącej wynika, że odbiorniki telewizyjne w liczbie 27 w dniu kontroli, tj. [...] listopada 2013 r., były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, dlatego też nie można, jak to wywodzi strona skarżąca, uznać tych okoliczności za nieudowodnione z powodu niezbadania przez organ, czy 24 odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach hotelowych zarezerwowanych przez gości hotelowych posiada możliwość odbierania programu telewizyjnego. Dowiedzenie takich okoliczności leży bowiem po stronie skarżącej, gdyż przepisy u.o.a. wiążą obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej jedynie z faktem samego posiadania i możliwością użytkowania odbiornika radiowego lub telewizyjnego, w oderwaniu od kwestii celowościowych i własnościowych.
W ocenie Sądu złożone przez N. L. oświadczenie jest jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne. Oceny tej nie zmienia załączony do odwołania dokument w postaci zaświadczenia sprzedawcy i instalatora monitorów w miejscu kontroli na okoliczność jego treści, a w szczególności, że w obiekcie znajdują się jedynie monitory nie wyposażone w system DVB-T MPEG4 oraz nie odbierają cyfrowej telewizji naziemnej. Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji oświadczenie to datowane jest kilka miesięcy po przeprowadzonej kontroli i w żaden sposób nie stanowi potwierdzenia, że odbiorniki w dniu kontroli nie były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Bez znaczenia pozostaje to, na jakiej podstawie odbiornik ten spełnia wymóg z art. 2 ust. 7 u.o.a. tzn. jest urządzeniem techniczne dostosowanym do odbioru programu. Jak podkreśla się w orzecznictwie dla obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych nie ma znaczenia, czy podmiot je ponoszący zamierza korzystać, czy też korzysta, bądź nie z programów nadawanych, czy też korzysta z innych niż publiczne mediów (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2437/06). Podkreślić należy dodatkowo, że z omawianego zaświadczenia wynika, że omawiane monitory [...] nie są wyposażone w system DVB-T MPEG4 oraz nie odbierają cyfrowej telewizji naziemnej, jednakże nie wynika, że omawiane urządzenia nie odbierają programu telewizyjnego nadawanego w drodze telewizji satelitarnej. Możliwość odbierania programów droga satelitarną potwierdza zresztą ww. oferta usługowa [...] umieszczona w Internecie, której wydruk znajduje się w aktach administracyjnych (k.44-46). Nie można dać wiary także sugestiom strony skarżącej, że wszystkie omawiane odbiorniki telewizyjne były połączone szeregowo i goście hotelowo mieli możliwość odbioru jedynie programu telewizyjnego odbieranego przez telewizor w recepcji (sugestii tej przeczy ww. oferta usługowa przedmiotowego obiektu). Nie można na podstawie zarzutu strony zawartego w skardze do WSA stwierdzić, aby organ w sposób wadliwy przyjął za udowodnioną liczbę 24 pokoi hotelowych z uwagi na wskazanie tej liczby pracownicę hotelu – N. L. oraz potwierdzenie tej okoliczności przez samą stronę w treści jej pisma z dnia [...] lutego 2014 r.
Zdaniem Sądu przedstawiony wyżej zebrany przez organy materiał dowodowy jest spójny i potwierdza, że w dniu kontroli tj. [...] listopada 2013 r. ujawniono w hotelu prowadzonym przez stronę skarżącą 27 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Tym samym stawiane przez skarżącą spółkę zarzuty naruszenia art. 140k.p.a., , art. 136 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a, art. 107 k.p.a., art. 81 k.p.a. okazały się bezzasadne.
W ocenie Sądu organy administracji w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i art. 77 oraz 80 k.p.a, oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego prawidłowej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w skarżonych decyzjach, w zakresie wymaganym przez przepisy postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd w wyniku analizy prawnej badanej sprawy nie stwierdził także naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 u.o.a.
Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło