I FZ 191/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. S. od zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 633/15 w przedmiocie wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 633/15 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 i 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Zarządzeniem z 25 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał D. S. (dalej: skarżący) do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 4 lutego 2016 r., III SA/Wa 633/15 o kwotę 5.216 złotych. 2. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz uznanie istnienia prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji w kwocie przekraczającej 2000 zł (na podstawie art. 188 w zw. z art. 198 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) oraz o przeprowadzenie dowodów z dwóch dokumentów. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że postanowieniem z 7 maja 2015 r. Sąd pierwszej instancji przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od wpisu od skargi ponad kwotę 4.000 zł. Wyrokiem z 29 stycznia 2016 r., III SA/Wa 633/15 Sąd pierwszej instancji oddalił skargę skarżącego, wobec czego wniósł on skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie. Skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 2000 złotych, wskazując, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193; dalej: rozporządzenie RM) wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi. W ocenie skarżącego uiścił on wpis we właściwej wysokości a wezwanie Sądu do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę 5.216 zł zawarte w zaskarżonym zarządzeniu nie ma podstaw prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie kwestionuje wysokości kwoty wpisu od skargi kasacyjnej (7.216 zł) określonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zarządzeniu z 25 maja 2016 r. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy natomiast tego, czy w sytuacji przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym zobowiązany jest on do wniesienia całości ww. kwoty, czy też kwoty 2000 zł. W myśl art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej p.p.s.a.) zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przy czym – jak zaznaczył ustawodawca – zakres zwolnienia określony jest treścią prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym i polegać w szczególności na zwolnieniu tylko od opłat sądowych (wpisu, opłaty kancelaryjnej) w całości lub części. Zwolnienie może wówczas obejmować jedynie wpis albo jedynie opłaty kancelaryjne bądź też polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 maja 2015 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 4.000 zł. Treść postanowienia sądu jest jednoznaczna i wynika z niej, że zakres przyznanego prawa pomocy ograniczony został przez Sąd pierwszej instancji do zwolnienia skarżącego od obowiązku poniesienia określonego ciężaru ekonomicznego związanego z wniesieniem konkretnego środka procesowego, tj. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jak wyraźnie wskazał Sąd pierwszej instancji "sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy jedynie w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi – ponad kwotę 4000 zł." (s. 3 uzasadnienia postanowienia z 7 maja 2015 r., III SA/Wa 633/15). O ile rację ma skarżący, że co do zasady, przyznanie prawa pomocy przez sąd rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, to jednak w sytuacji gdy przyznając prawo pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył je do konkretnego ciężaru ekonomicznego nie można skutecznie wywodzić, że przyznane zwolnienie będzie miało zastosowanie także do innych kosztów sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia skarżącego z części kosztów związanych z określonym środkiem zaskarżenia nie może wpływać na modyfikację zasad określania wysokości opłat sądowych określonych w rozporządzeniu RM. Błędnie w tym zakresie wywodzi skarżący, że skoro w rozpatrywanej sprawie uiścił wpis od skargi w wysokości 4000 zł, to zgodnie z § 3 rozporządzenia RM, zobowiązany był do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości połowy tej kwoty. Należy podkreślić, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji określił wysokość wpisu od skargi w rozpatrywanej sprawie w wysokości 14.432 zł, a w konsekwencji wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, zgodnie z § 3 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia RM wynosi 7216 zł. Fakt uiszczenia niższej kwoty tytułem wpisu od skargi wynikał z przyznanego skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, jednak – jak wskazano wyżej – przyznane w rozpatrywanej sprawie prawo pomocy nie ma obejmuje swoim zakresem kwoty wpisu od skargi kasacyjnej. W konsekwencji należy uznać, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym zarządzeniu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości. W świetle powyższego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 oraz art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.