I SAB/Wa 178/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. K. z dnia [...] r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicach [...], [...] i [...] hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] r. M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w rejonie ulic [...], [...] [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona była księga hipoteczna hip. [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że pełnomocnik strony został poinformowany o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie rozpoznania sprawy – tj. do dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem oceny Sądu jest skarga na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w rejonie ulic [...], [...] [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona była księga hipoteczna hip. [...]. W aktualnym stanie prawnym, przepis art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność (przewlekłość) miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzeniu grzywny. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została wyodrębniona z dotychczasowego pojęcia bezczynności w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; wyrok NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13; wyrok NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/1). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Wobec czego organ prowadzi postępowanie przewlekle gdy działania organu są opieszałe, niesprawne i nieskuteczne, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1181/13). Sąd badając przewlekłość postępowania kontroluje czynności podejmowane przez organy, ich terminowość w zakresie przepisów wynikających z art. 35 - 36 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez M. K. w dniu [...] r. (data wpływu do organu) wniosek do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie został przez organ rozpoznany. Wprawdzie organ w tym czasie prowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu załatwienie sprawy, jednakże mimo upływu półtora roku od jego zainicjowania, postępowania tego nie zakończył wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia. Zaś o przyczynach niedotrzymania terminu rozpoznania sprawy oraz o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania poinformował on stronę pismami z dnia [...] r. oraz [...] r. Ponadto w kilkumiesięcznych odstępach czasu gromadził niezbędny materiał dowodowy. W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłości organu przy rozpoznawaniu wniosku strony, uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając charakter przewlekłości Sąd uznał, że nie można jej przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Należy mieć na uwadze, że sprawa kontrolowana przez Sąd dotyczyła nieruchomości [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279), gdzie proces wydawania tego orzeczenia jest złożony i zależy od zgromadzenia obszernego i historycznego materiału dowodowego. W pierwszej kolejności po stronie organu ciążył obowiązek ustalenia sposobu przejęcia przedmiotowej nieruchomości a także sposobu zagospodarowania tej nieruchomości po 1945 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w niniejszej sprawie istnieje stan szczególnie skomplikowany, albowiem w archiwum Urzędu W. brak jest jakichkolwiek akt archiwalnych ww. nieruchomości. Analiza niniejszej sprawy spowodowała, że w dniu [...] r. organ wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich oraz Wydziału Architektury dla Dzielnicy Ś. Urzędu W. o nadesłanie informacji dot. tej nieruchomości, jak również do Archiwum Akt Nowych w zakresie nacjonalizacji majątku Spółki "T. P. Z. M. L., R. i L." S.A., która to spółka, jak wynika ze złożonego do wniosku wyciągu aktu notarialnego, będąc wpisaną do rejestru handlowego Dział B nr [...] prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla W. dokonała sprzedaży wszelkich praw i roszczeń wynikających z dekretu z dnia 26 października 1945 r. w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni. Ustalenie sposobu przejęcia przedmiotowej nieruchomości w niniejszej sprawie było kluczowe wobec treści wniosku, albowiem ustalenie, że majątek Spółki "T. P. Z. M. L., R. i L." S.A. został znacjonalizowany rodziłoby brak konieczności prowadzenia dalszego postępowania w oparciu o złożony wniosek. Tymczasem dopiero w dniu [...] r., pomimo wcześniejszych starań organu o uzyskanie stosownej dokumentacji, otrzymano dokumenty z Archiwum Akt Nowych w W. potwierdzające fakt przejęcia przedmiotowej nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Powyższe ustalenie, w ocenie Sądu, powoduje, że nie jest możliwym określenie charakteru przewlekłości jako noszącej cechy rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.