VII SA/Wa 2414/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzja z dnia [...] sierpnia 2014r., znak [...]po rozpatrzeniu odwołania K. B. oraz J. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...], stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., Nr [...], znak: [...]; przenoszącej na J. N. decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., [...], znak: [...]; zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. B., pozwolenia na budowę - uchylił decyzje organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka H. sp. z o.o. z siedzibą w O., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżąca spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. , art. 30 § 4 k.p.a. w zw, z art. 40 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodek cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm). W uzasadnieniu skargi spółka, w nawiązaniu do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, obszernie omówiła zgłoszone zarzuty naruszenia przepisów prawa. Ponadto, wskazała na przysługujący jej w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją przymiot strony. Podniosła, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Krąg stron postępowania w postępowaniu nadzwyczajnym musi być wyznaczany w oparciu o art. 28 k.p.a. Nie ma przy tym jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., kwestie te należy rozważyć indywidualnie przy przyjęciu kryterium ewentualnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji dla praw i obowiązków podmiotu domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego oczywiście sprzecznej z prawem decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r umożliwi spółce właścicielce sąsiedniej nieruchomości - działki gruntu nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną [...] w obrębie O., gmina C. -znajdującej się obecnie w obszarze oddziaływania inwestycji prowadzonej na działce [...], wzięcie udziału w postępowaniu zainicjowanym przez K. B. lub jakikolwiek inny podmiot, chcący kontynuować roboty budowlane na działce [...]. Pozbawienie jej takiego uprawnienia poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że K. B. może kontynuować zamierzenie budowlane jej ojca bez potrzeby uzyskiwania własnego pozwolenia budowlanego, narusza interes prawny spółki, co jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za uprawnioną cyt. "do wniesienia niniejszego odwołania". Jak bowiem wynika z art. 37 ust 1 ustawy Prawo budowlane, rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ust. 1, art. 36a ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4. Ze względu na to, że nieruchomość spółki znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany, spółka z pewnością uczestniczyłaby w takim postępowaniu jako strona (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Zastosowana nieprawidłowo przez Starostę [...] procedura "przeniesienia" pozwolenia na budowę uniemożliwia spółce wzięcie udziału w postępowaniu, co stanowi z jednej strony obejście wyżej wskazanego przepisu, z drugiej zaś strony pozbawia spółkę prawa czynnego udziału w postępowaniu ( art. 10 § 1 k.p.a. ). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację. Uczestniczka postępowania K. B. w piśmie procesowym z dnia 30 marca 2015 r., wniosła o oddalenie skargi oraz zasądzenie na jej rzecz od skarżącej spółki kosztów wywołanych niniejszym postępowaniem sądowym, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie obok argumentacji przemawiającej za trafnością orzeczenia organu drugiej instancji uczestniczka podniosła, że skarżąca spółka nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Krąg stron określony w przepisie art. 40 ust 3 ustawy Prawo budowlane znajduje zastosowanie także w postępowaniu nieważnościowym . Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Pierwszym obowiązkiem sądu jest jednak dokonanie oceny tego, czy skarga pochodzi od strony postępowania. Jak stanowi art. 50 p.p.s.a - uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W świetle wskazanego powyżej przepisu, o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. Sąd nie ma wątpliwości skarga nie pochodzi od strony postępowania, mimo, że w szczególności na etapie postępowaniu przed organem pierwszej instancji zdaje się, że za taką była traktowana. Sam fakt zawiadamianie o czynnościach procesowych doręczenia pism czy samej decyzji nie kreuje jednak przymiotu strony postępowania. Ma rację skarżąca spółka wywodząc, że przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. należy badać indywidualnie i krąg stron w postępowaniu zwykłym nie musi zamykać drogi innym podmiotom do wykazania przymioty strony w postępowaniu nieważnościowym, a w konsekwencji także w postępowaniu sądowym związanym z kontrolą wydanej w tym trybie decyzji. Sąd podziela tę argumentację tyle, że ona pozostaje bez związku z tym jak należy oceniać przymiot stron w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane. Tu zarówno w postępowaniu zwykłym jak i w postępowaniu nadzwyczajnym przymiot stron musi być oceniany nie przez pryzmat dyspozycji art. 28 k.p.a., a przez zamknięty katalog przewidziany w przepisie art. 49 ust 3 ustawy Prawo budowlane, który stanowi lex specialis do art. 28 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 40 ust 3 ustawy Prawo budowlane - stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Żadnego z w. ustawowych kryteriów nie spełnia skarżąca spółka. Powoływanie się przez skarżącą spółkę na jej uprawnienia związane z przymiotem strony w rozumieniu art. 28 ustawy Prawo budowlane, w postępowaniach związanych z ewentualnym kontynuowaniem inwestycji przez córkę zmarłego inwestora lub inny podmiot, w żaden sposób nie mogą przemawiać za interesem prawnym skarżącej spółki w niniejszym postępowaniu. Zawężenie, w myśl art. 40 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, kręgu podmiotów w postępowaniu zarówno zwykłym, jak i nadzwyczajnym tylko do podmiotu na rzecz, którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę oraz do podmiotu, który wstępuje w miejsce dotychczasowego inwestora jest skutkiem tego, iż w postępowaniu tym sama decyzja o pozwoleniu na budowę nie podlega ani weryfikacji, ani ocenie organów. Nie wpływa tym samym na sytuację prawną osób trzecich, a jedynie stanowi o zmianie osoby inwestora. Nie dotyczy, zatem interesu prawnego lub obowiązku osób niebędących adresatem decyzji Oceniając, że skarga jako nie pochodząca od strony podlega oddaleniu Sąd nie znalazł podstaw do rozważania merytorycznych zarzutów sformułowanych przez skarżącą spółkę w odniesieniu do zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Sąd zauważa, że w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie znajduje podstawy prawnej żądanie uczestniczki postępowania K. B. w przedmiocie zwrotu poniesionych przez nią kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu sądowym. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).