III SA/Wa 656/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-12
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Bożena Dziełak, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może samodzielnie korygować dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków na potrzeby wymiaru podatku, czy też jest związany wpisami w tej ewidencji, nawet jeśli strona kwestionuje ich zgodność ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu zobowiązania podatkowego. Nie może samodzielnie korygować tych danych w ramach postępowania podatkowego, jeśli nie zostały one zmienione w samej ewidencji. Zmiany w ewidencji wywołują skutki podatkowe od daty ich wprowadzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. Skarżąca kwestionowała sposób opodatkowania swoich nieruchomości, wskazując na niezgodność danych w ewidencji gruntów z rzeczywistym stanem rzeczy. Organy podatkowe oparły wymiar podatku na danych z ewidencji, twierdząc, że nie są władne ich kwestionować. Po wcześniejszych orzeczeniach sądów, sprawa trafiła ponownie do WSA w Warszawie, który był związany wykładnią NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant referent stażysta Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. oddala skargę
Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Prezydent m. W. ("Prezydent Miasta") ustalił Skarżącej – Z. P., łączne zobowiązanie pieniężne za 2010 r. w kwocie 4.237 zł (podatek od nieruchomości – 4.129 zł, podatek rolny – 108 zł, podatek leśny – 0 zł). Przedmiotem opodatkowania była nieruchomość położona w W. (U.), stanowiąca działki nr ew. [...],[...] z obrębu [...],[...],[...],[...],[...]z obrębu [...],[...],[...] z obrębu [...]. Do opodatkowania przyjęto: grunty pozostałe o pow. 52 m2 + 2.954 m2 + 6.495 m2 (przez 9 miesięcy w roku), budynki mieszkalne o pow. 435 m2, budynki pozostałe o pow. 150 m2 (przez 9 miesięcy w roku), budynki gospodarcze w gospodarstwie rolnym o pow. 150 m2 (przez 3 miesiące roku), lasy 0,172 ha, użytki rolne 1,797 ha przeliczeniowych (przez 3 miesiące roku) i 1,0825 ha przeliczeniowych (przez 9 miesięcy roku).
Prezydent Miasta wyjaśnił, że powierzchnię użytkową i rodzaj budynków ustalono na podstawie oświadczenia podatnika z 2005 r. oraz ewidencji gruntów i budynków. Wskazał, iż na podstawie na art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) przy ustalaniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego wiążą go dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, która jest urzędowym źródłem informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy nie jest władny kwestionować lub korygować te dane. Natomiast zmiany uwidocznione w ewidencji mają wpływ na wysokość podatku od daty ich wprowadzenia. W 2007 r. działki nr ew. [...], [...], [...], [...], [..], [...] stanowiły grunty rolne o pow. 2,3407 ha. Klasyfikacja tych działek uległa zmianie 19 października 2007 r. Działkę nr [...] z powrotem przeklasyfikowano na grunty rolne (zmiana ujawniona w operacie ewidencyjnym 10 września 2010 r.). Część działki nr [...] o pow. 0,172 ha stanowi lasy, działka nr 98 to tereny rekreacyjno-wypoczynkowe Bz. Działka nr [...] sklasyfikowana jest jako "drogi", a ponieważ nie jest to droga publiczna – podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Drzewostan na działce nr [...] nie ma więcej niż 40 lat i podlega zwolnieniu z podatku leśnego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 465). Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) –dalej: "u.p.o.l.", z podatku od nieruchomości zwolnione są budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Ponieważ budynki znajdują się na działce nr [...], od 19 października 2007 r przestały być położone na gruntach rolnych i zaczęły podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynki pozostałe. Ponownie objęte zostały zwolnieniem wraz z odzyskaniem przez tę działkę klasyfikacji gruntu rolnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji (uzupełnionym pismem z 29 września 2011 r.) Skarżąca wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Nie zgodziła się z dokonanym przez Prezydenta Miasta opodatkowaniem należących do niej gruntów oraz zmianami ich klasyfikacji. Zdaniem Skarżącej, postępowanie w sprawie powinno być zawieszone do czasu rozpatrzenia jej wniosku o korektę zapisów ewidencji gruntów, jako że zapisy w tej ewidencji zostały zmienione tylko w odniesieniu do działki nr [...] i od tej działki podatek za 2010 r. został wyliczony prawidłowo. Wniosek Skarżącej o zmianę (sprostowanie) zapisów ewidencji dotyczących działek nr [...] i [...] będzie rozpatrzony w połowie 2011 r. W opinii Skarżącej, działki te nadal powinny być opodatkowane podatkiem rolnym. Skarżąca podniosła, że istniejąca ewidencja gruntów została zaktualizowana na podstawie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Tym samym błędna była kwalifikacja gruntów i budynków oparta przez organ pierwszej instancji na tej ewidencji. W takiej sytuacji możliwe jest odejście od zapisów ewidencji jako niezgodnych ze stanem faktycznym.
Decyzją z [...] października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("SKO") decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy.
Powołało się art. 1 ust. 1, art. 1a ust. 3 pkt 2, art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l.; art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym oraz art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). Stwierdziło, że z akt sprawy nie wynika, aby w październiku 2007 r część należącego do Skarżącej gruntu przy ul. [...] w W. została przeklasyfikowana z gruntów rolnych na tereny mieszkaniowe, lasy, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe i drogi. SKO zgodziło się z twierdzeniem Prezydenta Miasta, że organy podatkowe nie są właściwe do kwestionowania i korygowania zapisów ewidencji gruntów. W sytuacji, gdy ewidencja gruntów zawiera dane nieaktualne lub niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, powinno się uruchamiać procedury weryfikujące te zapisy. Skarżąca taką procedurę uruchomiła i doprowadziła do zmiany zapisów ewidencji dotyczących działki nr [...].
Zdaniem organu odwoławczego, dokonanie w ewidencji gruntów i budynków zmian w zakresie zakwalifikowania określonego użytku gruntowego do wyłączonych spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości, np. użytków rolnych lub lasów i budynków nie zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, wywołuje skutki w podatku od nieruchomości wyłącznie na przyszłość, tj. z upływem miesiąca, w którym dokonana została zmiana zapisów ewidencji i z tego względu nie ma ona wpływu na istnienie obowiązku podatkowego w okresie poprzedzającym zmianę. Dokonana we wrześniu 2010 r. zmiana klasyfikacji działki nr [...] na grunt rolny została zatem uwzględniona przy obliczaniu podatku za 2010 r., tj. za trzy ostatnie miesiące tego roku – odpowiednio uległ zmniejszeniu podatek od nieruchomości i zwiększeniu podatek rolny. Ewentualne dalsze zmiany zapisów w ewidencji gruntów będą wiązać organy podatkowe dopiero od ich wprowadzenia. Z tego względu obecnie nie jest możliwe wnioskowane przez Skarżącą zawieszenie postępowania podatkowego dotyczącego 2010 r. do czasu rozpatrzenia przez organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego wszystkich jej wniosków o zmiany zapisów w ewidencji gruntów.
SKO wyjaśniło, że grunt sklasyfikowany jako droga słusznie opodatkowany został podatkiem od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.o.p.l. podlegał temu podatkowi jako grunt niezajęty pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych. Zmiana klasyfikacji gruntów została ujawniona w ewidencji gruntów w październiku 2007 r. i wywołała skutki podatkowe od listopada 2007 r. Natomiast druga zmiana klasyfikacji gruntów, ujawniona w ewidencji we wrześniu 2010 r., wywołała skutki podatkowe od października 2010 r. Nie zmieniła się wprawdzie powierzchnia budynków i ich przeznaczenie, ale ze względu na utratę charakteru rolnego przez działkę, na której w 2010 r. znajdowały się budynki gospodarcze, przestały one być zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.o.p.l. jako budynki gospodarcze położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, ponieważ grunt klasyfikowany jako "B" nie jest gruntem gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Budynki te ponownie zostały zwolnione z podatku od nieruchomości, kiedy to działka, na której są posadowione została sklasyfikowana jako grunt rolny.
W ocenie SKO bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są jego decyzje wydawane wcześniej, jako że dotyczą one innych lat, w których stan faktyczny i prawny nieruchomości był odmienny. Pozbawiona znaczenia jest również kilkuletnia zwłoka w wydaniu decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego, ponieważ Prezydent Miasta wydał decyzję przed upływem terminów przedawnienia.
W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji. Zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 180 § 1, art. 194 § 3 i art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Skarżąca podkreśliła, że zmiany dokonane w ewidencji gruntów i budynków w 2007 r. zostały dokonane bez jej wiedzy (dowiedziała się o nich dopiero w 2010 r.) oraz wbrew jej deklaracjom i rzeczywistemu stanowi rzeczy. Na działce nr [...] nie ma i nie było żadnej drogi, zaś ulica rtm. [...], wskazana jako bliższe oznaczenie położenia tej działki, w rzeczywistości znajduje się w odległości ponad dwóch kilometrów. Natomiast działka nr [...] nie służyła i nie służy jako teren rekreacyjno-wypoczynkowy. Działki te były i nadal są uprawiane rolniczo, o czym Skarżąca wielokrotnie informowała organ budżetowo-księgowy. Organy podatkowe niewłaściwie przyjęły, że zmiana danych zawartych w ewidencji gruntów dokonana we wrześniu 2010 r. w odniesieniu do działki nr [...], nie ma wpływu na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego za okres od 2007 r. do września 2010 r., w którym to okresie dane te nie odpowiadały rzeczywistości.
W przekonaniu Skarżącej nie było podstaw, aby traktować art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jako przepis całkowicie wyłączający ogólne zasady postępowania dowodowego w sprawach podatkowych, sformułowane w szczególności w art. 180 § 1 i art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej.
Przyjęcie przez organy podatkowe, że zmiany w ewidencji gruntów polegające na usunięciu błędów wprowadzonych w ramach poprzednich zmian, nie mają żadnego znaczenia dla zobowiązań podatkowych mogących powstać w okresie między zmianą błędną a powrotem do zapisu odpowiadającego rzeczywistemu stanowi rzeczy, skutkowało naruszeniem zasady zaufania do Państwa, wywiedzionej przez Trybunał Konstytucyjny z art. 2 Konstytucji RP oraz zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, sformułowanej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi oceniło jako niezasadne.
W piśmie z 16 stycznia 2012 r. Skarżąca wskazała, że pismami Prezydenta Miasta z 14 i 16 grudnia 2011 r. oraz pismem Biura Geodezji i Katastru z 14 grudnia 2011 r. została zawiadomiona o dokonanej ze skutkiem od 1 stycznia 2007 r. zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...], polegającej na powrocie do wcześniejszych wpisów. Tym samym zmieniono klasyfikację działek nr [...] i [...] na grunty rolne za okres, za który naliczono podatek od nieruchomości w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 29 sierpnia 2012 r. Skarżąca poinformowała, że postanowieniem z [...] lutego 2012 r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r., a następnie je zawiesił oraz wstrzymał wykonanie decyzji.
Wyrokiem z 6 września 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 3539/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Za błędne uznał bowiem stanowisko, zgodnie z którym dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zakwalifikowania określonego użytku gruntowego wywołuje skutki podatkowe wyłącznie na przyszłość, tj. z upływem miesiąca, w którym dokonana została zmiana zapisów w ewidencji. Z przedstawionego przez Skarżącą w postępowaniu sądowym zaświadczenia Prezydenta Miasta z 16 grudnia 2011 r. wynika, że znana organom podatkowym, dokonana we wrześniu 2010 r. korekta zapisów ewidencji gruntów, dotyczących działki nr [...], była wynikiem wcześniejszej błędnej oceny stanu faktycznego przez wykonawcę modernizacji. Oznacza to, że informacje zawarte w ewidencji gruntów w okresie od 19 października 2007 r. do 10 września 2010 r. nie odpowiadały stanowi faktycznemu i jako takie nie mogły stanowić prawidłowej podstawy wymiaru podatków. Zaniechanie sprawdzenia skutków istniejących błędów w ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku naruszało art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej.
Wyrokiem z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3109/12 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną wniesioną przez SKO i uchylił powyższy wyrok w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Stwierdził, że skoro do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie zmieniono ewidencji gruntów i budynków w zakresie przeznaczenia gruntów, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania podatkowego. Użyty w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów.
W piśmie procesowym z 30 kwietnia 2015 r. Skarżąca podniosła, że wykładnia dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku nie może być rozumiana inaczej niż w sposób uwzględniający konstytucyjną zasadę zaufania do Państwa wywiedzioną przez Trybunał Konstytucyjny z art. 2 Konstytucji RP oraz zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Zapisów w ewidencji gruntów i budynków dokonuje organ administracji publicznej, wykonujący zadania administracji rządowej, a Państwo odpowiada za zgodność ewidencji z rzeczywistym stanem nieruchomości.
Zdaniem Skarżącej, jeżeli jedyną podstawą faktyczną orzekania miałyby być zapisy uznane przez organ ewidencyjny za bezpodstawne, a jednocześnie nawet w tym stanie faktycznym zapisy, przywracające stan uznany przez ten organ za właściwy, miałyby działać jedynie na przyszłość, nie wystąpiłaby żadna z przesłanek wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 Ordynacji podatkowej. Tym samym naruszona zostałaby zasada wynikająca z art. 2 Konstytucji RP oraz konstytucyjna zasada prawa do sądu. Błędne zapisy powinny być generalnie uważane za nieistniejące. Niedopuszczalnym jest, aby obywatel nie ze swej winy ponosił straty finansowe tylko dlatego, że bezprawnie zmieniono właściwe wpisy w ewidencji na wpisy fikcyjne.
Skarżąca podkreśliła, iż wykładnia dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny odnosi się do szczególnego stanu faktycznego, znajdującego pełne odzwierciedlenie w aktach stanowiących kluczowe w sprawie dokumenty, świadczące, że nierzetelne były zmienione wpisy w ewidencji gruntów, dotyczące działek nr [...],[...] i [...]. W rezultacie wykładnia ta, odzwierciedlająca dominującą linię orzecznictwa, odnoszącego się jednak do całkowicie innych stanów faktycznych, może być zastosowana w tej sprawie przy uwzględnieniu uznanego za bezpodstawne przez sam organ prowadzący ewidencję, przeznaczenia przedmiotowych gruntów w latach 2007-2011.
Skarżąca podniosła, iż nieuzasadniona i bezpodstawna aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, dotycząca nieruchomości rolnej, dokonana na podstawie dokumentów niezgodnych ze stanem faktycznym, nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną o 5 lat i to tylko dlatego, że organ podatkowy zwlekał kilka lat, aby jednocześnie dopiero 11 kwietnia 2011 r. wydać pięć decyzji w sprawie ustalenia łącznego bardzo wysokiego zobowiązania pieniężnego, nie biorąc w ogóle pod uwagę, że za te lata podatek został opłacony.
W opinii Skarżącej na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż w decyzji z [...] maja 2010 r. SKO ustaliło, że analiza wypisu z rejestru gruntów sporządzona na 12 stycznia 2004 r. oraz wypisów według stanu na 22 listopada 2005 r. i na 16 lutego 2010 r. wykazuje, że w zakresie działki nr [...] nie nastąpiły zmiany mogące skutkować tak znaczną zmianą wysokości wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Kiedy SKO uchyliło w całości decyzję z [...] lutego 2010 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. w kwocie 1.608 zł i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, Prezydent Miasta zignorował tak ważne ustalenia organu odwoławczego i zwlekając prawie rok 11 kwietnia 2011 r. wydał drugą decyzję określając zobowiązanie za 2010 r. w wyższej kwocie. Nieprawdą jest, że decyzje wydawane przez SKO wcześniej są bez znaczenia dla sprawy, ponieważ dotyczą innych lat.
Zdaniem Skarżącej, doszło do naruszenia art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Skarżąca wniosła, aby Sąd wziął pod uwagę udokumentowane w sprawie zdarzenia i uznając, iż jest to nadzwyczajny przypadek – uchylił wydane w sprawie decyzje oraz stwierdził, że zmiany ewidencji dokonane w 2011 r. skutkują wstecz do daty dokonania poprzednich zmian.
Skarżąca wniosła również, aby w razie wątpliwości Sąd skorzystał z możliwości skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania o zgodność art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego z art. 2 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r.
W rozpoznanej sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3109/12.
Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie Sądu pierwszej instancji, o jakim mowa w tym przepisie, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wyjaśnić przy tym należy, że Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1, p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę (art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2012, s. 518).
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu kasacyjnego może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności zaś w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.
Okoliczności takie w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły.
Wbrew oczekiwaniom Skarżącej, Sąd nie mógł uwzględnić jako przesłanki odstąpienia od wiążącej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszonej przez nią w piśmie z 30 kwietnia 2015 r., specyfiki rozpoznanej sprawy, jej nadzwyczajnego charakteru. Okoliczności, na jakie powoływała się Skarżąca, związane ze zmianami poczynionymi w ewidencji gruntów i budynków, a odnoszącymi się do przedmiotowych nieruchomości, znane były zarówno Sądowi pierwszej instancji, jak też Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który w związku z tym oceniał zasadność skargi kasacyjnej SKO z uwzględnieniem zawiadomienia Prezydenta Miasta z 14 grudnia 2011 r. o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, zaświadczenia Prezydenta Miasta z 16 grudnia 2011 r., z którego wynikało, że zapisy ewidencji dotyczące działek nr [...] i nr [...] wykazane były w oparciu o niewłaściwe dokumenty, oraz pisma Urzędu m.W. Biura Geodezji i Katastru z 14 grudnia 2011 r. Do zaświadczenia z 16 grudnia 2011 r. odwołał się Sąd w uchylonym wyroku z 6 września 2012 r.
Sugestia Skarżącej, aby wykładnię dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2015 r. odczytywać z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady zaufania do Państwa (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) w istocie zmierza do tego, aby Skład orzekający w niniejszej sprawie odstąpił od wiążącej go oceny prawnej Sądu kasacyjnego.
Ponownie wskazać zatem należy, że Sąd nie stwierdził podstaw faktycznych i prawnych do odstąpienia od wiążącej go oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W rozpoznanej sprawie organy podatkowe powołały się na art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który to przepis stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W wyroku z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3109/12 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, iż użyty w powyższym przepisie zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że w rozpatrywanym przypadku nie mógł znaleźć zastosowania art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej.
W świetle tego przepisu dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, a do takich należy ewidencja gruntów i budynków (wypisy z tej ewidencji).
Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące np. powierzchni, czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wywierają skutki materialnoprawne, mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.). Dlatego też nie można aprobować tezy, zgodnie z którą dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1581/12; dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego.
Odwołując się do orzecznictwa Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego) należą do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również wprost, że skoro w rozpoznawanej sprawie do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przeznaczenia gruntów, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego.
Powyższe stanowiło przesłankę uznania za nieprawidłowe stanowiska Sądu pierwszej instancji zajętego w wyroku z 6 września 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 3539/11, który uchylając wydane w sprawie decyzje, zarzucił organom podatkowym, iż nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w kwestii sygnalizowanych przez Skarżącą nieprawidłowości przy zmianie zapisów w ewidencji gruntów i budynków, lecz dotyczących określenia przeznaczenia posiadanych przez nią nieruchomości.
Wyjaśnić przy tym należy, że dokonana przed wydaniem zaskarżonej decyzji zmiana przeznaczenia działki nr [...] polegająca na zakwalifikowaniu jej do gruntów rolnych, ujawniona w ewidencji gruntów i budynków 10 września 2010 r., została uwzględniona przy wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r., czego Skarżąca nie kwestionuje.
Nie mogły być skuteczne w rozpoznanej sprawie zarzuty dotyczące prawidłowości i kompletności postępowania dowodowego, podniesione przez Skarżącą w piśmie procesowym z 30 kwietnia 2015 r. W istocie sprowadzają się one do ponownego podważania prawidłowości i zgodności z rzeczywistością danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w 2010 r., a argumentacja podniesiona na ich uzasadnienie była przez Skarżącą przedstawiana na wcześniejszych etapach postępowania. Okoliczność istnienia tych danych i ich znaczenie dla wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego była już bowiem przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonanej na gruncie tej sprawy.
Wskazać jedynie dodatkowo należy, że dla wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. nie ma znaczenia okoliczność, czy zmian zapisów ewidencji dokonano w 2007 r., czy w latach kolejnych. Istotny jest stan zapisów ewidencji w 2010 r., a ten – jak już Sąd wskazał – został uwzględniony przy wymiarze przedmiotowego zobowiązania pieniężnego.
Skarżąca twierdzi, iż w sposób nieuprawniony i nieuzasadniony w zaskarżonej decyzji wskazano, że zmian w ewidencji gruntów i budynków dokonano 19 października 2007 r., o czym nie miała ona wiedzy.
Jednakże z przedłożonego przez nią pisma Urzędu m. W. Biura Geodezji i Katastru z 14 grudnia 2011 r. wynika, iż projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków, obejmujący m.in. obręb 1-11-18 był wyłożony do wzglądu osób zainteresowanych w dniach od 28 września do 18 października 2007 r., a po tym terminie stał się operatem obowiązującym.
W świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego w wyroku z 13 stycznia 2015 r., zgodnie z którym nie jest możliwe korygowanie zapisów ewidencji gruntów i budynków przez organy podatkowe, uchyleniem zaskarżonej decyzji nie mogły także skutkować zarzuty Skarżącej dotyczące oparcia zmian zapisów tejże ewidencji na podstawie sfabrykowanych dokumentów.
Nie jest rzeczą Sądu pierwszej instancji dokonywanie oceny prawidłowości postępowania i orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie, w której jest związany jego oceną. Nie mogło być więc uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji, twierdzenie Skarżącej w piśmie z 30 kwietnia 2015 r., iż Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przestawionych przez nią argumentów.
Sąd nie znajduje podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego z art. 2 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.
Zdaniem Sądu, art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego porządkuje niejako podstawy wymiaru podatków w sytuacji, gdy dana nieruchomość została do wpisana do ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma również to znaczenie, że uniemożliwia przeniesienie na grunt postępowania podatkowego sporów dotyczących prawidłowości danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz ich zgodności ze stanem faktycznym, których rozwiązanie powinno nastąpić w oparciu o przepisy określające zasady prowadzenia tej ewidencji.
Oceniając wydane w sprawie decyzje z uwzględnieniem oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia prawa w sposób, który powodowałby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło