I SAB/Wa 197/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. D., M. C., W. C. –G., D. C.-G., T. G., G. G., Z. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 27 marca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] ozn. hip "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących B. D., M. C., W. C. –G., D. C.-G., T. G., G. G., Z. G. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan faktyczny 1. Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. B. D., M. C., W. C.-G., M. C.-G., T. G., G. G. i Z. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] hip. "[...]". W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że wniosek z dnia 27 marca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], nie został dotychczas rozpoznany. Ponadto wskazali, że przedmiotowa nieruchomość powstała w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej jako "[...]" o pow. [...] m2, co potwierdza świadectwo Sądu Okręgowego w [...] Wydział Hipoteczny z dnia [...] sierpnia 1946 r., nr [...]. Cała nieruchomości, będąca działką budowlaną, stanowiła własność M. i A. małż. C., którzy w latach 30-tych XX w. wybudowali na tej nieruchomości dom. Następnie powyższa nieruchomość została podzielona na cztery nieruchomości, z których dwie o numerach Kw nr [...] o pow. [...] m2 i Kw nr [...] o pow. [...] m2 są przedmiotem prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz skarżących umową notarialną z dnia [...] marca 2013 r., Rep A. nr [...]. Trzecia nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...] jest przedmiotem prawa użytkowanie wieczystego ustanowionego na rzecz poprzedników pranych nieruchomości. Natomiast przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1978 r. Skarżący podnieśli także, że okoliczności potrzebne do wydania decyzji o przyznaniu skarżącym odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostały w pełni wyjaśnione w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego dla nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste Kw nr [...] i Kw nr [...]. W skardze skarżący zauważyli również, że ich wniosek z dnia 18 września 2013 r. o stwierdzenie bezczynności organu organ przekazał Wojewodzie [...] po pięciu miesiącach. Skarżący wskazali ponadto, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin do wydania rozstrzygnięcia. W ocenie skarżących, tak długie przeciąganie postępowania bez żadnej obiektywnej przyczyny uzasadnia wniesienie skargi. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji kończącej postępowanie, zobowiązanie Prezydenta [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. 2. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. 3. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć skarżącego M. C.-G.. 4. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "Ppsa"), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie prowadzi przewlekle. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej jako: "Kpa"), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem M. C. z dnia 25 marca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...]. W sprawie organ podejmował następujące czynności: 1) pismem z dnia 16 maja 2013 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie dokumentów z akt nieruchomości oraz dokumentów z akt Biura Odbudowy Stolicy dotyczącej przedmiotowego gruntu; 2) pismem z tej samej daty organ poinformował strony postępowania o podjętych czynnościach; 3) pismem z dnia 4 września 2013 r. poinformował o przyczynach zwłoki. Pismem z dnia 18 września 2013 r. pełnomocnik skarżących złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pismem z dnia 22 października 2013 r. organ przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie pełnomocnika skarżących z dnia 18 września 2013 r. na niezałatwienie sprawy w terminie. Z kolei Archiwum Państwowe [...] przy piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. nadesłało Prezydentowi [...] żądane dokumenty. Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Pismami z dnia 8 lipca 2014 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia 30 listopada 2014 r. oraz zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie kopii dokumentów dotyczących budowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]. W ocenie Sądu, mając na względzie okoliczności rozpoznawanej sprawy, Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających przepisów prawa i pomimo upływu ustawowego terminu określonego art. 35 § 1 Kpa nie zakończył postępowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zasadność skargi oraz zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, który, w ocenie Sądu, jest terminem odpowiednim na wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż zaistniałe w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 Kpa i dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy, o czym informował strony postępowania. Z tych względów Sąd nie stwierdził również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 Ppsa i w tym zakresie skargę oddalił. Odnośnie wniosku o zobowiązanie Prezydenta [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie Sąd stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do takiego działania Sądu, natomiast należy jedynie zasygnalizować, że właściwym instrumentem w tym zakresie jest skarga powszechna uregulowana w art. 227 Kpa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 Ppsa, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie orzeczono na podstawie art. 151 Ppsa. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa.