I SA/Bk 557/13

WyrokWSA w Białymstoku2014-01-22

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, opierając się na informacji o przekazaniu gospodarstwa rolnego, która była już znana organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo wznowił postępowanie administracyjne, ponieważ informacja o przekazaniu gospodarstwa rolnego na rzecz syna skarżącego była już znana organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji przyznającej pomoc finansową. W związku z tym, uchylenie pierwotnej decyzji i odmowa przyznania pomocy były wadliwe. Ponadto, organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, wysyłając skarżącemu spersonalizowany wniosek o dopłaty, mimo posiadanej wiedzy o zmianie właściciela gospodarstwa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich na rok 2012. Pierwotnie pomoc została przyznana, jednak organ wznowił postępowanie, powołując się na nowe okoliczności faktyczne – przekazanie gospodarstwa rolnego synowi skarżącego w 2011 roku. Po wznowieniu postępowania, organ odmówił przyznania pomocy, uznając, że skarżący nie spełnia warunków do jej otrzymania. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B., stwierdził, że decyzje te nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...].08.2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego J. L. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Pan J. L. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") złożył w dniu [...].05.2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na 2012 r., w którym ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do działek rolnych zwanej dalej płatności ONW o łącznej powierzchni wynoszącej 10,23 ha. 2. Decyzją z dnia [...].10.2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku przyznał Skarżącemu płatności ONW na 2012 r. we wnioskowanej wysokości. 3. W dniu [...].11.2012 r. Pan K. L. (syn Skarżącego) złożył w Biurze Powiatowym ARMiR pismo, w którym poinformował, że w 2012 roku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodziły działki rolne będące przedmiotem wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012, który został złożony przez Skarżącego. 4. W związku ze stwierdzeniem wystąpienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz uzyskaniem nowych dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji z dnia [...].10.2012 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...].03.2013 r. wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 k.p.a. 5. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w którym ustalono, że Skarżący nie był posiadaczem zadeklarowanych działek rolnych na dzień 31 grudnia 2012 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...].04.2013r. nr [...] uchylił decyzję dotychczasową i orzekł o odmowie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. 6. W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Organu odwoławczego, w sprawie nie zostały dostatecznie rozważone kwestie z ustaleniem podmiotu, który faktycznie zajmował się użytkowaniem działek rolnych zgłoszonych do płatności. W tym celu zalecił rozważenie Organowi I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków. 7. Po dokonaniu ponownej analizy zebranego materiału dowodowego, w tym przesłuchania w charakterze świadków P. M. i M. C., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...].08.2013 r. nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012. 8. W złożonym odwołaniu Skarżący wyjaśnił, że przekazał gospodarstwo rolne na rzecz syna K. L. w dniu [...] lipca 2011 r. na mocy aktu notarialnego, który został po kilku tygodniach przekazany ARiMR w B. Wskazał, że błędem Agencji było wysłanie do niego dokumentów o dopłaty i udzielenie mu wsparcia, gdyż już nie posiadał użytków rolnych w 2012 r. 9. Decyzją z dnia [...].10.2013 r., Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Organu odwoławczego, w sprawie prawidłowo zostało wznowione postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...].10.2012 r., albowiem wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w chwili wydania decyzji, a mianowicie w dniu [...].11.2012 r. syn Skarżącego - K. L. przedłożył umowę darowizny gospodarstwa rolnego zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...] lipca 2011 r. Przytaczając regulacje prawa materialnego dotyczące zasad przyznawania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, Organ wskazał, że płatność ta przysługuje wyłącznie producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje rolniczo odpowiedni areał zadeklarowanych użytków rolnych. Tymczasem z akt sprawy wynika, że Skarżący w 2012 r. nie użytkował, jako posiadacz, zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych, a zatem nie zostały spełnione przesłanki do przyznania mu płatności. Organ wyjaśnił również, że wysłanie do Skarżącego w 2012 r. personalizowanego wniosku o przyznanie płatności za 2012 r. nie było błędem Agencji, albowiem wnioski takie są przekazywane wszystkim rolnikom, którzy składali takie wnioski w roku poprzednim. Natomiast w gestii rolnika leży zweryfikowanie i uaktualnienie wszelkich danych zawartych w takim wniosku. 10. Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie: – art. 7 k.p.a. - zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, zinterpretowanie wszelkich niejasności i niedopowiedzeń na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego skutkujące wydaniem błędnej decyzji; – art. 9 k.p.a. oraz art. 21 ust 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania; – art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, poprzez wprowadzenie w błąd wnioskodawcy, poprzez przesłanie przez ARiMR spersonalizowanego wniosku o płatność na 2012 rok bezpośrednio Skarżącemu, gdzie ARiMR posiadała wiedzę i wszelkie dokumenty świadczące o przekazaniu ziemi na rzecz syna wnioskodawcy już w 2011 roku; – art. 77 k.p.a. oraz art. 21 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; – art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego; – art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy; – art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i tym samym niesłuszne zastosowanie odmowy przyznania płatności, w sytuacji gdy skarżący nie ponosi odpowiedzialności za powstałe nieprawidłowości, ponieważ przy składaniu wniosku opierał się na spersonalizowanych dokumentach przesłanych przez ARiMR poprzez zastosowanie wobec skarżącego sankcji, mimo że nie jest on winien popełnionych nieprawidłowości, – naruszenie prawa, w szczególności, rażące błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegające na przyjęciu, iż Skarżący złożył wniosek niezgodny ze stanem faktycznym oraz że nieprawidłowości wynikają z jego winy, pomimo, że stan faktyczny sprawy wskazuje jednoznacznie, iż Wnioskodawca został wprowadzony w błąd przez ARiMR. 11. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje. 12. Skarga okazała się zasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stwierdził, że naruszone zostały przepisy postępowania, bowiem ujawniona została wadliwość decyzji mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaistniały zatem podstawy do jej uchylenia oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw .z art. 135 p.p.s.a. 13. Zasadniczy spór w sprawie sprowadzał się do oceny, czy Organy ARiMR słusznie wznowiły wobec Skarżącego postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej z ONW za 2012 r., a następnie pozbawiły go tychże dopłat, wskazując że nie spełnia on podstawowego warunku przyznania pomocy, jakim jest bycie producentem rolnym i użytkowanie rolniczo zadeklarowanych użytków rolnych. 14. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a . Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W konsekwencji wzruszenie decyzji ostatecznych nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków, do których należą między innymi tzw. tryby nadzwyczajne, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). W związku z tym, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej (por. wyroki: WSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt SA/Rz 1824/03, LEX nr 132974 i NSA z dnia 9 września 2001 r., sygn. akt I SA 1788/99, LEX nr 75514. W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. W przedmiotowej sprawie, podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Treść tego przepisu stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04; LEX nr 143703). 15. Z analizy akt sprawy, w szczególności uzasadnienia zaskarżonej decyzji (k. 115 akt adm.) oraz postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego (k. 34 akt adm.) wynika, że Organy upatrywały przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w złożeniu w dniu [...] listopada 2012 r. przez pana K. L. (syna Skarżącego) pisma, w którym poinformował, że w 2012 roku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodziły działki rolne będące przedmiotem wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012, który został złożony przez Skarżącego. W tym samym dniu przedłożył umowę darowizny gospodarstwa rolnego zawartą [...] lipca 2011 r., na mocy której nabył na własność użytki rolne będące przedmiotem wniosku Skarżącego o przyznanie płatności. Zdaniem Organu, były to nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dniu wydawania pierwotnej decyzji z dnia [...] października 2012 r. o nr [...], a zatem istniały podstawy do wznowienia postępowania. W ocenie Sądu nie można zgodzić się takim twierdzeniem. Niewątpliwie kwesta ustalenia, kto prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodziły działki rolne będące przedmiotem wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012, jest okolicznością istotną dla sprawy. Nie można jednak zgodzić się z tym, że powyższa kwestia był nową okolicznością, która nie była znana organowi wydającemu decyzję. Z akt sprawy, w szczególności wyjaśnień Skarżącego, wynika że Organy ARiMR już w 2011 r. posiadały wiedzę o przekazaniu przez Skarżącego na rzecz syna K. L. własności gospodarstwa rolnego, w tym użytków rolnych wskazanych we wniosku o przyznanie dopłat za 2012 r. Powyższe znajduje potwierdzenie w decyzji Nr [...], wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w B. w dniu [...] kwietnia 2011 r. (k. 123 akt adm.) z której wynika, że Pan K. L. otrzymał pomoc finansową z tytułu startu młodych rolników, właśnie z uwagi na przekazanie mu przez ojca w przyszłości gospodarstwa rolnego. Jednocześnie na prezentacie umieszczonej na kserokopii aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2011 r. (k. 28 akt adm.) wynika, że akt ten wpłynął do organu ARiMR w dniu [...] sierpnia 2011 r. Stąd należy stwierdzić, że okoliczność ta była znana Organowi już od momentu złożenia wskazanego aktu notarialnego, a także w dacie wydawania decyzji w październiku 2012 r., przyznającego płatność Skarżącemu za 2012 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2003 r. sygn. akt III SA 2991/2001, Lex nr 90459, wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 5019/1998, ONSA 2000/2/62) oraz, że wyrazy "wyjdą na jaw", użyte w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1454/1999, ONSA 2001/3/123). Akt notarialny z [...] lipca 2011 r., dokumentujący przekazanie przez Skarżącego na rzecz syna gospodarstwa rolnego został złożony do Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Złożenie wskazanego aktu notarialnego musi prowadzić do wniosku, że Organ znał ten dokument. Nieprawidłowa organizacja obiegu informacji w ARiMR pomiędzy poszczególnymi komórkami [...] Oddziału Regionalnego, nie może uzasadniać odmiennego stanowiska. Zatem pomimo tego, że Skarżący w złożonym w dniu [...] maja 2012 r. wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. wskazał, że jest posiadaczem i użytkownikiem zadeklarowanych działek, to organ dysponował również dokumentami, z których wynikało, że nie jest to zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, a zatem obecnie nie może twierdzić, że okoliczność ta nie była organowi znana. Wobec powyższego, w ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy nie istniała przesłanka do wznowienia postępowania, na którą powoływały się Organy, nie było podstaw do uchylenia decyzji przyznającej Skarżącemu płatność za 2012 r. i odmowy przyznania tejże płatności. 16. W przeprowadzonym postępowaniu, w ocenie Sądu naruszone zostały także, podstawowe zasady postępowania administracyjnego, wynikające z art. 7 k.p.a (zasada praworządności), art. 8 k.p.a (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do jego uczestników i władzy publicznej) oraz z art. 9 k.p.a. (zasada należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających znaczenie w sprawie). Wskazać bowiem należy, że Organ ARiMR, mimo posiadania wiedzy o przekazaniu przez Skarżącego w lipcu 2011 r. gospodarstwa rolnego na rzecz syna K. L. wysłał na początku 2012 r. spersonalizowany wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 r. w którym wskazał, jako właściciela gospodarstwa rolnego Skarżącego. Wniosek ten, wypełniony przez pracownika Organu ARiMR zawierał nie tylko dane osobowe Skarżącego, ale również określenie działek, których Skarżący już nie posiadał. Powyższa praktyka Organu, mimo informacji w piśmie przewodnim, o konieczności zweryfikowania danych zawartych w wniosku ze stanem rzeczywistym, niewątpliwie mogła wprowadzić w błąd Skarżącego, w zakresie osoby, której przysługuje płatność w 2012 r. Wychodząc z założenia, że Organ posiada informację, że gospodarstwo rolne stanowi własność jego syna, Skarżący otrzymawszy taką korespondencję, mógł uznać, że mimo powyższego, płatność za 2012 r. w dalszym ciągu mu przysługuje. Zaznaczyć wręcz należy, że Organ powyższą praktykę powtórzył także w 2013 r. w zakresie płatności za 2013 r. (k. 10 akt sądowych), kiedy to było już prowadzone przez ten sam Organ postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] października 2012 r. z uwagi, że Skarżący nie był producentem rolnym a w konsekwencji nie spełniał warunków do przyznania płatności. Wskazywać to może na bałagan i brak wymiany informacji pomiędzy poszczególnymi komórkami Organu I instancji, kiedy to z jednej strony prowadzi on postępowanie, w którym wydaje decyzję o odebraniu Skarżącemu płatności za 2012 r. z uwagi, że nie jest producentem rolnym i posiadaczem użytków rolnych, z drugiej zaś wysyła do Skarżącego personalizowany wniosek, wskazując w nim, że jest producentem rolnym, który może ubiegać się o przyznanie płatności. 17. Twierdzenia Organu, zawarte w odpowiedzi na skargę, jakoby był związany żądaniem producenta rolnego zawartym we wniosku o przyznanie płatności i brakiem możliwości jego modyfikacji przez Organ, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Owszem, postępowanie w przedmiocie płatności ONW wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego, jednakże w sytuacji, kiedy w chwili złożenia wniosku Organ posiada dokumenty, z których może wynikać, że wnioskodawca nie jest producentem rolnym a w konsekwencji osobą uprawnioną do złożenia wniosku, powinien tę kwestię wyjaśnić. Obowiązkiem organu, w każdym postępowaniu, również wszczynanym wyłącznie na wniosek, jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), w szczególności wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Skoro już na etapie złożenia wniosku w maju 2012 r., Organ dysponował (a przynajmniej powinien był dysponować) wiedzą, że zadeklarowane działki stanowią własność syna Skarżącego - K. L., to powinien ustalić, czy sporny wniosek Skarżący złożył w imieniu własnym czy też syna. Tymczasem Organ nie wystąpił do Skarżącego o złożenie wyjaśnień w tej kwestii, tylko a priori założył, że złożony wniosek odpowiada rzeczywistości i przyznał Skarżącemu płatność za 2012 r. Powyższego postępowania Organu niewątpliwie nie można uznać za zgodnego z zasadą praworządności, albowiem Organ nie zgromadził i należycie nie ocenił będącego w jego dyspozycji materiału dowodowego. Brak właściwej reakcji Organu na złożenie nieprawidłowego pod względem faktycznym i prawnym wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. niewątpliwe stanowi także naruszenie zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Dysponując urzędowym dokumentem wskazującym, że zadeklarowane przez Skarżącego użytki rolne zmieniły właściciela, obowiązkiem organu było poinformowanie Skarżącego, że płatności ONW przysługują wyłącznie producentowi rolnemu, a w konsekwencji, że wnioskowane dopłaty mogą przysługiwać nie Skarżącemu ale jego synowi. Organ w odpowiedzi na skargę stwierdził, że źródłem wszystkich danych dotyczących działek rolnych jest wniosek producenta rolnego, a prawidłowym sposobem ich zweryfikowania jest kontrola administracyjna. Skoro tak, to obowiązkiem Organu w sprawie dotyczącej przyznania Skarżącemu płatności za 2012 r. było przeprowadzenie takiej kontroli, skoro z dokumentów będących w dyspozycji Organu, wynikało że Skarżący nie jest już właścicielem zadeklarowanych użytków rolnych. Zaniechanie przeprowadzenia takiej kontroli, niewątpliwie stanowi naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. 18. Z wyżej powołanych względów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją wydanie decyzja Organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnia się wyroku. Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowiły natomiast przepisy art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło