II GZ 306/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1810/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r. (sygn. akt V SA/Wa 1810/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odmówił A. G. wstrzymania wykonania zaskarżonego przez niego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. (nr [...]), którym organ ten utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. o stwierdzeniu braku podstaw prawnych do uznania za zasadne zarzutów zgłoszonych na postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w skardze do WSA skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, który uzupełnił następnie w piśmie z dnia 5 maja 2015 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący odniósł się do decyzji o nałożeniu kar pieniężnych, które nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skuteczność zaskarżonego postanowienia nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie to nie nakłada bowiem na skarżącego żadnych obowiązków, które podlegałyby realizacji w drodze egzekucji. Zawiera ono jedynie negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, natomiast nie nakłada na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków, nie zmienia wysokość powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył A. G. (zastępowany przez adwokata E. N.). Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona wnosząca zażalenie zarzuciła orzeczeniu Sądu pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo wystąpienia przesłanek uzasadniających takie wstrzymanie, tj. że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał w szczególności, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry" oraz że "niewstrzymanie zaskarżonej decyzji naraża skarżącego na znaczną szkodę majątkową w postaci zapłacenia nienależycie wyznaczonej kary pieniężnej". Autor zażalenie wyliczył również decyzje, którymi nałożono na skarżącego kary pieniężne oraz przedstawił argumentację odnośnie do braku podstaw prawnych do nałożenia takich kar. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010 s. 192; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z 23.1.1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54; Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2003/5/26; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2013 s. 360-362, nb 2, 3). Wstrzymanie wykonania dotyczyć może jedynie sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne (B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013, uw. 7 do art. 61). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Skutków materialnoprawnych, ze względu na zakres i charakter prawny, nie wywołuje postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że uznanie przez organ za niezasadne zarzutów zgłoszonych przez stronę w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Tym samym wstrzymanie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe. Lektura zażalenia wskazuje, że autor tego środka odwoławczego - zamiast zakwestionować stanowisko Sądu pierwszej instancji - podnosi argumentację, która nie odnosi się do przedmiotu zarówno postępowania głównego (ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej), jak i wpadkowego (z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej). Odnosząc się do tych wywodów, stwierdzić przede wszystkim trzeba, że - wbrew twierdzeniom autora zażalenia - Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 15 maja 2015 r. nie orzekał o "odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry", lecz o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Cała argumentacja podniesiona w uzasadnieniu zażalenia nie odnosi się do przedmiotu niniejszego postępowania wpadkowego, a zatem w żadnej mierze nie może być uznana za podważającą stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. PG