II GZ 349/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3150/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A.A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 15 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3150/14, odmówił A.A. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2014 r. A.A. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie wykonane zgodnie z powyższym zarządzeniem – przesłana na wskazany w skardze adres – była dwukrotnie awizowana (w dniach 26 stycznia 2015 r. i powtórnie 3 lutego 2015 r. i zwrócona jako niepojęta w dniu 10 lutego. Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2015 r. wezwanie zostało uznane za doręczone w trybie przepisu art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) z dniem 9 lutego 2015 r. Pismem nadanym w dniu 24 lutego 2015 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, dokonując jednocześnie spóźnionej czynności. Oddalając powyższy wniosek, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Twierdzenie, że nie otrzymała przesyłki sądowej ani powiadomienia o możliwości jej odbioru w urzędzie pocztowym, Sąd uznał za gołosłowne, gdyż nie zostało poparte żadnymi dowodami. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że podjęła czynności zmierzające do uprawdopodobnienia swojego stanowiska, w szczególności nie przedstawiła dowodów na to, że zainicjowała wszczęcie procedury reklamacyjnej w stosunku do operatora pocztowego. Sporna przesyłka została w sposób prawidłowy doręczona w trybie art. 73 p.p.s.a., o czym świadczy pozostawiona w aktach sprawy koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Tego dowodu z dokumentu nie może zatem obalić samo oświadczenie strony o braku awizo. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A.A., wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu wyjaśniła, że ze względu na przedłużający się czas oczekiwania na rozprawę, w dniu 24 lutego zadzwoniła do Sądu, aby dowiedzieć się, na jakim etapie jest jej sprawa. Wówczas poinformowano ją o wysłaniu korespondencji, która nie została podjęta. Podniosła, że przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego uniemożliwiłoby jej dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sadowego. Jako załącznik do zażalenia przedłożyła kserokopię reklamacji złożonej do Poczty Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię doręczania pism sądowych w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy rozdziału 4 działu III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości podjęcia odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4). Z pozostawionej w aktach sprawy koperty zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wynika, że przesyłka została wysłana na podany przez skarżącą adres do korespondencji. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano, że z powodu nieobecności adresata przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym w dniu 26 stycznia 2015 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłka została powtórnie awizowana w dniu 3 lutego 2015 r., a następnie – w dniu 10 lutego 2015 r. – zwrócono ją nadawcy z adnotacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Tak wypełniona "zwrotka" pozwalała na przyjęcie, że termin do dokonania czynności objętej przedmiotowym wezwaniem, upływał w dniu 9 lutego 2015 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca dowiedziała się o nieodebranej przesyłce zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 24 lutego 2015 r. Tego samego dnia nadała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wraz z dowodem uiszczenia wpisu od skargi. We wniosku tym przytoczyła okoliczności, świadczące jej zdaniem o braku winy w uchybieniu terminu. W tym miejscu podkreślić wypada, że w świetle art. 87 § 2 p.p.s.a., występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności, należy "uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu", nie zaś je "udowodnić", czego w istocie domagał się Sąd I instancji. Ponadto, z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) wynika, że w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje – co do zasady – nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. W tej sytuacji należało uznać, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż "skarżąca nie wykazała, że podjęła czynności zmierzające do uprawdopodobnienia swojego stanowiska, w szczególności nie przedstawiła dowodów na to, że zainicjowała wszczęcie stosownego postępowania wyjaśniającego przed organami pocztowymi, tj. procedury reklamacyjnej". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd – wobec zasygnalizowanego przez skarżącą niezawiadomienia jej o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej – powinien był tę okoliczność wyjaśnić, składając u operatora pocztowego reklamację. Strona nie miała bowiem prawnej możliwości podważenia skuteczności doręczenia przesyłki. Podniesienie tej okoliczności we wniosku o przywrócenie terminu powinno zatem skutkować wyjaśnieniem kwestii doręczenia przedmiotowego wezwania przez Sąd I instancji. Wobec tego, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.