V SA/Wa 225/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-15
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, opierając swoje ustalenia dotyczące drugiego roku działalności grupy na dokumentach z pierwszego roku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, opierając ustalenia faktyczne dotyczące drugiego roku działalności grupy producentów rolnych na dokumentach pochodzących z pierwszego roku działalności. Brak jest podstaw do domniemywania, że sytuacja grupy w drugim roku była identyczna jak w pierwszym, a organy powinny zebrać dowody dotyczące okresu, którego dotyczył wniosek o płatność.Stan faktyczny
Grupa Producencka "I." Sp. z o.o. złożyła wniosek o płatność pomocy finansowej za drugi rok działalności. Organy administracji odmówiły przyznania środków, opierając się na analizie dokumentów i ustaleń dotyczących pierwszego roku działalności grupy. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując m.in. na błędne ustalenie, że grupa nie spełnia warunków wspólnego wprowadzania towarów do obrotu oraz na brak czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji. Zasądzono od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi Grupa Producencka "I." Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Grupy Producenckiej "I." Sp. z o.o. w K. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Grupy Producenckiej "I." Sp. z o.o. (dalej: skarżący) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: Organ II instancji, Prezes) z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wsparcie grupy producentów rolnych.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał Grupie Producentów "I." Sp. z o.o. w K., zwanej dalej skarżącą, pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, za okres od dnia 16 kwietnia 2012 r. do dnia 15 kwietnia 2017 r.
W dniu [...] maja 2014 r. skarżąca złożyła w Lubuskim Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność za okres od dnia [...] kwietnia 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, nr [...] włączył do postępowania dotyczącego wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej za okres od dnia [...] kwietnia 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. dokumenty pozyskane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013.
W dniu [...] sierpnia 2014 r., Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...], odmówił Grupie wypłaty pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od dnia [...] kwietnia 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r., to jest za drugi rok korzystania z pomocy finansowej. Decyzja została doręczona w dniu 25 sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż członkowie Grupy Producenckiej " I." Sp. z o.o. tj. F. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o., Pani K. S., F." Sp. z o.o. oraz Pan W.W. ponosili indywidualnie tylko część kosztów związanych z działalnością w zakresie hodowli i chowu drobiu a koszty związane obsługą ferm w R. 1, w D. oraz B. 12 ponoszone były bezpośrednio przez "C." Sp. z o.o. Zdaniem organu o nieprzygotowaniu nowych podmiotów do prowadzenia działalności w zakresie hodowli i chowu drobiu świadczy rozwiązanie umów dzierżaw przez spółkę "F." Sp. z o.o. ze spółką "C." Sp. z o.o. i podpisanie umów na te same obiekty z innymi podmiotami tj. spółkami "B." i "F." z jednoczesną dalszą realizacją obsługi kurników przez "C." Sp. z o.o. Organ jednocześnie zaznaczył, że powyższe działanie skarżącego miało na celu jedynie spełnienie wymogu określonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych ( t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 642), zgodnie z którym minimalna liczba członków grupy zajmującej się produkcją drobiu, powinna wynosić 5 producentów.
W dniu [...] września 2014 r., Strona złożyła do Prezesa ARiMR odwołanie od w/w decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie stronie płatności zgodnie z wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r., względnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że:
1) F. Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2012 r. uzyskała weterynaryjny numer identyfikacyjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w Międzyrzeczu w zakresie prowadzenia gospodarstwa w miejscowości R. 1 utrzymującego drób - brojler indyczy. F. Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2012 r. zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych.
2) Waldemar Waraksa w dniu [...] lutego 2012 r. uzyskał numer weterynaryjny i został zarejestrowany w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w Gorzowie Wielkopolskim w zakresie prowadzenia w miejscowości O. [...] gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. W dniu 8 marca 2012 r. W.W. zawarł umowę na świadczenie usług weterynaryjnych.
3) B. Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2012 r. uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w Gorzowie Wielkopolskim w zakresie prowadzenia w miejscowości B. 12 gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. Spółka zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych w dniu [...] lutego 2012 r.
4) F. Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2012 r. uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w S. w zakresie prowadzenia w miejscowości D. działalności nadzorowanej w zakresie chowu i hodowli indyków. Spółka zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych w dniu [...] lutego 2012 r.
5) K. S. w dniu [...] marca 2012 r. uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w G. w zakresie prowadzenia w miejscowości Lubno gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. W dniu [...] marca 2012 r. K. S. zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych.
Zdaniem organu należy stwierdzić, iż przed dniem utworzenia Grupy, tj. przed dniem [...] stycznia 2012 r., działalności w zakresie produktu, ze względu na który Grupa została utworzona nie prowadzili członkowie Grupy, będący spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, dzierżawiący bazę produkcyjną od F. Sp. z o.o. tj. B. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o., K. S.
Organ zaznaczył, że rozwiązanie umów dzierżaw przez F. Sp. z o.o., C. Sp. z o.o. i podpisanie umów na te same obiekty z innym podmiotami tj. spółkami B. i F. z jednoczesną dalszą realizacją obsługi kurników przez C. Sp. z o.o. świadczy o nieprzygotowaniu nowych podmiotów do prowadzenia działalności w zakresie hodowli i chowu drobiu i nie ma nic wspólnego z koncentracją procesu produkcyjnego.
W ocenie organu II instancji utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 3 członków prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych bądź użyczonych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka, w tym 2 z nich powstaje tuż przed utworzeniem Grupy i wraz z trzecim członkiem Grupy, będącym osobą fizyczną, rozpoczyna działalność po dniu powstania Grupy I. Sp. z o. o., (dowód: wyjaśnienia Grupy z dnia [...] lutego 2014 r., wypisy z Krajowego Rejestru Sądowego) wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków, wynikającym z załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie wykazu produktów.
Zdaniem organu powyższa sytuacja nie jest sprzeczna z obowiązującym prawem, jednak związek pomiędzy poszczególnymi spółkami (wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej), a przez to i grupami producentów rolnych, pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]., zarzucając:
1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 4 pkt 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżący stworzył sztuczne warunki w celu otrzymania pomocy w ramach grup producentów rolnych;
- art. 2 i 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw w zw. z art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), poprzez błędne ustalenie, że skarżący, pomimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych, nie spełnia warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), polegającego na wspólnym wprowadzaniu towarów do obrotu, w tym przygotowaniu do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych.
2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji - decyzji Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] , znak sprawy: 040R/69080/15/12, bezzasadnie odmawiającej przyznania skarżącemu wnioskowanych środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od dnia [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r., to jest za drugi rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych;
- art. 6, 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, a w szczególności bezpodstawne zaakceptowanie dokonanych przez Organ I instancji, ustaleń, prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego: wspólnotowego oraz krajowego, o których mowa w pkt 1 zarzutów skargi.
Skarżący wskazał, że ustalenia Organu dotyczące ponoszenia przez członków skarżącego kosztów związanych z działalnością ferm opierają się wyłącznie na przedłożonych przez skarżącego dokumentach w związku z postępowaniem dotyczącym płatności za pierwszy rok działalności, a zatem za okres nie obejmujący zaskarżonego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, którego przedmiotem jest drugi rok korzystania przez skarżącego z pomocy, tj. okres od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r.
W niniejszym postępowaniu Organ zaniechał więc wyjaśnienia w sposób wnikliwy i dostateczny stanu faktycznego sprawy.
- art. 16 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne kwestionowanie funkcjonowania skarżącego jako grupy producenckiej zgodnie z celami, dla których została utworzona, w sytuacji gdy zastrzeżeń w tym zakresie nie zgłaszał także sam Organ I instancji wydając na rzecz skarżącego w dniu [...] listopada 2012r. ostateczną decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od [...] kwietnia 2012 r. do [...] kwietnia 2017 r. w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 12 listopada 2014 r. w całości;
2) uchylenie decyzji Organu I instancji - decyzji Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] sierpnia 2014 r. w całości;
3) zasądzenie od Organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że Organ administracji bezzasadnie podziela nieprawdziwe ustalenia Organu I instancji (str. 6 zaskarżonej decyzji), jakoby koszty związane z obsługą ferm członków Grupy, tj. F. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o. oraz K. S. ponoszone były bezpośrednio przez "C." Sp. z o.o. Tymczasem członkowie Grupy ponosili we własnym zakresie wszystkie koszty związane z ich działalnością w zakresie hodowli i chowu drobiu. Część z tych kosztów stanowił zakup towarów i usług od "C." Sp. z o.o. na podstawie faktur i refaktur. Dotyczy to zakupu piskląt indyczych, zakupu paszy i preparatów witaminowych, kosztów obsługi ferm jak mycie, dezynfekcja, ścielenie, wywóz obornika, zakupu gazu, energii elektrycznej i utylizacji odpadów.
Skarżący wskazał, że członkowie Grupy, na podstawie zawartych z Grupą umów członkowskich rozpoczęli sprzedaż drobiu do Grupy, a Grupa dokonywała sprzedaży drobiu na rzecz ubojni B. i E. wykonując zobowiązania kontraktowe Grupy. Przedmiotowe umowy członkowskie były badane przez Organ w czasie kontroli przeprowadzonej po złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Uczestniczący w grupie producenckiej członkowie grupy – W. W., F. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o. oraz K. S. poprzez grupę wspólnie wprowadzili drób do obrotu, przygotowywali towar do sprzedaży i centralizowali sprzedaż do ubojni drobiu. Uczestnicy również wspólnie ustalili zasady prowadzenia dokumentacji hodowli dla celów optymalizacji produkcji oraz celów weterynaryjnych, a także przygotowywali informacje dla ubojni o produkcji drobiu, jego hodowli i cenach sprzedaży.
Skarżący zaznaczył, że Organy administracji obu instancji nie przeprowadziły szczegółowego postępowania mającego na celu udowodnienie, iż rzeczywiście skarżąca Grupa utworzona została niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, a ponadto, że utworzenie Grupy było działaniem zaplanowanym, które miało spowodować uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie, bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny, bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może, zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi, bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca, bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a., lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
IV. Na wstępie zaznaczyć należy, że decyzją z dnia 13 listopada 2012 r. Dyrektor Lubuskiego OR ARiMR przyznał Grupie Producentów "I." Sp. z o.o. pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętych PROW na lata 2007-2013, za okres od dnia [...] kwietnia 2012 r. do [...] kwietnia 2017 r.
W efekcie tego aktu administracyjnego w dniu [...] maja 2014 r. Skarżąca złożyła w Lubuskim OR ARiMR wniosek o płatność za okres od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r., tj. za drugi rok prowadzenia działalności. Oznacza to, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające, a także ustalenia faktyczne winny dotyczyć tego okresu.
V. Tymczasem – jak wynika to z materiałów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, a także wydanej w sprawie decyzji Organu I instancji – ustalenia faktyczne, jak też znaczna część rozważań Organu I instancji w wydanym akcie administracyjnym poświęcona jest pierwszemu rokowi prowadzenia działalności przez Spółkę.
Na kształt przeprowadzonego postępowania negatywnie rzutuje treść wezwania nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., którym Dyrektor L. OR ARiMR wezwał Grupę Producencką "I." Sp. z o.o. w związku z decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 r., którą Organ ten uchylił akt administracyjny Dyrektora L. OR ARiMR z dnia 22 października 2013 r. o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej za pierwszy rok działalności grupy, tj. za okres od [...] kwietnia 2012 r. do [...] kwietnia 2013 r.; tak więc zebrany w sprawie materiał dowodowy tyczy tego – w znacznej części – okresu.
VI. W ocenie Sądu za niedopuszczalne należy uznać czynienie ustaleń faktycznych dotyczących okresu objętego decyzją Dyrektora L. OR ARiMR z dnia [...] sierpnia 2014 r. dotyczącej działalności w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r. tj. za drugi rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych, poprzez analizę faktur pochodzących z pierwszego roku działalności Spółki. Tak na str. 10-11 uzasadnienia decyzji – w zakresie ponoszenia "części" kosztów związanych z działalnością Spółki wskazuje się na faktury z: [...] sierpnia 2012 r. (deratyzacja); [...] października 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] kwietnia 2013 r. (usługi laboratoryjne); [...] lipca 2012 r., [...] września 2012 r. (usługi weterynaryjne).
Podobnie – str. 11 tej decyzji – wskazuje się faktury pochodzące z pierwszego roku działalności, które zostały refakturowane przez Spółkę "C." na poszczególnych Członków Grupy Producenckiej "I." Sp. z o.o.; dotyczą one zakupu pasz i preparatów witaminowych, usługi za gaz i energię elektryczną, utylizacji odpadów, a także zakupu piskląt indyczych.
Także koszty związane z obsługą ferm w R. 1, w D. oraz B. 12, rzekomo ponoszone przez "C." Sp. z o.o., potwierdzają faktury wystawione na przestrzeni 2012 r.
Nie sposób nie dostrzec, ze Organ polemizując ze stanowiskiem Strony na str. 12 decyzji wskazał, ze nie znajduje również potwierdzenia argumentacji strony, iż nowe powstałe spółki – w odróżnieniu od spółki "C." – mogły liczyć na preferencyjne warunki płatności za pasze, gdyż pasze były przez ww. członków Grupy kupowane od "C." Sp. z o.o., co mają obrazować faktury z [...] lutego oraz [...] sierpnia 2013 r.
Na marginesie zaznaczyć należy, iż w uzasadnieniu decyzji Organ I instancji, ani razu nie wskazano faktur, które dotyczyłyby drugiego roku działalności.
VII. Już z tej racji wskazany akt administracyjny powinien być wyeliminowany z obrotu prawnego (patrz pkt III uzasadnienia), jako, że doszło do naruszenia przepisów postępowania – poprzez oparcie ustaleń dotyczących drugiego roku działalności Spółki na gruncie faktur dotyczących wcześniejszego okresu – albowiem to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jest oczywiste, że Organ powinien – prowadząc postępowanie wyjaśniające – zażądać także stosownych dokumentów, tj. faktur obrazujących funkcjonowanie Spółki za drugi rok działalności. W ocenie Sądu nie można domniemywać, iż dokonane ustalenia za pierwszy rok funkcjonowania Spółki przedstawiają się identycznie w drugim roku jej funkcjonowania.
VIII. W konsekwencji należy wskazać, że Organ II instancji także naruszył prawo, albowiem utrzymał w mocy decyzję Organu niższej instancji; wydając taki akt administracyjny zaaprobował wadliwe ustalenia faktyczne, a także odzwierciedlające to uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu – taka praktyka jest niedopuszczalna w kontekście poszanowania konstytucyjnej dyrektywy praworządności.
Sąd stwierdza, że stosując treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ II instancji sam istotnie naruszył prawo. Mógł przecież sam – stosując treść art. 136 k.p.a. – z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zaniechanie tych czynności, a także brak wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego (art. 138 § 2 k.p.a.) zmusza Sąd – z racji negatywnej oceny przeprowadzonego postępowania - do uwzględnienia skargi.
IX. Skoro, jak wynika to z treści ostatniego akapitu uzasadnienia decyzji Organ II instancji na stronie 9 "Organ odwoławczy nie kwestionuje spełnienia przez Grupę formalnych warunków koniecznych do uzyskania przez przedmiotową spółkę statusu producentów rolnych", to i w tym aspekcie należy badać przesłanki do uzyskania płatności za poszczególne lata.
Pozwolenia weterynaryjne, umowy łączące podmioty i osoby, a także organizacja – wszystko to analizowane poprzez pryzmat dokumentów z 2012 r., a także początków 2013 r. - nie stanowi podstaw do ustaleń potrzebnych dla oceny zasadności wniosku o płatność za okres od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r.
X. W powyższym okresie – czego wykluczyć nie można – w związku z przeprowadzonymi kontrolami, sytuacja w Spółce mogła ulec poprawie. Dlatego też w ponownym postępowaniu, dotyczącym płatności za drugi rok funkcjonowania grupy producenckiej należy zbadać - tak jak to wzajemne powiązania podmiotów tworzących Grupę. Odzwierciedlać to między innymi będą umowy, faktury itp. dokumenty, które zostały sporządzone lub wystawione w okresie od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2014 r.
XI. Jest oczywiste, że w świetle cytatu zawartego w punkcie IX uzasadnienia, skoro organ odwoławczy nie kwestionuje podstaw formalnych do przyznania Grupie statusu producentów rolnych, to aby wydać decyzję negatywną w przedmiocie płatności za drugi rok funkcjonowania musi mieć stosowne dowody jej niewłaściwej działalności w tym okresie. Nie można w żadnej mierze posłużyć się dowodami z wcześniejszego okresu. Gdyby jednak – założenie hipotetyczne – taka możliwość przyjąć, to już teraz można – stosując rozumowanie reducio ad absurdum – przyjąć, że w najbliższych latach na bazie ustaleń poczynionych w zakresie pierwszego roku płatności zapadną negatywne decyzje odnośnie trzeciego, czwartego, a także piątego roku.
XII. Widząc potrzebę dokonania elementarnych ustaleń faktycznych – bez których stosowanie prawa materialnego nie jest możliwe – należało, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1a i c w zw. z art. 200 p.p.s.a. uznać skargę za zasadna i orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło