II GSK 3351/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-28
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Krystyna Anna Stec, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji, wydana przez organ I instancji i utrzymana w mocy przez organ II instancji, może zostać uznana za nieważną z powodu wad formalnych (np. brak podpisu, brak podstawy prawnej) lub naruszenia przepisów prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż decyzje ustalające opłatę eksploatacyjną nie były dotknięte wadami uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności. Sąd uznał, że organ prawidłowo oznaczył organ wydający decyzję, a podpisy osób działających z upoważnienia były skuteczne. Ponadto, wskazano prawidłową podstawę prawną dla ustalenia opłaty, a zarzut naruszenia zasady ne bis in idem uznano za chybiony, gdyż opłata eksploatacyjna i grzywna mają odmienny charakter i cel.Stan faktyczny
Z. Ż. został skazany za wydobywanie kopaliny bez koncesji, a następnie naliczono mu opłatę eksploatacyjną. Po kolejnych decyzjach administracyjnych, Z. Ż. wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji ustalających opłatę, zarzucając wady formalne i brak podstawy prawnej. Minister Środowiska odmówił stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. Ż. na decyzję Ministra. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. Ż. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3434/14 w sprawie ze skargi Z. Ż. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. Ż. na rzecz Ministra Środowiska 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3434/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. Ż. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w E. z dnia [...] października 2002 r., sygn. akt [...] Z. Ż. został skazany na karę dwóch tysięcy złotych grzywny za wydobywanie kopaliny w miejscowości N. bez wymaganej koncesji, co stanowiło wykroczenie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.; dalej: pgg).
Jednocześnie Starosta E. działając na podstawie art. 85a pgg decyzją z dnia [...] października 2002 r. naliczył Z. Ż. podwyższoną opłatę eksploatacyjną w wysokości 379.555,20 zł za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji w miejscowości N.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Starosta E., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2003 r. ustalił Z. Ż. opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji w wysokości 1.054.908,80 zł. W wyniku odwołania strony Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wnioskiem z dnia 26 września 2013 r. Z. Ż. powołując się na art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: kpa) zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty E. z dnia [...] października 2003 r. ustalającej opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji w wysokości 1.054.908,80 zł.
W dniu [...] października 2013 r. Wojewoda [...] przekazał wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. SKO przekazało wniosek do Ministra Środowiska.
Pismem z dnia 19 lutego 2014 r. wnioskodawca został poinformowany przez Ministerstwo Środowiska, że w sytuacji gdy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji organu I instancji, a została ona utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, należy go traktować jak wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją organu II instancji.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. powołując się na art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 kpa.
Jednocześnie w wyniku wezwania do sprecyzowania wniosku z dnia [...] września 2013 r. poprzez wskazanie na czym, w jego ocenie, polega wadliwość decyzji Starosty E. z dnia [...] października 2003 r., wnioskodawca pismem z dnia [...] marca 2014 r. wyjaśnił, że ta decyzja nie została podpisana przez organ tylko przez Starostwo Powiatowe będące aparatem pomocniczym organu, co wynika z pieczęci urzędowej. Nie zawiera więc wszystkich niezbędnych elementów decyzji przewidzianych art. 107 kpa. W jego opinii w decyzji Starosty E. nie wskazano podstawy prawnej dotyczącej ustalenia opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji. Ponadto wnioskodawca wskazał, że pominięto przepis art. 3 Prawa działalności gospodarczej przewidujący, że ww. ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Minister Środowiska działając na podstawie art. 158 § 1 kpa, po rozpoznaniu wniosków Z. Ż. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty E. z dnia [...] października 2003 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty E. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Minister Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Z. Ż. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. Ż.
Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa), stwierdził, że organ prawidłowo uznał, że decyzje, których stwierdzenia nieważności domagał się skarżący, nie są dotknięte wadą nieważności.
WSA wyjaśnił, że w orzecznictwie uznaje się, że wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości oznacza wydanie takiej decyzji przez pracownika bez upoważnienia organu. Tymczasem, zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że w spornych decyzjach organ oznaczono w sposób prawidłowy. W decyzji z dnia [...] października 2003 r. Starosty E. organ został oznaczony w sposób prawidłowy poprzez pieczęć nagłówkową "Starosta E.", która w połączeniu z pieczęcią podpisową osoby upoważnionej i upoważnieniem dla wicestarosty M. R. z dnia 30 grudnia 2002 r. stanowi dowód, że decyzja ta została podpisana przez osobę działającą z upoważnienia właściwego w sprawie organu. Widniejąca przy podpisie pieczęć okrągła "Starostwo Powiatowe w E.", nie świadczy natomiast o tym, że decyzja została wydana przez "Starostwo Powiatowe w E.", czyli przez aparat pomocniczy organ.
Z kolei w decyzji z dnia [...] marca 2004 r., co prawda na pierwszej stronie decyzji widnieje pieczęć nagłówkowa "[...] Urząd Wojewódzki" jednak pod decyzją widnieje podpis złożony przez osobę działającą z upoważnienia Wojewody [...] J. S. Geologa Wojewódzkiego, a zatem – według WSA - decyzja ta została wydana przez właściwy organ i podpisana przez osobę upoważnioną.
Reasumując, Sąd I instancji wskazał, że organ w sposób prawidłowy wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Dalej, WSA odniósł się do zarzutu braku podstawy prawnej do ustalenia opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji w decyzji Starosty E. z dnia [...] października 2003 r. Starosta E. jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 85a pgg oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie opłat eksploatacyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1746), art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). W sprawie, jak trafnie - zdaniem Sądu - wskazał organ rozpatrując zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej, zaistniały przesłanki do zastosowania art. 85a ust. 1 i 2 pgg, ponieważ skarżący wydobywał kopaliny bez wymaganej koncesji, co wynika z akt sprawy poprzedzających wydanie decyzji Starosty E. z dnia [...] października 2003 r.
Na powyższe wskazuje według WSA również przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 pgg w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Starostę E., jak i art. 14 ust. 1 pkt 1 Prawa działalności gospodarczej obowiązującej w dacie orzekania, z których to przepisów wynika obowiązek uzyskania koncesji na wydobywanie kopalin. Decyzja Starosty E. jest zatem zgodna z prawem i posiada właściwie wskazaną podstawę prawną.
Trzeciej z przesłanek wskazujących zdaniem skarżącego na konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Starosty E. i Wojewody [...] skarżący upatrywał w art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Sąd I instancji stwierdził jednak, że w stosunku do decyzji o ustalenie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji brak przepisów odrębnych obejmujących klauzule nieważności. Dlatego też, zdaniem WSA, w okolicznościach tej sprawy nie można mówić, że wobec decyzji o ustalenie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 6-9 kpa i 107 § 1 kpa, a także art. 7 i 87 Konstytucji RP, gdyż nie doszło w trakcie postępowania ani do naruszenia przepisów kpa, ani przepisów Konstytucji RP i umów ratyfikowanych przez Polskę.
W sprawie nie doszło też zdaniem Sądu do naruszenia zasady ne bis in idem, gdyż skarżący nie został dwa razy osądzony w tej samej sprawie. Opłata eksploatacyjna wynika bowiem z odpowiedzialności administracyjnej, ma charakter sankcji za prowadzenie niezgodnie z prawem działalności i jest niejako rekompensatą za zniszczone środowisko. Natomiast grzywna z art. 119 pkt 2 pgg ma charakter karny i jest niezależna od odpowiedzialności administracyjnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. Ż. Wyrokowi zarzucił:
naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ppsa w zw. z art. 138 § 1 i art. 156 kpa wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że zaskarżone postanowienie organu zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa;
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7 i 77 kpa poprzez ustalenie przez Sąd I instancji - sprzecznie z całością zgromadzonego materiału dowodowego istnienia ostatecznych decyzji administracyjnych;
naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 85a w zw. z art. 15 ust 4 pgg poprzez błędne zastosowanie;
- art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie.
Wobec powyższego autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie reformatoryjne na podstawie art. 188 ppsa, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd bezzasadnie uznał, że podpisy pod decyzjami złożone zostały przez osoby działające z upoważnienia właściwych w sprawie organów. W toku postępowania administracyjnego nie doszło do ustalenia, czy zakres umocowania upoważniał pełnomocników do działania w konkretnych sytuacjach. W szczególności upoważnienie udzielone wicestaroście M. R. dotyczyło załatwiania spraw i wykonywania zadań w czasie nieobecności lub niemożności wykonywania funkcji starosty. Ustalenie zgodności z prawem wydanych decyzji wymagało zatem ustalenia, czy zaistniały warunki upoważnienia, a takich ustaleń Sąd nie dokonał w stosunku do żadnej z zaskarżonych decyzji.
Z odcisków pieczęci urzędowej i "podpisowej" - zdaniem skarżącego - wynika, że wicestarosta mgr M. K. działał w zastępstwie starosty jako urzędnik Starostwa Powiatowego, a nie jako jego pełnomocnik. W takim przypadku decyzja powinna być opatrzona pieczęcią nagłówkową starosty, a podpis nie mógł być złożony pod pieczątką imienną wicestarosty, lecz pod pieczątką Starosty z zaznaczeniem, że jest to podpis osoby działającej z upoważnienia starosty.
Jako kolejną przesłankę nieważności decyzji wskazano brak podstawy prawnej dotyczącej ustalenia opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji. Starosta E. jako podstawę w swojej decyzji wskazał art. 85a ust. 1 i 2 pkt 1 lit. b pgg. Jednakże w dniu zdarzenia, a także w dniu wydania decyzji nie obowiązywało koncesjonowanie działalności prowadzonej przez skarżącego. Obowiązek taki został wprowadzony dopiero z dniem 1 lipca 2005 r. - ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawy o odpadach (Dz. U. Nr 90, poz. 758).
Ponadto w skardze kasacyjnej podniesiono, że zastosowanie wobec skarżącego grzywny z art. 119 pkt 2 pgg wykluczało wydanie decyzji o ustaleniu opłaty za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Odmienne ustalenie WSA w Warszawie naruszało art. 2 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały kompleksowo wymienione w § 2 powołanego artykułu. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z wad, która mogłaby stanowić o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez WSA w Warszawie, kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadza się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane zarzutach postawionych Sądowi I instancji.
Mając powyższe na uwadze skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie, podstawy na których skargę kasacyjną oparto nie znajdują bowiem usprawiedliwienia.
Za skuteczny nie mógł być uznany zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ppsa w zw. z art. 138 § 1 i art. 156 kpa wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że zaskarżone postanowienie organu zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Art. 3 § 1 ppsa stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Trafne są zatem poglądy judykatury, że przepis ten ma charakter ustrojowy. Do jego naruszenia doszłoby, gdyby sąd uchylił się od obowiązku przeprowadzenia kontroli lub też zastosował środki nieznane ustawie. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżących nie może być natomiast utożsamiane z uchybieniem powołanej normie (por. np. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1314/13).
Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3).
Wskazując na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ppsa w związku z art. 156 kpa, wnoszący skargę kasacyjną najwyraźniej zapomina, że podnoszony w sprawie zarzut nieważności dotyczył decyzji ustalającej opłatę eksploatacyjną. Tymczasem orzeczenie Sądu I instancji wydawane na podstawie art. 145 ppsa odnosi się do decyzji zaskarżonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę eksploatacyjną. Trzeba nadto wskazać, że w żadnej mierze nie wyjaśniono, z jakich względów co do zaskarżonej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu opłaty eksploatacyjnej Sądowi I instancji zarzuca się, że wadliwie nie dostrzegł istnienia przyczyn określonych w art. 156 kpa i nie wskazał, których z przyczyn określonych tym przepisem zarzut miał dotyczyć.
Tymczasem konsekwencją związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi na podstawie powołanego na wstępie art. 183 § 1 ppsa, jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane ramach w podstawach kasacyjnych, zachodzi konieczność powołania w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów prawa, z powołaniem właściwej jednostki redakcyjnej przepisu, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Takich wymogów omawiany zarzut nie spełnia, co uniemożliwia wnikliwszą jego ocenę.
Z kolei jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 138 § 1 kpa, to biorąc pod uwagę, że skargą kasacyjną stawiane są zarzuty Sądowi I instancji, zasadne było powiązanie tego przepisu z ewentualnym zarzutem naruszenia przez tenże Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
Pomijając tę wadę konstrukcyjną zarzutu trzeba wskazać, że art. 138 § 1 kpa ma kilka jednostek redakcyjnych i brak wskazania, której z nich zarzut dotyczy nie pozwala na kontrolę kasacyjną w tym zakresie.
Niewątpliwie nadto w art. 138 w § 1 kpa ustawodawca zawarł możliwe rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Niewątpliwie jest to tzw. przepis "wynikowy", zatem żadna z jednostek redakcyjnych art. 138 § 1 kpa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wytknąć Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa - przez niedostrzeżenie naruszenia art. 138 § 1 kpa - powinna wykazać z jakich względów, wskutek naruszenia jakich przepisów w postępowaniu odwoławczym powinna zapaść decyzja określonej treści (np. decyzja uchylająca decyzję organu I instancji - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2).
Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i 77 kpa.
Zaskarżoną do WSA decyzją dokonano oceny prawnej, czy zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ustalająca opłatę eksploatacyjną, w szczególności z takich przyczyn podnoszonych przez skarżącego jak wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1), bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), wydanie decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7). Ani w treść zarzutu ani też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśniono, z jakich względów w tym zakresie uchybiono zasadzie prawdy obiektywnej, jakich kroków celem załatwienia sprawy nie podjęto, jakich dowodów nie przeprowadzono, jakich nie poddano wszechstronnej ocenie. Sposób sformułowania zarzutu: "poprzez ustalenie przez Sąd I instancji - sprzecznie z całością zgromadzonego materiału dowodowego istnienia ostatecznych decyzji administracyjnych" - jest niezrozumiały. Zarzut nie mógł więc odnieść oczekiwanego skutku.
Usprawiedliwienia nie znajduje też oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 85a (bez wskazania jednostek redakcyjnych) w zw. z art. 15 ust. 4 pgg poprzez błędne zastosowanie.
Raz jeszcze przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją stwierdzono, że w okolicznościach faktycznych sprawy - ponieważ skarżący wydobywał kopaliny bez wymaganej koncesji - zaistniały przesłanki do zastosowania art. 85a ust. 1 i 2 pgg. Uznano zatem, że ustalenie opłaty eksploatacyjnej na podstawie art. 85a ust. 1 pgg nie naruszało prawa, tym bardziej rażąco, a art. 15 ust. 1 pkt 2 tej ustawy także wskazywał obowiązek uzyskania stosownej koncesji.
Wbrew stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rażące naruszenie art. 85a ust. 1 pgg nie przejawia się w tym, że przepis ten zastosowano w stosunku do zdarzenia sprzed daty jego wejścia w życie. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z ustaleniami stanu faktycznego - na podstawie faktur sprzedaży kopaliny - w sprawie w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej.
Chybiony jest w końcu zarzut naruszenia przez Sąd I instancji Konstytucji RP, a to jej art. 2 - przez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Nie ulega wątpliwości, że normy i zasady konstytucyjne mogą w szczególności wyznaczać sposób rozumienia przepisów ustawowych, ich zakres stosowania, a także ich zakres obowiązywania. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela jednak stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady ne bis in idem. Istotnie bowiem sankcja karna (a przepis art. 119 pgg z 1994 r. usytuowano w przepisach karnych) pełni funkcję sprawiedliwościową i zapobiegawczą, jej celem jest ukaranie sprawcy. Z kolei sankcja administracyjna ma przede wszystkim funkcję prewencyjną i restytucyjną.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2) wydano na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa i art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło