II GZ 1037/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-20
Skład orzekający: Jan Bała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie przedstawił istotnych, nowych okoliczności świadczących o pogorszeniu jego sytuacji życiowej lub materialnej?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie przedstawił istotnych, nowych okoliczności świadczących o pogorszeniu jego sytuacji życiowej lub materialnej, które uzasadniałyby zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 165 PPSA, zmiana okoliczności sprawy musi być taka, by uzasadniała zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący W. Z. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie odmawiające zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wcześniejsze postanowienie WSA z 18 czerwca 2015 r. odmawiało przyznania prawa pomocy, a zażalenie na nie zostało oddalone przez NSA. Skarżący składał kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, powołując się na pogorszenie stanu zdrowia, zajęcie świadczenia emerytalnego i wynagrodzenia, a także obowiązek alimentacyjny. WSA odmówił zmiany postanowienia, uznając brak nowych istotnych okoliczności. NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA odmawiające zmiany.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1368/15 w zakresie odmowy zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1368/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku W. Z., odmówił zamiany postanowienia tego Sądu z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1368/15, o odmowie przyznania prawa pomocy W. Z..
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Postanowieniem z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1368/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z 4 września 2015 r., sygn. akt II GZ 410/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z 18 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 18 czerwca 2015 r., a NSA oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
Pismami z [...] marca 2016 r. oraz z [...] kwietnia 2016 r. skarżący złożył kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1368/15, WSA w Warszawie odmówił zmiany postanowienia z 18 czerwca 2015 r.
Sąd I instancji stwierdził, że w uzasadnieniu pierwotnego wniosku wyjaśniono, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 2090 zł. Skarżący oświadczył, że jest współwłaścicielem w ½ części mieszkania o powierzchni 60 m2, nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Do wydatków skarżący zaliczył koszty zakupu leków, opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz alimenty w kwocie 600 zł miesięcznie. Skarżący przedstawił zeznania podatkowe za lata 2013-2014, protokół zawarcia ugody przed Sądem Rejonowym w O. III Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie wypłaty przez niego na rzecz jego żony alimentów w wysokości 600 zł oraz dowody wypłaty emerytury w wysokości 2.298,84 zł w lutym 2015 r., w kwotach 1.478,15 zł i 1.474,15 zł w marcu i kwietniu 2015 r.
W piśmie z [...] września 2015 r. skarżący oświadczył, że pogorszył się stan jego zdrowia, co uniemożliwia mu wykonywanie jakichkolwiek dodatkowych prac zarobkowych. Ponadto organ egzekucyjny zajął jego świadczenie emerytalne oraz w całości wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu wykonywania pracy na umowę zlecenia. Skarżący wskazał też, iż pozostaje z małżonką w stanie separacji faktycznej, dlatego został na niego nałożony obowiązek alimentacyjny. Skarżący i jego małżonka prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, pomimo tego, że zamieszkują razem.
WSA uznał, że tożsamą argumentację skarżący przedstawił w pismach z [...] marca 2016 r. i z [...] kwietnia 2016 r. Wobec tego nie stwierdzono nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z 18 czerwca 2015 r., w konsekwencji czego na podstawie art. 165 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) odmówiono zmiany postanowienia 18 czerwca 2015 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. Z., wnosząc o ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji uznał, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał istotnych, nowych okoliczności świadczących o pogorszeniu się jego sytuacji życiowej czy materialnej. Wobec tego Sąd I instancji trafnie odmówił zmiany postanowienia z 18 czerwca 2015 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło