I SA/Rz 247/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-05-19
Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca współwłaścicielem gruntów rolnych położonych w różnych gminach i przebywająca za granicą, może domagać się ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego według stawki dla gospodarstwa rolnego, mimo że nie prowadzi go samodzielnie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie może domagać się ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego według stawki dla gospodarstwa rolnego. Nawet jeśli grunty rolne stanowią współwłasność, obowiązek podatkowy z niższej stawki (przeznaczonej dla gospodarstw rolnych) ciąży wyłącznie na osobie, która faktycznie prowadzi to gospodarstwo. Skarżąca, przebywając za granicą i działając przez pełnomocników, nie spełnia tego kryterium, a jej grunty w gminie K. nie mogą być traktowane jako część gospodarstwa rolnego prowadzonego na gruntach w innych gminach.Stan faktyczny
Skarżąca M. R. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą jej łączne zobowiązanie pieniężne na 2014 rok w wysokości 58,00 zł (podatek rolny 18 zł, podatek od nieruchomości 40 zł). Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz ustawy o podatku rolnym, kwestionując sposób ustalenia podstawy opodatkowania i stawki podatku rolnego. Twierdziła, że posiada grunty rolne w różnych gminach, które tworzą gospodarstwo rolne i powinny być opodatkowane według niższej stawki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 rok - oddala skargę -
I SA/Rz 247/15
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. R.(dalej: podatniczka/skarżąca) od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...], ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2014r. w wysokości 58,00zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. Wójt Gminy ustalił podatniczce łączne zobowiązanie pieniężne na 2014r. w wysokości 58,00zł, w tym:
- podatek rolny w wysokości 18 zł,
- podatek od nieruchomości w wysokości 40,00zł.
Na podstawie danych z ewidencji gruntów organ I instancji ustalił, że podatniczka posiada grunty, które z uwzględnieniem rodzajów użytków, klas bonitacji i właściwego okręgu podatkowego podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym według ceny skupu żyta za 1 hektar fizyczny. Organ I instancji wskazał, że stawka podatku rolnego wynosi 225,00zł za hektar fizyczny.
Od powyższej decyzji podatniczka wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego, organ odwoławczy powołaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013, poz. 1381 ze zm.) - dalej: u.p.r., podatnikiem podatku rolnego są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Warunkiem uznania nieruchomości za grunt opodatkowany podatkiem, rolnym jest sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego (art. 1 u.p.r.). W myśl natomiast art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014r. poz. 849 ze zm.) - dalej: u.p.o.l., podatnikiem podatku od nieruchomości są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ II instancji wskazał, że podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) – dalej: p.g.k., powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) – dalej: O.p., a więc zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku
z tym, organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym.
Odnosząc się do zarzutu nie zbadania okoliczności faktycznych oraz niewłaściwego uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że nie znajduje on uzasadnienia na tle zebranego materiału dowodowego ora wskazał, że opodatkowaniu nie podlegają już określone w przepisach u.p.r. grunty gospodarstw rolnych (poniżej 1 ha), lecz wszystkie grunty (również do 1 ha) sklasyfikowane
w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione
i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Zdaniem organu odwoławczego, załączona do akt sprawy informacja Starosty Rzeszowskiego, pozwoliła organowi I instancji w prawidłowy sposób ustalić aktualny stan ewidencyjny gruntów i odzwierciedlone to zostało w zaskarżonej decyzji. Grunty podatniczki sklasyfikowane zostały jako użytki rolne obejmujące pow. 0,0901 ha i zostały one opodatkowane podatkiem rolnym.
W ocenie organu odwoławczego, w zaskarżonej decyzji organ podatkowy
w prawidłowy sposób ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego i zastosował właściwe stawki podatkowe.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
M. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
1) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez to, że organ II instancji:
a) nie przedsięwziął wszelkich możliwych i niezbędnych działań administracyjno-podatkowych (dowodowych i wyjaśniających) w celu pełnego, dokładnego
i wyczerpującego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uregulowania sprawy podatkowej skarżącej za 2014r.,
b) nie wywiązał się z powinności zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej,
c) przyjął okoliczności występujące w sprawie za udowodnione, pomimo tego, że wiedział z treści odwołania podatniczki o działkach, ich powierzchniach
i użytkach rolnych współwłasności podatniczki położonych we wsi K. gmina C. i oraz w mieście Ł.,
d) przyjął okoliczności występujące w sprawie za udowodnione, pomimo tego, że podatniczka mając możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie przeprowadzonych dowodów w postępowaniu podatkowym przed organem odwoławczym złożyła wypowiedź z dnia 5 września 2014r. dołączając do niej zawiadomienie Starosty Ł. o zmianie z dnia 28 sierpnia 2013r.
w ewidencji gruntów miasta Ł. w stosunku do działki nr 2577 stanowiącej pastwisko trwałe Ps III,
e) nie wziął pod uwagę dowodów znanych mu z urzędu, tj. dokumentów przedstawionych przez skarżącą w skargach na decyzje podatkowe SKO
wydane w sprawach wymiaru łącznych zobowiązań pieniężnych za lata 2011-2013, a które to skargi zostały uwzględnione w całości nowymi decyzjami podatkowymi organu odwoławczego z dnia [...] października 2014r. nr [...], nr [...] i nr [...]i następnie sprostowanymi postanowieniami z dnia [...] listopada 2014r. nr [...], nr [...] i nr [...], znajdującymi się w aktach zakończonej sprawy odwoławczej nr [...], tj. pisma ze Starostwa Powiatowego w Ł. z dnia [...] listopada 2012r., do Urzędu Gminy wraz z urzędowymi informacjami z rejestru gruntów z dnia 19 listopada 2012r. dot. działki nr 2573/3 o pow. 0,2665 ha (użytek gruntowy RII) w Ł. i dot. działki nr 2526 o pow. 0,43 ha (użytek gruntowy R Ilia) we wsi K. gmina C.,
f) w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ nie opisał i prawidłowo nie ocenił wynikającego ze zgromadzonego materiału dowodowego (w tym ww. informacji ze Starostwa Powiatowego w Ł. z rejestru gruntów z dnia 19 listopada 2012r.) stanu faktycznego, a przez to nie sporządził dostosowanego do tego stanu uzasadnienia prawnego decyzji,
2) art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez nie zastosowanie do realiów sprawy podatkowej za 2014r. i nie uwzględnienie danych ujawnionych w zgromadzonych przez organ I instancji materiałach dowodowych, świadczących m.in. o tym, że skarżąca już w 2011r. prawnie
i faktycznie widniała w ewidencji gruntów co do tego, że na terenie miasta Ł. (działka nr 2573/3 o pow. 0,2665 ha - 0,4397 ha przeliczeniowego)
i gminy C. (we wsi K. działka nr 2526 o pow. 0,43 ha - 0,6450 ha przeliczeniowego) w powiecie łańcuckim jest współwłaścicielem gruntów
o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy; niezależnie od tego, że
w ewidencji gruntów wsi K. gmina K. skarżąca wykazana była jako właściciel działek nr 1316/2 (pow. 0,0801 ha) i nr 1319/2 (pow. 0,01 ha), co istotnie wpłynęło na wynik sprawy podatkowej za 2014r.;
3) art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 5 i ust. 6, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r., poprzez nie przyjęcie, że skarżąca oprócz gruntów we wsi K. gmina K. ma w sąsiednich gminach, tj. w gminie C. i w mieście Ł., współwłasność gruntów rolnych, które tworzą m.in. gospodarstwo rolne, i z tego tytułu powinna ona opłacać podatki w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na terenie właściwym dla organu I instancji jak dla gruntów gospodarstwa rolnego, czyli od 1 ha przeliczeniowego gruntów równowartość pieniężną 2,5 q żyta, a nie jak w decyzjach organów obu instancji, równowartość pieniężną 5 q żyta.
Ponadto skarżąca wniosła - w razie potrzeby i uznania Sądu -
o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów tj. zażądanie od Starosty Ł. urzędowych dokumentów z ewidencji gruntów dla działek współwłasności skarżącej położonych we wsi K. gm. C. i w mieście Ł. oraz od Burmistrza Miasta Ł. i Wójta Gminy C. informacji o płaconych przez skarżącą podatkach rolnych i zaliczeniu gminy Miasta Ł. i gminy C. do określonych okręgów podatkowych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że posiada nieruchomości położone nie tylko we wsi K. gmina K., ale też w mieście Ł. i we wsi K. W ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę Ł. ujawniona jest na rzecz skarżącej współwłasność w 13/42 części działki nr 2577 o pow. 0,2780 ha i współwłasność w 1/6 części działki nr 2573/3 opow. 0,2665 ha położonych w Ł., oraz współwłasność w 1/6 części działki nr 2526 o pow. 0,4300 ha położonej we wsi K. gmina C.
Zdaniem skarżącej, jako właściciel (współwłaściciel) gospodarstwa rolnego powinna opłacać obowiązujące podatki rolne przed Wójtem Gminy z tytułu własności (współwłasności) gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
Skarżąca zarzuciła, że organy podatkowe orzekające w sprawie nie zbadały czy posiada ona (w gminie K., gminie C. i w mieście Ł.) grunty rolne o łącznej powierzchni ponad 1 ha przeliczeniowy i nie ustaliły, czy skarżąca jest właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do działki nr 2577 c pow. 0,2780 ha położonej w Ł. obowiązywała zmiana użytku gruntowego działka ta miała użytek pastwisko trwałe Ps III, co wynika m.in.
z wydanego przez Starostę Ł. dokumentu urzędowego w postaci zawiadomienia o zmianie z dnia 28 sierpnia 2013r. dotyczącego klasyfikacji gleboznawczej gruntu. Kopia zawiadomienia była znana organowi odwoławczemu, gdyż została doręczona jako załącznik do wypowiedzi podatniczki z dnia 5 września 2014 r., złożonej do akt sprawy. Według skarżącej, na dzień 1 stycznia 2014r. położone w mieście Ł. działki nr 2573/3 o pow. 0,2665 hg i nr 2577 o pow. 0,2780 ha (Ps III), to łącznie jako użytki rolne stanowiły one 0,7594 ha przeliczeniowego. Skarżąca nadmieniła, że Burmistrz Miasta Ł. za lata 2011 -2013 oraz Wójt Gminy w C. za lata 2011-2012, uznali, że powinna ona opłacać podatki rolne z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. z tytułu określonego przepisem art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r., o czym świadczą wydane przez te organy nakazy płatnicze.
Skarżąca zarzuciła również, że uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji nie spełniają wymogów określonych w przepisach O.p.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane
w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne (podatek rolny i podatek od nieruchomości) za 2014r.
Zasadniczą, a zarazem sporną między stronami jest kwestia, czy skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.r.
Definicja gospodarstwa rolnego zawarta w tym przepisie stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Powyższa kwestia ma istotne znaczenie dla wymiaru podatku rolnego, gdyż przepisy u.p.r. przewidują różną podstawę opodatkowania podatkiem rolnym gruntów rolnych – w zależności od tego czy wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego, czy też nie są z nim związane. W przypadku, gdy grunty te są częścią składową gospodarstwa rolnego podstawę opodatkowania stanowi wartość 2,5 q żyta,
w sytuacji gdy w skład takiego gospodarstwa nie wchodzą, podstawą jest wartość 5 q żyta (art. 6 ust. 1 u.p.r.).
Kwestia ta nie będzie miała natomiast podstawowego znaczenia przy określeniu jaki charakter mają grunty objęte opodatkowaniem, bowiem o rolnym przeznaczeniu gruntu decyduje nie to, czy wchodzi ono w skład takiego gospodarstwa, ale w jaki sposób jego charakter został określony w ewidencji gruntów, co wynika z art. 1 u.p.r.
W niniejszej sprawie istotne znaczenia ma fakt, że skarżąca jest właścicielką gruntów położonych w gminie K., które zostały sklasyfikowane jako użytki rolne obejmujące powierzchnię 0,0901 ha (działka nr 1316/2 o pow. 0,0801 ha i nr 1319/2 o pow. 0,01 ha). Natomiast grunty położone w mieście Ł. i we wsi K. (gmina C.) pozostają we współwłasności skarżącej i innych osób.
Stosownie do art. 3 ust. 5 u.p.r. jeżeli grunty rolne stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6.
Z przepisu tego wynika, że wbrew twierdzeniom skarżącej, wszystkie posiadane przez nią grunty, nie mogły zostać objęte jedną decyzją podatkową z uwagi na to, że grunty stanowiące przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie stanowią własność podatniczki, zaś pozostałe grunty na które wskazuje skarżąca pozostają we współwłasności kilku osób. Objęte one zatem muszą być odrębnymi decyzjami.
Zgodnie z art. 3 ust. 6 u.p.r., jeżeli będące we współwłasności grunty stanowią gospodarstwo rolne, to obowiązek podatkowy ciąży na tym właścicielu, który to gospodarstwo prowadzi w całości.
Opodatkowanie stawką podatku rolnego określoną dla gruntów stanowiących gospodarstwo rolne przysługiwało będzie więc tylko takiej osobie, która prowadzi to gospodarstwo. Na niej będzie ciążył obowiązek podatkowy. Z jednej strony ustawodawca przyznaje więc preferencję podatkową poprzez niższą podstawę opodatkowania, a z drugiej określa w sposób ścisły osobę podatnika, wyłączając
z tego kręgu część współwłaścicieli. Podatnikiem jest tylko osoba prowadząca gospodarstwo rolne i ta osoba jest zobowiązana do zapłaty podatku za grunty według stawki obowiązującej dla gruntów stanowiących gospodarstwo rolne.
W niniejszej sprawie niekwestionowanym jest, że skarżąca nie jest osobą prowadzącą gospodarstwo rolne na gruntach położonych Ł. i K., gdyż przebywa w Stanach Zjednoczonych Ameryki i działa poprzez pełnomocników. Nie może być ona osobą zobowiązaną do zapłaty podatku rolnego (podatnikiem) od tych gruntów, jeżeli przyjąć, że stanowią one gospodarstwo rolne. Do zapłaty podatku w takiej sytuacji zobowiązana będzie osoba prowadząca to gospodarstwo.
Z tego względu, nie można przyjąć, tak jakby tego chciała skarżąca, że podatek ustalony dla skarżącej na terenie gminy K. powinien być obliczony jak dla gospodarstwa rolnego.
Skarżąca mogłaby doliczyć grunty posiadane na terenie gminy Krasne do gruntów posiadanych w K. i Ł. (w celu ustalenia czy ogólny ich areał przekracza 1 ha fizyczny bądź przeliczeniowy) tylko pod warunkiem, że na tych drugich gruntach prowadziłaby w całości gospodarstwo rolne (i była z tego tytułu podatnikiem), co z uwagi na jej miejsce pobytu, nie jest możliwe.
W ocenie Sądu, orzekające w niniejszej sprawie organy, prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania oraz stawkę podatku rolnego.
Z tych względów, za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia wskazanych
w skardze przepisów u.p.r. oraz p.g.k.
Sąd nie stwierdził również zarzucanych w skardze uchybień w zakresie prowadzenia postępowania podatkowego. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie podatkowe, wyjaśniając wszystkie okoliczności niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co znalazło wyraz w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, sporządzonych zgodnie z art. 210 § 4 O.p.
Przeprowadzenie dowodów z dokumentów, zgodnie z wnioskiem skarżącej, Sąd uznał w niniejszej sprawie za niecelowe, gdyż nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło