II OW 214/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Leszek Kamiński, Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wnioskodawca posiada już zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydane przez Marszałka Województwa, a następnie składa wniosek o wydanie zezwolenia na przetwarzanie innych odpadów na tej samej działce, organem właściwym do rozpoznania drugiego wniosku jest Marszałek Województwa na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach, czy Starosta na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę Płońskiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Sąd uznał, że art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach, który stanowi o właściwości Marszałka Województwa w przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć zbierania i przetwarzania odpadów objętych jednym zezwoleniem, nie ma zastosowania. W analizowanej sprawie wnioskodawca posiadał już zezwolenie na przetwarzanie odpadów, a kolejny wniosek dotyczył przetwarzania innych odpadów, co nie spełnia przesłanek do zastosowania wspomnianego przepisu.Stan faktyczny
Marszałek Województwa Mazowieckiego zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość ze Starostą Płońskim w przedmiocie wniosku spółki o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Spółka złożyła wniosek do Starosty, który uznał się za niewłaściwego i przekazał sprawę Marszałkowi. Spór dotyczył interpretacji przepisów ustawy o odpadach w kontekście już wydanej decyzji Marszałka dla tej samej działki.Rozstrzygnięcie
Wskazano Starostę Płońskiego jako organ właściwy w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant asystent sędziego Iwona Rzucidło – Grochowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia 19 listopada 2014r. nr PŚ-IV.7244.77.2014.AW o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Mazowieckiego a Starostą Płońskim w przedmiocie rozpoznania wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] września 2014 r. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia wskazać Starostę Płońskiego jako organ właściwy w sprawie
Marszałek Województwa Mazowieckiego zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Płońskim przez wskazanie Starosty jako organu właściwego do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla [...] sp. z o.o. w W. Wskazał, że spółka zwróciła się do Starosty o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych w celu uzyskania materiału o funkcjach glebotwórczych, który następnie zostanie wykorzystany na wypełnionym odpadami wyrobisku poeksploatacyjnym. Starosta uznał, że skoro wniosek dotyczy przetwarzania odpadów na działce, na której prowadzone jest inne przetwarzanie regulowane decyzją marszałka, to jest to podstawa do przekazania na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach wniosku Marszałkowi. Marszałek wskazał, że art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach stanowi, że marszałek województwa jest organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie lub/i przetwarzanie odpadów dla:
- przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
- odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub-zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg; 3) dla regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
W pozostałych przypadkach organem właściwym do wydawania wspomnianych zezwoleń jest starosta - z zastrzeżeniem art. 41 ust. 4, że dla przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych, organem ochrony środowiska jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
Art. 41 ust. 5 i 6 ustawy o odpadach daje możliwość wydania przez marszałka województwa decyzji o charakterze; łącznym – w przypadku równoległego prowadzenia w tym samym miejscu zbierania oraz przetwarzania odpadów.
Powoływanie się na ten przepis przez starostę jest niesłuszne, gdyż w tej sprawie nie mamy do czynienia z działalnością zbierania odpadów, a wyłącznie przetwarzania.
Uzyskanie przez spółkę [...] Sp. z o.o. decyzji organu dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, nie determinuje ciągłej właściwości marszałka województwa do kolejnych zamierzeń przedsiębiorcy niezależnie od ich kwalifikacji.
Przedmiotem decyzji wydanej przez Marszałka Województwa Mazowieckiego są odpady dopuszczone do konkretnego przetwarzania – wykorzystanie do wypełnienia wyrobiska, tj. wyłącznie odpady wymienione w pkt. 1 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. Nr 49, poz. 356), wśród których ustawodawca nie przewidział możliwości wykorzystania odpadów w postaci ustabilizowanych osadów komunalnych.
Działalność przedsiębiorcy, będąca przedmiotem wniosku złożonego do starosty stanowi całkowicie odrębne zagadnienie, tj. tworzenie materiału/substancji o funkcji glebotwórczej przy wykorzystaniu osadów ściekowych, nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie, środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Zamierzenie takie wymaga odrębnej i indywidualnej analizy pod kątem zgodności z przepisami szczególnymi regulującymi właściwe gospodarowanie osadami ściekowymi.
W odpowiedzi na ten wniosek Starosta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Stwierdził, że drugi wniosek odnoszący się do tego samego terenu należy zakwalifikować analogicznie jak pierwszy. Starosta wskazał, że dla działki nr ewid. [...] w D. została już wydana decyzja na przetwarzanie odpadów przez Marszałka Województwa Mazowieckiego. Marszałek Województwa Mazowieckiego decyzją Nr [...] z dnia [...] maja2014r., znak: [...] zezwolił [...] Sp. z o.o. z/s w W., ul. [...],[...], na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne na działce o nr ewid. [...] w [...], gm. [...], w ramach prowadzenia rekultywacji terenu niekorzystnie przekształconego, na terenie niekorzystnie przekształconym po wyrobisku "[...]". Zakończeniem procesu rekultywacji wyrobiska będzie, zgodnie z wnioskiem spółki [...] o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów złożonego do Starosty Płońskiego, zastosowanie komunalnych osadów ściekowych. Zgodnie z wnioskiem ostatnia warstwa o miąższości 30cm będzie wykonana z gruntu mineralnego zmieszanego z materiałem użyźniającym, w ten sposób zapewniając jej funkcję glebotwórcza. Do odtworzenia warstwy glebotwórczej zostaną zastosowane osady ściekowe spełniające wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z 2010r., Nr 137, poz. 924). Całość nadkładu zalegająca nad warstwą złożową została w ramach prac przygotowawczych, w momencie rozpoczęcia wydobycia kopaliny, usunięta na zwały. Po wyeksploatowaniu kopaliny i wypełnieniu wyrobiska odpadami zostanie z powrotem przeniesiona do wyrobiska. Zwrócił uwagę, że organem właściwym do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w związku z wnioskiem złożonym do Starosty Płońskiego, w rozpatrywanej lokalizacji jest Marszałek Województwa Mazowieckiego, czego dowodem jest wydana prawomocna decyzja z dnia [...] maja 2014r., znak: [...]. W związku z tym należy uznać za oczywiste, że drugi wniosek dla tej lokalizacji o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów należy zakwalifikowanie analogicznie tj., ze organem właściwym jest Marszałek Województwa Mazowieckiego. Starosta nadmienił także, że cały proces rekultywacji, zarówno deponowanie odpadów jak zastosowanie osadów ściekowych do odtworzenia warstwy glebotwórczej będzie miało miejsce w tym samych miejscu, tj. terenie niekorzystnie przekształconym po wyrobisku "[...]" na działce Nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...], powiat płoński.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art.15 §1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012.poz.270 ) –dalej p.p.s.a., zezwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Rozpoznawana sprawa jest sporem o właściwość, gdyż spór toczy się pomiędzy organami administracji samorządowej – Marszałkiem Województwa Mazowieckiego a Starostą Płońskim.
Zgodnie z art.22 §1 pkt 1 k.p.a. spory o właściwość rozstrzygają miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4, wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu- sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie właściwy do rozstrzygnięcia sporu jest sąd administracyjny, albowiem będące w sporze organy jednostek samorządu terytorialnego, nie maja wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. Zgodnie z art.169 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach ( Dz.U. z 2013r.,poz.21) organem wyższego stopnia w stosunku do marszałka województwa, w sprawach o których mowa w art.168 jest minister właściwy do spraw środowiska. Natomiast w stosunku do Starosty Płońskiego – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ciechanowie. .
Zgodnie zaś z art.15 §1 pkt 4 p.p.s.a w zw. z art.4 p.p.s.a właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazuje organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Spór pomiędzy Marszałkiem Województwa Mazowieckiego a Starostą Płońskim dotyczy właściwości rzeczowej organu na tle rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2014r. [...] sp. z o.o. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych , w sytuacji gdy na tej samej z działce prowadzone jest już inne przetwarzanie na podstawie decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego, a podstawą tego sporu była wykładania art.41 ust.6 ustawy o odpadach.
Art.41 ust.3 ustawy o odpadach określa właściwość rzeczową organu, zgodnie z tym przepisem marszałek województwa jest organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie lub/i przetwarzanie odpadów w sytuacjach określonych w pkt 1 -3 , w pozostałych przypadkach organem właściwym jest starosta.
Z kolei przepis art.41 ust.6 ustawy stanowi " W przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć o których mowa w ust.3 organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów jest marszałek województwa. Należy zauważyć, że sytuacja, w której można zastosować art.41 ust.6 ustawy dotyczy jedynie posiadacza odpadów, który składając wniosek skorzystał z rozwiązania zawartego w art.41 ust.5 ustawy, tj., kiedy działalność wymagająca uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów i na przetwarzanie odpadów prowadzona jest w tym samym miejscu i może zostać, na wniosek strony objęta jednym zezwoleniem. To od wnioskodawcy zależne jest, jaką formę nada swojemu wnioskowi, tj. czy wystąpi z jednym wnioskiem obejmującym zbieranie i przetwarzanie odpadów, czy z dwoma osobnymi wnioskami w różnych sprawach. Tym samym przepis art.41 ust.6 ustawy odnosi się do wydania jednego zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
W niniejszej sprawie wnioskodawca posiada już zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydane przez Marszałka Województwa Mazowieckiego, a następnie złożył wniosek o wydanie zezwolenia na przetwarzanie na tej samej działce innych odpadów. Tym samym z okoliczności sprawy wynika, że nie zostały spełnione przesłanki z art.41 ust.5 w zw. z ust.6 ustawy, po pierwsze dlatego, że działalność wymagająca uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów i przetwarzanie odpadów prowadzona na tym samym miejscu nie została na wniosek strony objęta jednym zezwoleniem, a po drugie jednym zezwoleniem może być objęta działalność polegająca na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów, a nie działalność polegająca tylko na przetwarzaniu różnych odpadów. Tym samym w niniejszej sprawie dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania spornego wniosku nie może być stosowany art.41 ust.6 ustawy , ustalenie zaś organu właściwego do rozpoznania wniosku winno nastąpić zgodnie z art.41 ust.3 ustawy, który to przepis określa właściwość rzeczową organów.
Z powyższych względów postanowiono wyznaczyć Starostę Płońskiego, jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.4 i art.15 §1 pkt 4 p.p.s.a, orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło