II GZ 409/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1065/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... stycznia 2015 r., nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w postanowieniem z 20 maja 2015 r. (sygn. akt V SA/Wa 1065/15) odmówił A. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w piśmie z [...] maja 2015 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi go na znaczną szkodę majątkową w postaci zapłacenia nienależycie nałożonej kary pieniężnej. Skarżący podnosił także, że w stosunku do niego wydano pięć decyzji nakładających kary pieniężne w łącznej wysokości 132.000 złotych, oraz że nie tylko on, ale przede wszystkim osoby trzecie narażone są na konsekwencji związane z wykonaniem decyzji nakładającej karę. Funkcjonariusze celni na tej podstawie mogą dokonać zatrzymania urządzeń, które nie stanowią własności skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Natomiast zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nie spowodowała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 p.p.s.a. Decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z samego swojego charakteru nie jest takim aktem. Ponadto zdaniem WSA, skarżący nie przedstawił wystarczających przesłanek za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. A. G. wniósł zażalenie na postanowienie z 20 maja 2015 r. zarzucając orzeczeniu Sądu pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo wystąpienia przesłanek uzasadniających takie wstrzymanie – niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał wszystkie decyzje Dyrektora Izby Celnej, które były podstawą wymierzenia mu kar w łącznej wysokości ponad 132.000 złotych Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010 s. 192; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54; Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2003/5/26). Wstrzymanie wykonania dotyczyć może jedynie sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne (B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Tym samym wstrzymanie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe. Ponadto treść zażalenia wskazuje, że skarżący w istocie nie zakwestionował stanowiska Sądu pierwszej instancji, lecz przedstawił argumentację, która odnosiła się do zasadności wymierzenia kar pieniężnych. Odnosząc się do tych wywodów, stwierdzić należy że – wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu – Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 20 maja 2015 r. nie orzekał o "odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry", lecz o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Cała argumentacja podniesiona w uzasadnieniu zażalenia nie odnosi się do będącej przedmiotem postępowania kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a zatem nie może być uznana za podważającą stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w drodze egzekucji do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem zawartym w akcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja nie wywołuje żadnych skutków o charakterze materialnym i nie podlega wykonaniu. Z powyższych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie podlegało oddaleniu.