II SAB/Rz 34/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego [...] do rozpoznania wniosku K. G. o udzielenie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia sędziów, tj. dnia i miesiąca ich urodzenia w terminie tygodnia od dnia zwrotu akt; II. stwierdza, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego [...] na rzecz skarżącego K. G. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi K. G. jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] dotycząca udostępnienia informacji publicznej. W oparciu o przesłane do Sądu dokumenty ustalono, że pismem z 10 sierpnia 2014 r. K. G. zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do Prezesa Sądu Okręgowego [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów tego Sądu z rozbiciem na poszczególne wydziały. Informacja zwrotna miała zostać udzielona w formie elektronicznej - na adres e-mail wnioskodawcy. W odpowiedzi Prezes Sądu Okręgowego [...] pismem z 25 sierpnia 2014 r. (przesłanym drogą elektroniczną) przedstawił w formie tabeli datę roczną urodzenia i miejscowość zamieszkania wszystkich sędziów Sądu Okręgowego. Jednocześnie wskazał, że data dzienna urodzenia nie stanowi informacji publicznej. K. G. reprezentowany przez adwokata wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę z 28 stycznia 2015 r. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organowi temu zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1) art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782, zwanej dalej u.d.i.p.) przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie wskutek przyjęcia, że data urodzenia sędziego i miejscowość jego zamieszkania nie stanowią informacji publicznej, 2) art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie mimo, że objęta żądaniem wniosku dane stanowią informacje publiczne. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący rozszerzył powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że informacje w zakresie dat dziennych urodzenia sędziów nie stanowią informacji publicznej, do uzyskania których skarżący jest uprawniony. Nadmienił nadto, że nie pozostał w bezczynności z uwagi na udzielenie w odpowiedzi na wniosek skarżącego, tj. informacji w zakresie dat rocznych urodzenia sędziów, które mogą zostać uznane za informacje publiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, procedurę i tryb, w tym także przypadki, w których dysponent informacji publicznej odmawia jej udostępnienia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz do decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji publicznej o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielenia informacji. W art. 1 ust.1 ustawa definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych, wymienia w art. 6 ustawy przykładowy i niezamknięty katalog informacji stanowiących informację publiczną. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ww. ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcje. W myśl art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy i trybunały sprawują władzę sądowniczą. Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., K 17/05 (publ. Dz. U. Nr 49, poz. 358) wskazać należy, że sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Istotne jest zatem, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne. Nie ulega żadnej wątpliwości i nie jest to okoliczność kwestionowana w przedmiotowej sprawie, że sędziowie orzekając w sprawach należących do właściwości ww. sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności, realizują zadania znajdujące się w kognicji tych sądów jako organów władzy publicznej, sprawując w nich tym samym funkcję publiczną. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę uznał stanowisko organu w tym zakresie za prawidłowe i podzielając pogląd wyrażony w wyroku z 27 kwietnia 2012 r., II SAB/Wa 51/12 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) przyjął, że informacja o dacie urodzenia (wieku) sędziego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawodawca przyjmuje wprost w przepisach stosownych ustaw, że sędziami lub sędziami sądu określonego rodzaju nie mogą być osoby poniżej i powyżej określonego wieku. Dane odnoszące się do wieku sędziego, zakreślające cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego, są nierozerwalnie związane z tą funkcją, a zatem stanowią informację publiczną. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dając podstawę do stwierdzenia, że pozostające w dyspozycji organu dane osobowe osób wykonujących w ramach różnych stosunków prawnych funkcje publiczne są informacją o sprawach publicznych i jako takie mają charakter publiczny. Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy prawo do wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 ustawy), w kontrolowanej sprawie sędziów Sądu Okręgowego [...]. W odniesieniu do osób ubiegających się lub pełniących funkcje publiczne prawo do ochrony prywatności podlega istotnemu ograniczeniu. O ile sfera życia intymnego (w znaczeniu szerszym niż potocznie przyjęte) objęta jest pełną prawną ochroną, o tyle ochrona sfery życia prywatnego podlega pewnym ograniczeniom, uzasadnionym "usprawiedliwionym zainteresowaniem". Jest oczywiste, że osoba pełniąca funkcję publiczną godzić się musi z takim zainteresowaniem opinii publicznej. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania ograniczenie prawa do informacji publicznej przewidziane w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl tego przepisu prywatność osoby fizycznej nie jest chroniona wówczas, gdy chodzi o informacje o osobach pełniących funkcje publiczne, mające związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji albo gdy osoba rezygnuje z tego prawa. Jak wskazano powyżej wiek ma wpływ na możliwość kandydowania na stanowisko sędziego, jak i na możliwość bycia sędzią. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że w procesie obsadzania stanowisk sędziowskich sprawdzane są wiek kandydata na sędziego, czy też, że wiek sędziego związany ze stanem spoczynku pozostawiony jest trosce podmiotów odpowiedzialnych za to, by czynny sędzia po osiągnięciu określonego wieku nie wykonywał swojej funkcji. Zasadnym zdaje się przypomnienie, że prawo dostępu do informacji publicznej jest jednym z najważniejszych praw w katalogu praw obywatelskich i politycznych. Ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, poprzez zwiększenie transparentności w działaniach władzy publicznej, chronić i umacniać zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawa, wreszcie zapewniać społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy publicznej. Przejrzystość procesu decyzyjnego umacnia demokratyczny charakter instytucji oraz zaufanie obywateli do administracji (por. wyrok NSA z 1 października 2010 r., I OSK 1149/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). A zatem okoliczność, że wiek sędziego jest brany pod uwagę przez odpowiednie służby nie oznacza, że kwestia ta, jako związana z osobą pełniącą funkcję publiczną, nie może stanowić przedmiotu zainteresowania innych podmiotów, opierających swoje uprawnienie w tym zakresie na przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Reasumując, w ocenie Sądu, informacja o wieku sędziego jako informacja publiczna winna zostać udostępniona na wniosek skarżącego, jako że informacji tej nie dotyczą ograniczenia wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy (tak słusznie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1002/12). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominujący jest pogląd, że wiek sędziego (data urodzenia) stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlega udostępnieniu w trybie tej ustawy (por. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. I OSK 2872/12, wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2012 r., II SAB/Wa 51/12, wyrok WSA w Warszawie z 13 września 2012 r., II SA/Wa 1002/12, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 17 września 2014 r., sygn. II SAB/Go 72/14). Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela. Na uwagę zasługuje zwłaszcza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2013 r. w sprawie I OSK 2872, który odnosił się do możliwości udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji o datach urodzenia sędziów Sądu Najwyższego. Sąd w całości przychyla się do stanowiska NSA wyrażonego w cyt. wyżej wyroku, iż informacja o wieku sędziów jest informacją mającą związek z pełnieniem przez nich funkcji publicznej, co w myśl art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. czyni legalnym udzielenie informacji publicznej zawierającej dane osobowe sędziów oraz podziela w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu tegoż wyroku. Odosobnione i niezasługujące na aprobatę jest odmienne stanowisko prezentowane w orzecznictwie, iż informacja o dokładnej dacie urodzenia sędziów nie jest informacją publiczną (tak np. wyrok WSA w Opolu z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. II SAB/Op 67/14). Należy podkreślić, że nie ma podstaw by czynić dystynkcję pomiędzy uznaniem roku urodzenia sędziego za dostępną informację publiczną, a dnia i miesiąca urodzenia już nie. Z wcześniejszych rozważań wynika, że np. dla ustalenia czy konkretny sędzia osiągnął określony wiek uprawniający go do np. pełnienia funkcji sędziego w sądzie wyższej instancji czy przejścia w stan spoczynku konieczna jest znajomość pełnej daty urodzenia, tj. dnia, miesiąca, roku. W tym znaczeniu w oczywisty sposób ma ona związek z funkcją pełnioną przez sędziego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1P.p.s.a. w pkt I – uwzględnił skargę na bezczynność w odniesieniu do żądania wskazania pełnych dat urodzenia sędziów, a w pkt II stwierdził, że bezczynność w tej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ w terminie podjął czynności, aby zadośćuczynić żądaniom wniosku. Żądanie skarżącego nie zostało przez organ władzy sądowniczej zignorowane, a rodzaj żądanej informacji i możliwość interpretacji przepisów mogły uzasadnić powściągliwość w jej udzieleniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.