II SAB/Wa 979/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Sławomir Fularski Protokolant straszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi D.S. oraz R. S. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi na przetwarzanie danych osobowych 1. zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia skargi na przetwarzanie danych osobowych D. S. oraz R. S. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz D. S. kwotę 50 (słownie: pięćdziesiąt) złotych oraz na rzecz R. S. kwotę 50 (słownie: pięćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. R. S. i D. S. zwrócili się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą na niezgodne z prawem prowadzenie badania statystycznego w dniu [...] czerwca 2013 r. i bezprawne wyłudzenie od nich danych osobowych przez Główny Urząd Statystyczny. Pismem z dnia 31 marca 2014 r. R. S. i D.S. zwrócili się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, czy podjęto już jakieś działania w związku z ich skargą z dnia [...] stycznia 2014 r. Pismami z dnia 23 kwietnia 2014 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wezwał D. S. i R. S. do uzupełnienia skargi poprzez wskazanie jakie konkretnie działania GUS dotyczące danych osobowych i jakiego ich zakresu kwestionują oraz wskazania podjęcia jakich działań w kontekście art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych domagają się od GIODO. W odpowiedzi na to pismo R. S.i D. S. pismem z dnia 6 maja 2014 r. wskazali jakie działania GUS kwestionują, wnosząc jednocześnie o nakazanie Dyrektorowi GUS w S. usunięcie ich danych osobowych oraz zbadanie, czy nie doszło do naruszenia art. 54 i 55 ustawy o ochronie danych osobowych. Pismem z dnia 27 maja 2014 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wystąpił do Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego o złożenie wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie Generalny Inspektor pismem z dnia 27 maja 2014 r. poinformował Skarżących o podjętych działaniach. W dniu 9 czerwca 2014 r. do organu wpłynęło pismo, w którym Prezes GUS zwrócił się o przedłużenie 7-dniowego terminu na złożenie wyjaśnień w przedmiotowej sprawie ze względu na złożony charakter sprawy oraz konieczność zebrania i weryfikacji dodatkowych wyjaśnień niezbędnych do przedstawienia odpowiedzi na skierowane uprzednio do Prezesa pismo Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. W dniu 20 czerwca 2014 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęły wyjaśnienia nadesłane w sprawie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W dniu 15 września 2014 r. R. S. i D. S. skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Skarga ta została przekazana Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych w dniu 23 września 2014 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przekazał przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 7 listopada 2014 r. W przedmiotowej skardze, Skarżący podnieśli, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismami z dnia 27 maja 2014 r. poinformował ich, że o wynikach podjętych czynności wyjaśniających i merytorycznym rozstrzygnięciu zostaną poinformowani. Jednakże pomimo upływu ponad trzech miesięcy żadnej informacji nie otrzymali. Tym samym wnoszą o zobowiązanie organu do zajęcia formalnego stanowiska w ich sprawie. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, iż nie uchyla się od wydania rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie podniósł, iż na obecnym etapie postępowania Skarżący zostali poinformowani o podejmowanych przez organ działaniach, a czynności zmierzające bezpośrednio do wydania kończącej sprawę decyzji administracyjnej zostaną podjęte niezwłocznie po wpłynięciu do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych kompletnej odpowiedzi Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na skierowane do niego pismo wzywające do uzupełnienia udzielonych uprzednio wyjaśnień i stwierdzeniu przez organ, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Wskazać należy, iż co wynika z akt administracyjnych, pismami z dnia 17 grudnia 2014 r. zarówno Skarżący, jak i Prezes GUS zostali powiadomieni, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej oraz zostali poinformowani o wynikających z art. 10 i 73 Kpa uprawnieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowania, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i w przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, pod. Red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, wyd. 4, Warszawa 2011, s. 109 i 110). W niniejszej sprawie Skarżący zarzucili Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych bezczynność polegającą na niezałatwieniu ich skargi z dnia [...] stycznia 2014 r. dotyczącej przetwarzania ich danych osobowych przez Główny Urząd Statystyczny. Wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego: § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. § 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. § 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. § 4. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3. § 5. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Natomiast zgodnie z art. 36 Kpa "o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu". Bezsporne jest, iż skarga R. S. i D. S. z dnia [...] stycznia 2014 r. wpłynęła do organu w dniu 30 stycznia 2014 r. Do dnia wniesienia skargi z dnia 15 września 2014 r. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych pomimo upływu terminu określonego w art. 35 Kpa sprawa nie została załatwiona, jak również Skarżący nie zostali zawiadomieni o przyczynie zwłoki ani nie wskazano nowego terminu załatwienia sprawy. Tym samym oczywiste jest, że organ pozostawał w bezczynności w tym zakresie. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a. "Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa." W przedmiotowej sprawie organ do chwili obecnej nie rozpoznał skargi D.S. i R. S. z dnia [...] stycznia 2014 r. dotyczącej niezgodnego z prawem prowadzenia badania statystycznego. Dopiero w dniu 23 kwietnia 2014 r. GIODO wezwało Skarżących do uzupełnienia skargi poprzez wskazanie jakie konkretnie działania GUS w ich ocenie naruszają przepisy ustawy, jednocześnie wskazanie podjęcia jakich działań oczekują od organu w kontekście art. 18 ustawy o ochronie danych osobowych. Wskazać należy, iż już w dniu 20 czerwca 2014 r. do Biura GIODO wpłynęły wyjaśnienia nadesłane w sprawie przez Prezesa GUS. Dopiero w dniu 17 grudnia 2014 r. GIODO poinformował strony postępowania, iż zgromadzony materiał jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej, a także pouczył o możliwości realizacji uprawnień określonych w art. 10 § 1 i art. 73 § 1 Kpa oraz wskazał termin, w którym strony powinny realizować te uprawnienia. Przedmiotowa decyzja nie została wydana do dnia rozprawy w niniejszej sprawie. zatem w działaniu GIODO istnieją niczym nieusprawiedliwione przerwy w załatwieniu zgłoszonej przez skarżących sprawy, dotyczącej ich danych osobowych przez wskazany przez nich podmiot. Z akt sprawy ani odpowiedzi na skargę nie wynika dlaczego od daty wpływu wniosku Skarżących inicjującego postępowanie administracyjne, tj. od [...] stycznia 2014 r. do daty pierwszej czynności organu mija okres trzech miesięcy. W ocenie sądu zwłoka ta jest nadmierna i niczym nie usprawiedliwiona, naruszająca określony przepisami Kpa (art. 35 i nast.) czas załatwienia sprawy. W ocenie sądu organ administracji, którym jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie może pozostawać w nieuzasadnionej zwłoce trwającej od [...] stycznia 2014 r. do 23 kwietnia 2014 r. i brakiem wyjaśnienia oraz usprawiedliwienia dalszej zwłoki w załatwieniu sprawy, przewidzianej w art. 36 Kpa, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Taka niczym nieuzasadniona bezczynność organu musi zostać zdaniem Sądu poczytana jako rażąca tym bardziej, iż dotyczy ona organu centralnego, jakim jest GIODO, a zatem organ państwowy, który z racji swojego usytuowania w państwie, powinien dawać przykład innym mniej istotnym organom administracji państwowej, co do przestrzegania zasad terminowości postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 i 205 p.p.s.a.