I SA/Wa 42/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-20

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Jolanta Dargas, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka nieprzerejestrowana do Krajowego Rejestru Sądowego, która nie złożyła wniosku o wpis do KRS do dnia 31 grudnia 2015 r., może skutecznie złożyć wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość?
Ratio decidendi
Spółka nieprzerejestrowana do Krajowego Rejestru Sądowego, zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie jest uprawniona do występowania z jakimikolwiek roszczeniami, w tym do wszczęcia postępowania administracyjnego o odszkodowanie. Brak takiej legitymacji skutkuje bezprzedmiotowością postępowania i jego umorzeniem na podstawie art. 105 § 1 kpa. W związku z tym, nawet nabycie roszczeń od takiej spółki przez osobę trzecią nie może konwalidować braku zdolności administracyjnoprawnej spółki.
Stan faktyczny
Spółka X S.A. złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość objętą dekretem z 1945 r. Następnie K.J. poinformował organ, że nabył roszczenia do tej nieruchomości. Organy administracji stwierdziły, że spółka X S.A. nie była zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym i w związku z tym nie mogła skutecznie złożyć wniosku o odszkodowanie ani przenieść roszczeń na K.J. Postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. K.J. złożył skargę do WSA, zarzucając wadliwe przyjęcie, że spółka nie mogła przenieść roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. przy udziale Prokuratura Prokuratury Okręgowej [...] sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. nr [...]. Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W dniu 28 listopada 2014 r. X S.A. z siedzibą w W. złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Pismem z 24.04.2013 r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Okręgowy [...]. W dniu 4 listopada 2013 r. K.J. poinformował organ, iż nabył roszczenia do przedmiotowej nieruchomości aktem notarialnym z [...] października 2013 r. Rep. A Nr [...]. Organ stwierdził, że podmiot pod nazwą "X Spółka Akcyjna" nie figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym i w związku z tym w stosunku do tego podmiotu ma zastosowanie art. 9 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Przytaczając treść tych przepisów organ stwierdził, że brak rejestracji spółki w KRS wywołuje skutki określone przytoczonymi przepisami wprowadzając czasowo ograniczoną przedmiotowo zdolność prawną spółki nieprzerejestrowanej, a w konsekwencji również ograniczoną zdolność sądową oraz procesową takiej spółki. Skutkiem nieprzerejestrowania spółki do KRS, w zakresie jej zdolności sądowej, jest ograniczenie tej zdolności do rejestracji spółki oraz dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec tej spółki. Spółka taka zachowała byt prawny i posiada osobowość prawną natomiast nie może wytoczyć powództwa ani uczestniczyć w obrocie gospodarczym. Zatem "X Spółka Akcyjna" jako spółka nieprzerejestrowana nie mogła skutecznie złożyć wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...]. Również K.J. nie mógł skutecznie nabyć od tej spółki roszczeń, co skutkuje bezprzedmiotowością prowadzonego postępowania odszkodowawczego. Organ odwoławczy uznał więc za prawidłowe umorzenie przez organ I instancji postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowego. W skardze na decyzję Wojewody [...] K. J. zarzucił wadliwe przyjęcie, że spółka X S.A. z siedzibą w W. nie mogła przenieść roszczeń dotyczących przedmiotowej nieruchomości na jednego ze spadkobierców jej akcjonariuszy – skarżącego K. J. Jeżeli zaś Sąd przyjąłby niedopuszczalność przeniesienia tych roszczeń jako zarzut ewentualny skarżący podniósł, że brak było podstaw do umorzenia postępowania odnośnie spółki. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu stopnia podstawowego a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Prokurator Prokuratury Okręgowej [...] w W. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Wnioskiem z 28 listopada 2011 r. X S.A. w W. wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w obrębie [...] przy ul. [...], oznaczonej dawnym numerem hip. "[...]" o pow. [...] m2. Z dniem 1 stycznia 2001 r. weszła w życie ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym o czym stanowi art. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.). Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy z 20 sierpnia 1997 r. podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. Z tym, że do czasu rejestracji, zgodnie z art. 9 ust. 2, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r. zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. Jednakże do czasu rejestracji, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r. do odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie ustawy, wyłącznie w zakresie niezbędnym do tej rejestracji oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru, o czym stanowi ust. 3 powołanego art. 9. Do wniosku z 28 listopada 2011 r. spółka nie załączyła odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Z zawartej przez nią z K. J. umowy w formie aktu notarialnego z [...].10.1013 r. Rep. A Nr [...] wynika wprost, że taki odpis nie został załączony, a spółka posługiwała się tylko kserokopią odpisu z Rejestru Handlowego Dział B Nr [...]. Prawidłowo więc organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że wnioskująca spółka X S.A. jest spółką nieprzerejestrowaną do Krajowego Rejestru Sądowego. Ustaleniom tym nie zaprzeczyła ani sama spółka, której doręczono zapadłe w przedmiotowej sprawie decyzje jak i skarżący K. J. W tej sytuacji do czasu rejestracji i nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., do skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie ustawy o Krajowym Rejestrze Sadowym, ale wyłącznie w zakresie niezbędnym do postępowania rejestrowego oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec tej spółki – wynika to z treści powołanego wyżej przepisu art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Wynika więc z tej regulacji prawnej, że spółka wpisana do dotychczasowego rejestru a nieprzerejestrowana do Krajowego Rejestru Sądowego nie jest uprawniona do występowania z jakimikolwiek roszczeniami. Zatem przedmiotowa w niniejszej sprawie spółka nie mogła skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego o odszkodowanie wnioskiem z 28 listopada 2011 r. ponieważ nie posiadała zdolności administracyjnoprawnej w tym zakresie. W toku postępowania administracyjnego tego braku nie konwalidowała poprzez złożenie stosownego odpisu z KRS. Skoro organ I instancji, mimo tego, prowadził postępowanie to w sytuacji gdy ustalił, że wnioskodawca nie jest uprawniony do wszczęcia postępowania odszkodowawczego prowadzone postępowanie umorzył jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa. Rozstrzygnięcie to jest zatem zgodne z prawem i jego kwestionowanie w skardze jest bezzasadne. Sytuacji procesowej nie zmienił fakt wstąpienia do sprawy K. J. jako następcy prawnego spółki. Fakt ten miałby znaczenie dla bytu postępowania tylko wówczas gdyby z roszczeniem odszkodowawczym wystąpił podmiot do tego uprawniony. Z tego też względu poza rozważaniami w przedmiotowej sprawie pozostaje ocena czy spółka mogła skutecznie przenieść roszczenie na skarżącego K. J. i czy wobec tego ma on interes prawny w dochodzeniu odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. Ta okoliczność podlegałaby badaniu w sytuacji, gdyby z wnioskiem odszkodowawczym wystąpił skarżący. Natomiast dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji znaczenie ma tylko to czy spółka X S.A. była legitymowana do wszczęcia postępowania odszkodowawczego. Ze względów wyżej wskazanych należy uznać, że jako spółka nieprzerejestrowana do Krajowego Rejestru Sądowego w zakresie dochodzenia roszczeń jakichkolwiek legitymacji nie posiadała a wobec tego rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem co czyni skargę bezzasadną. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło