II OZ 526/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 294/15 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z [...] lutego 2015 r. znak [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 7 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek S.B. (dalej jako "skarżąca") o przywrócenie terminu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z 11 sierpnia 2015 r. oddalono skargę skarżącej na decyzję Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z [...] lutego 2015 r. Wyrok uprawomocnił się 11 września 2015 r. Następnie 17 listopada 2015 r. skarżąca zapoznała się z aktami sprawy oraz złożyła wniosek o wydanie kserokopii z akt sądowych. W dniu 1 grudnia 2015 r. poinformowała sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa ustanowionemu z urzędu adwokatowi. W piśmie z 24 marca 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Powołała się na brak prawidłowej reprezentacji oraz fakt, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skarżąca wyjaśniła między innymi, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik nie wystąpił z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W związku z tym skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania, która została odrzucona postanowieniem Sądu I instancji z 12 stycznia 2016 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 743/15. Wyznaczony w sprawie skargi o wznowienie postępowania pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Również drugi wyznaczony w tej sprawie pełnomocnik sporządził tego rodzaju opinię wskazując między innymi, że "bardziej zasadnym w sprawie skarżącej posunięciem procesowym winno było być złożenie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia". Skarżąca wskazała, że druga opinia została jej doręczona 17 marca 2016 r. Odrzucając wniosek Sąd I instancji stanął na stanowisku, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca dokonała spóźnionej czynności w terminie 7 dni od zapoznania się z treścią opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej złożonej w sprawie II SA/Bk 743/15. W ocenie Sądu I instancji, "intensywne działania procesowe" skarżącej miały miejsce znacznie wcześniej. Oznacza to, że skarżąca już wcześniej miała możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu – co najmniej od 17 listopada 2015 r., kiedy po raz pierwszy po wydaniu wyroku zapoznała się z aktami sprawy. Zdaniem Sądu I instancji, złożona przez skarżącą skarga o wznowienie postępowania jest środkiem prawnym o wiele bardziej skomplikowanym niż wniosek o przywrócenie terminu. Jeśli zatem strona składa środek prawny wymagający stosunkowo wysokiego poziomu wiedzy prawniczej, to nie można przyjąć, że nie mogła złożyć mniej skomplikowanego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności prawnej. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagajac się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art 88 p.p.s.a.). Stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest błędne. Argumentacja skarżącej dotyczy przede wszystkim jej nieznajomości procedury sądowej. Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi skarżąca wskazała bowiem nienależytą reprezentację, przy czym jak wynika z pism skarżącej nieprawidłowej reprezentacji upatruje ona w niestarannym i niedbałym podejmowaniu czynności procesowych przez wyznaczonych jej z urzędu pełnomocników. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku dowiedziała się z treści opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej złożonej w sprawie II SA/Bk 743/15. Okoliczności tej Sąd I instancji nie kwestionuje. Siedmiodniowy termin do dokonania spóźnionej czynności procesowej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy liczyć od daty ustania przeszkody do dokonania tej czynności. Jeżeli zatem skarżąca wskazuje, że wyznaczeni jej pełnomocnicy zaniedbywali swoje obowiązki, nie informowali jej o dokonywanych czynnościach procesowych i sami tych czynności procesowych nie dokonywali, a także nie świadczyli wobec skarżącej w sposób należyty pomocy prawnej, to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku należy w tej sprawie liczyć od daty, kiedy skarżąca dowiedziała się o możliwości skorzystania z tej instytucji procesowej. Jak wynika z oświadczenia skarżącej, o możliwości takiej skarżąca dowiedziała się z opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, którą otrzymała 17 marca 2016 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożony został 24 marca 2016 r., a więc w terminie. Wniosek mógłby zostać uznany za spóźniony, gdyby z akt sprawy lub informacji znanych Sądowi I instancji z urzędu wynikało w sposób niebudzący wątpliwości, że o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wiedziała już wcześniej np. na skutek pouczenia przez Sąd I instancji lub gdyby informacja taka została przekazana skarżącej przez pełnomocnika. Natomiast nietrafne jest założenie, że skarżąca już wcześniej wiedziała o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tylko z tego powodu, że podejmowała inne czynności procesowe, w tym złożyła skargę o wznowienie postępowania. Jeżeli skarżąca niebędącą fachowym pełnomocnika powołuje się na brak wiedzy prawniczej (a do tego sprowadza się argumentacja skarżącej), to nie prowadzi to do wniosku, że zapoznanie się z aktami sprawy i złożenie bardziej skomplikowanego środka prawnego, jakim jest skarga o wznowienie postępowania, oznacza jednocześnie wiedzę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem 87 § 1 p.p.s.a. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.