II OSK 2140/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-25
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uznając, że nie zaszła przesłanka wznowienia postępowania z art. 145a K.p.a. z uwagi na odmienne przeznaczenie nieruchomości w poprzednio obowiązującym i aktualnym planie miejscowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż w sprawie nie zaszła przesłanka wznowienia postępowania z art. 145a K.p.a. Ustalenie odmiennego przeznaczenia nieruchomości w poprzednim planie miejscowym (rolne) i aktualnym (mieszkaniowe jednorodzinne) wyklucza zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego sytuacji, gdy przeznaczenie nieruchomości było takie samo w obu planach. W związku z tym, postępowanie nie przeszło do fazy merytorycznej oceny zasadności opłaty, a organy prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Strony wniosły o wznowienie postępowania, argumentując, że przeznaczenie nieruchomości w poprzednim planie miejscowym było takie samo jak w aktualnym, co miało być podstawą do uchylenia decyzji na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego, uznały, że przeznaczenie nieruchomości było odmienne w obu planach, co wykluczyło przesłankę wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. C. i E. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 197/15 w sprawie ze skargi E. C. i E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 197/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę E. C. i E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej "SKO", [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
W związku z administracyjnym tokiem instancji i wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt II SA/Wr 757/12, w trakcie trwającego postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości określonej jako działka nr [...] o pow. 0,1394 ha, położonej w obrębie wsi K. w wysokości 16603,20 zł – Wójt Gminy K. dopuścił dowód z opinii biegłej z zakresu urbanistyki dr inż. arch. D. M., na okoliczność ustaleń przewidzianych w problemowym planie miejscowym. Z ekspertyzy tej wynika, że działka nr [...] (z której wydzielono później m.in. działkę nr [...]) ma różne przeznaczenie.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], Wójt Gminy K. odmówił uchylenia własnej ww. decyzji z 2008 r.
Według organu I instancji wymieniona opinia sporządzona została rzetelnie i nie budzi zastrzeżeń. Organ przyjął zatem, że przeznaczenie nieruchomości nie było "takie samo" jak przeznaczenie aktualne, tj. mieszkaniowe jednorodzinne (MN5) i dróg publicznych (KD2D1/2), wynikające z planu miejscowego terenów położonych w północno-wschodniej części wsi K. (uchwała Rady Gminy Kostomłoty z dnia 25 lutego 2005 r., nr XXV/131/05). W konsekwencji nie wystąpiła w tym przypadku przesłanka wznowienia postępowania z art. 145a K.p.a., gdyż powołany przez strony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt P 58/08 (Dz. U. Nr 24, poz. 124), obejmował wyłącznie sytuacje, gdy przeznaczenie nieruchomości według poprzednio obowiązującego planu było "takie samo" jak przeznaczenie wynikające z aktualnego planu miejscowego.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli E. C. i E. C..
Zaskarżoną decyzją SKO [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie SKO, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny przeznaczenia jaka wynika z porównania treści planów miejscowych z 1990 r. i 2005 r. W związku z wyrokiem WSA we Wrocławiu o sygn. akt II SA/Wr 757/12 została sporządzona przez biegłą opinia, z której wynika, że będąca przedmiotem zbycia nieruchomość (działka nr [...] wydzielona w części północno-wschodniej działki nr [...]) miała w całości przeznaczenie rolne ("RP"), aktualnie zaś przeznaczenie to tereny mieszkaniowe jednorodzinne i drogi publiczne. O wadliwości tej opinii nie może świadczyć fakt, że jej ustaleniami objęto też tereny o innym przeznaczeniu.
Co do zawartości merytorycznej opinii, organ odwoławczy uznał ją za wiarygodną. Nie ma przy tym znaczenia, że wnioski biegłej są identyczne z ustaleniami poczynionymi wcześniej przez organy we własnym zakresie przy okazji wydania uchylonych przez Sąd decyzji. Istotne w ocenie Kolegium jest to, że zabieg przeskalowania rysunku planu i uczynienia obszarów o odmiennym przeznaczeniu przy pomocy kalki technicznej, biegła jednoznacznie zobrazowała treść rysunku planu. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Kolegium, że sporządzając rysunek planu wykorzystano wówczas system odnośników. Nie jest to, jak twierdzą strony "teoria", ale zastosowana w konkretnym planie technika wynikająca z faktu, że jeszcze na początku lat dziewięćdziesiątych sporządzano rysunki planów odręcznie, zaś oznaczenia symboli wpisywane były za pomocą szablonu (krój i wielkość czcionki były takie same dla wszystkich oznaczeń terenów), przez co nie zawsze była możliwość zamieszczenia symbolu w obrębie określonego terenu. Biegła słusznie wyjaśniła, ustosunkowując się do zarzutów stron, że gdyby przyjąć, iż na rysunku planu nie ma żadnych odnośników, nie sposób byłoby wytłumaczyć rolę, jaką pełnią liczne ciągłe linie zaczynające się i kończące w losowych miejscach (pismo biegłej z dnia 8 sierpnia 2014 r.). Co więcej, oznaczałoby to, że ten sam teren ma kilka (czasem wykluczających się) funkcji (np. "RP" i "7MN"). W rezultacie Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji, że przeznaczenie terenu o symbolu "7MN" odnosi się do obszaru po zachodniej stronie drogi, nie zaś do obszaru oznaczonego symbolem "RP".
Wniosków opinii nie podważają zarzuty odwołania (do wszystkich tych zarzutów biegła ustosunkowała się jeszcze na etapie przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej). Biegła wskazała szereg przesłanek, które obok samego odnośnika. Przemawiają za trafnością tezy, że nieruchomość oznaczona nr [...] nie była objęta funkcją o symbolu "7MN". W ocenie organu słusznie zwróciła uwagę, że kolejne numery symboli od 5 do 8 znajdują się po zachodniej stronie drogi, tak więc uzasadnione jest przyjęcie, że dotyczy to także nr 7. Zarzut odwołania wskazujący na symbol "4MNj", regulujący przeznaczenie po obu stronach drogi, nie podważa spostrzeżenia biegłej, skoro ograniczyła ona je do numerów od 5 do 8. Tak samo słuszna jest konstatacja biegłej, że symbol "7MN" wprowadza funkcję mieszkaniową, nakazując zarazem utrzymanie istniejącej zabudowy, zaś taka zabudowa istniała jedynie po zachodniej stronie drogi.
Kolegium stwierdziło, że wobec logiczności, spójności i rzetelności opinii biegłej, organ pierwszej instancji miał pełne podstawy przyjąć przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości zgodnie ze wskazaniami opinii. Tym samym organ stwierdził , że działka nr [...] (wydzielona w części północno-wschodniej nieruchomości) miała według postanowień poprzedniego planu miejscowego przeznaczenie rolne ("RP").
W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że do stanu faktycznego sprawy, w której zapadła decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2008 r., nie ma zastosowania przepis art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej "u.p.z.p.", w znaczeniu nadanym mu orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. To zaś prowadzi do wniosku, w ocenie Kolegium, że nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona przepisem art. 145a § 1 K.p.a.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. C. i E. C., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia art. 37 ust. 1 zdanie drugie i art. 36 ust. 4 u.p.z.p., art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 35 § 3, art. 36, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 197/15, oddalając skargę, wskazał na wiążącą ocenę prawną zawartą w wyroku WSA we Wrocławiu o sygn. akt "II SA/Wr 758/12" i stwierdził, że organ administracyjny wywiązał się z zaleceń zawartych w tym wyroku. Uzyskał bowiem dowód – ekspertyzę sporządzoną przez specjalistę (rzeczoznawcę), która w ocenie Sądu I instancji jest pełna i wnikliwa oraz dokonano w niej wszechstronnych i przekonujących wyjaśnień. Oceny tej nie zmienia fakt, że wyniki ekspertyzy są tożsame z ustaleniami uprzednio organów. Nie ulega wątpliwości Sądu, że działka nr [...] z ustaleń MPZP z 1990 r., popartej ekspertyzą urbanistyczną położna była w całości na terenie oznaczonym symbolem "RP" – tereny upraw rolnych. Nie znajduje zatem oparcia na tle prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego i prawnego, twierdzenie autora skargi jakoby przeznaczenie działki nr [...] w obecnie obowiązującym MPZP z 2005 r. (oznaczone symbolem "MN5" – tereny mieszkaniowe jednorodzinne) było "takie samo" jak w MPZP z 1990 r. To, że strona skarżąca ma w tym względzie inny pogląd nie oznacza, że jej argumentacja może odnieść zamierzony skutek i nie może wpłynąć na podważenie prawidłowości ustaleń organów i trafności ich rozstrzygnięć. Nie jest przy tym słuszny zarzut skargi, że Sąd w wyroku o sygn. akt "II SA/Wr 758/12" zobowiązał organ jedynie do uzyskania opinii na okoliczność określenia granic obszarów o różnym przeznaczeniu a nie formułowania wniosków dotyczących określenia przeznaczenia danej działki gruntu w myśl ustaleń planu. Zalecenie Sądu dotyczyło bowiem określenia granic obszarów o różnym przeznaczeniu w odniesieniu do działki nr [...], o czym świadczy dalsza część zdania wspomnianego uzasadnienia wyroku, a ponadto należało wziąć pod uwagę całość rozważań Sądu w tym zakresie. Dokonane przez biegłą urbanistkę "uczytelnienie" MPZP poprzez jego przeskalowanie oraz pokolorowanie określonych terenów o różnym przeznaczeniu z zaznaczonymi granicami tych obszarów, w szczególności na działce nr [...], wraz z opisem poszczególnych obszarów o różnym przeznaczeniu po przeciwnych stronach linii rozgraniczających nie może dowodzić, iż biegła wyszła poza granice zaleceń Sądu. Logicznym jest, że wykonane przez biegłą techniczne uczytelnienie MPZP wymagało od niej następnie dokonania opisu ustaleń i wyciągnięcie na tej podstawie stosownych wniosków. Skoro podstawowym dowodem w tej sprawie była ekspertyza biegłej, a ekspertyza ta jest w ocenie Sądu prawidłowa, to konsekwentnie i słusznie organy wykorzystały przy orzekaniu jej ustalenia.
W tych warunkach Sąd I instancji nie dopatrzył się aby w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 K.p.a. Ponadto w jego ocenie nie doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 i art. 36 ust. 4 u.p.z.p., ponieważ organy ich nie stosowały w badanej sprawie. Umknęło uwadze skarżących, że w ramach konstrukcji prawnej instytucji wznowienia postępowania obowiązek organu realizacji zasady prawdy materialnej co do okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, którą zakończono kwestionowaną decyzję ostateczną (zapadłą w postępowaniu zwykłym) aktualizuje się dopiero po stwierdzeniu istnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. W przypadku odmowy uchylenia danej decyzji ostatecznej z uwagi na brak wystąpienia przesłanek wznowienia, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie nie przechodzi do fazy postępowania wyjaśniającego dotyczącego meritum sprawy. Tak więc wskazane przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie były stosowane przez organy w niniejszej sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyli E. C. i E. C., wnosząc o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka przewidzianego w ustawie, mimo że organy orzekające w procesie oceny materiału dowodowego dopuściły się przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, dokonując błędnej oceny mocy i wiarygodności zgromadzonego materiału dowodowego i całkowicie dowolne ustalenie, że materiał dowodowy w postaci: wpisów, wyrysów, map ewidencyjnych, a zwłaszcza opinii urbanisty, pozwala na jednoznaczne ustalenia przeznaczenia spornej nieruchomości w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Kostomłoty zatwierdzonym przez Gminną Radę Narodową w Kostomłotach uchwałą Nr VII/30/90 z dnia 26 września 1990 r.;
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 K.p.a. przez uznanie, że w sprawie nie doszło do naruszenia ww. przepisów, podczas gdy sposób prowadzenia postępowania, jego przewlekłość, nieudolne próby określenia przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 1990 r., zaniechanie powiadomienia o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy w terminie, naruszyły w sposób istotny podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej i zasadę przekonywania. Ponadto Sąd nie zauważył, że zaskarżona decyzja była trzecią decyzją organu odwoławczego, poprzedzoną rozstrzygnięciami o odmiennej treści przy takich samych ustaleniach faktycznych (druga z nich została zakwestionowana i uchylona przez WSA we Wrocławiu wyrokiem o sygn. akt II SA/Wr 757/12). Zaskarżona decyzja podjęta została przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, a dodatkowe ustalenia dowodowe, notabene ograniczające się wyłącznie do wniosków biegłego i jego polemiki ze skarżącymi, w ich ocenie budzą poważne wątpliwości i nie dawały podstaw do podjęcia takiego właśnie rozstrzygnięcia, narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek przewidziany w ustawie i uchylić zaskarżona decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.;
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykonał zaleceń wyrażonych w wyroku WSA we Wrocławiu o sygn. akt II SA/Wr 757/12 i nie ustalił w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 1990 r. w sposób nie budzący żadnych wątpliwości granic obszarów o różnym przeznaczeniu;
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 K.p.a. polegające na nietrafnym przyjęciu, że postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie nie przeszło do fazy postępowania wyjaśniającego co do meritum sprawy, a więc organy orzekające nie stosowały przepisów prawa materialnego. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego orzeczenia nie zauważył, że postępowanie niniejsze toczyło się po jego formalnym wznowieniu, a więc niewątpliwie wskazane na wstępie przepisy ustawy o planowaniu miały zastosowanie w sprawie (art. 149 § 2 K.p.a. – postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy). Zasadnicze znaczenie dla sprawy miało ustalenie przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. (stanowisko WSA we Wrocławiu w wyroku o sygn. akt "II SA/Wr 758"). Skoro zatem organy orzekające nie zastosowały tych przepisów, niewątpliwie doszło do naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj.
- art. 37 ust. 1 zdanie drugie u.p.z.p. przez nietrafne przyjęcie, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości będącej współwłasnością skarżących (działka nr [...]) z uwagi na odmiennie ustalone przeznaczenie jej w "Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Kostomłoty" zatwierdzonym przez Gminną Radę Narodowej w Kostomłotach uchwałą nr VII/30/90 z dnia 26 września 1990 r. – teren oznaczony symbolem "RP" – oraz w "Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w północno-wschodniej części wsi Kostomłoty" (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego Nr 57, poz. 1242 z dnia 30 marca 2005 r.) – teren oznaczony symbolem "MN5";
- art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 1 zdanie drugie u.p.z.p., polegające na bezpodstawnym obciążeniu skarżących obowiązkiem zapłaty jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, do którego to wzrostu wartości faktycznie nie doszło.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
W związku z zakresem sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że Sąd I instancji prawidłowo przedstawił jaki jest zakres postępowania wznowieniowego na jego obecnym etapie. A mianowicie, aktualnie przedmiotem oceny było to czy w niniejszej sprawie zaistniała w ogóle przesłanka wznowieniowa, o jakiej mowa w art. 145a K.p.a., co w odniesieniu do zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 58/08) wymagało ustalenia czy stan faktyczny przedmiotowej sprawy odpowiada zakresowi wyroku Trybunału, tj. czy w sprawie wznowieniowej mamy do czynienia z takim samym przeznaczeniem nieruchomości w dwóch rożnych planach miejscowych (aktualnym z 2005 r. i poprzednio obowiązującego z 1990 r.). Ponieważ w tej sprawie oceniono, że takiej zgodności dla przedmiotowej działki nie stwierdzono, tym samym w sposób uprawniony Sąd I instancji stwierdził, że "w ramach konstrukcji prawnej instytucji wznowienia postępowania, obowiązek organu realizacji zasady prawdy materialnej – co do okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, którą zakończono kwestionowaną decyzję ostateczną (zapadłą w postępowaniu zwykłym) – aktualizuje się dopiero po stwierdzeniu istnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. W przypadku odmowy uchylenia danej decyzji ostatecznej z uwagi na brak wystąpienia przesłanek wznowienia, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie nie przechodzi do fazy postępowania wyjaśniającego dotyczącego meritum sprawy". Dlatego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że art. 37 ust. 1 i art. 36 ust. 4 u.p.z.p. nie były stosowane przez organy w niniejszej sprawie, co nie oznacza, że w odniesieniu do istnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145a K.p.a. organy nie przeprowadziły stosownej oceny z uwzględnieniem zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, co w tej sprawie sprowadzało się do dokonanej oceny uzyskanych w sprawie dowodów, a w szczególności opinii biegłego, która została sporządzona w związku z wykonaniem zaleceń zawartych w wiążącym na podstawie art. 153 p.p.s.a. wyroku o sygn. akt II SA/Wr 757/12. W wyroku tym Sąd Administracyjny wskazał jedynie na konieczność sporządzenia takiego dowodu, ponieważ obecnie istniejące możliwości techniczne i graficzne umożliwiają w miarę dokładne określenie przez urbanistę granic obszarów o różnym przeznaczeniu wskazywanych przez organy orzekające w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości widniejących na wyrysie z planu miejscowego Gminy Kostomłoty, uchwalonym w dniu 26 września 1990 roku. Sąd ten zatem nie przesądził określonej metody jaka powinna zostać użyta na potrzeby sporządzenia opinii przez biegłego. Dlatego wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie w związku z okolicznością sporządzenia na potrzeby przedmiotowej sprawy opinii biegłego nie można doszukać się naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wyrok ten został w pełni wykonany przez organ, a oceny tej nie zmienia negatywna argumentacja jaką kieruje przeciwko tej opinii strona skarżąca kasacyjnie. Ocena tej opinii to już dalszy etap postępowania niezależny od ww. wiążącego wyroku o sygn. akt II SA/Wr 757/12, ponieważ ten wyrok nie wskazywał wyraźnej metody sporządzenia opinii. Jak wyżej wskazano, na obecnym etapie postępowania wznowieniowego działania organów administracji były nakierowane na ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145a K.p.a., której zaistnienie dopiero otwierałoby drogę do pełnej merytorycznej oceny tego, czy na podstawie art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 1 u.p.z.p. legalnie obciążono skarżących obowiązkiem zapłaty jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Z uwagi na konieczny zakres postępowania wyjaśniającego w tym zakresie w związku z ww. wyrokiem o sygn. akt II SA/Wr 757/12, konieczne było wszczęcie postępowania wznowieniowego, w trakcie którego, po uzyskaniu stosownej opinii biegłego, organy administracyjne stwierdziły brak podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145a K.p.a. Takie ustalenia uprawniały organy do zastosowania art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. i odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. A zatem z uwagi na wymagany zakres postępowania wyjaśniającego w trakcie postępowania wznowieniowego w okolicznościach tej sprawy nie można dopatrzeć się naruszenia art. 149 § 2 K.p.a. Wprost z tego przepisu wynika, że w trakcie postępowania wznowieniowego przeprowadza się postępowanie co do przyczyn wznowienia, co w tej sprawie właśnie miało miejsce w odniesieniu do ustalenia istnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145a K.p.a. Ustalono bowiem, że stan faktyczny i prawny sprawy nie odpowiada zagadnieniu prawnemu wynikającemu z ww. wyroku Trybunału o sygn. akt P 58/08. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., art. 149 § 2 K.p.a. oraz art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 1 zdanie drugie u.p.z.p. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Ponadto z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 K.p.a. W granicach tej sprawy w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. ocenie Sądu Administracyjnego podlegała legalność zaskarżonej decyzji. Ocenie przewlekłości postępowania administracyjnego służy zaś oddzielny środek prawny w postaci skargi na przewlekłość, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 8 w zw. art. 149 p.p.s.a. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przechodząc do pozostały zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 37 ust. 1 zdanie drugie u.p.z.p. dotyczących merytorycznej oceny opinii biegłego należy wskazać, że w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie legalności tej oceny. Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie w tym zakresie sprowadza się wyłącznie do zaprezentowania gołosłownej argumentacji wskazującej, że biegły błędnie zastosował metodę przeskalowania załącznika graficznego planu miejscowego z 1990 r. ze skali 1:10000 do skali 1:5000 i naniesienia na takim przeskalowaniu określonych treści. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie w tej sprawie organy dokonały samodzielnej oceny sporządzonej opinii biegłego. Nie można przyjąć, że w związku z tym, że końcowo zgodziły się z wnioskami tej opinii, przyjęły bezkrytycznie wnioski i twierdzenia biegłej urbanistki. Działania organów w tym zakresie polegały sprawdzeniu poprawności poszczególnych elementów opinii. Wyjaśniono bowiem poprawność przeskalowania oraz to, że kolorystyczne wyodrębnienie terenów o różnym przeznaczeniu odzwierciedlało wówczas obowiązujące przepisy prawa z zakresu planowania przestrzennego. Ponadto jeżeli były to typowe działania, które powinny towarzyszyć sporządzaniu załącznika graficznego do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać istnienie innych skutecznych metod, które mogłyby znaleźć zastosowanie i co więcej z uwagi na treść art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powinna wykazać, że zastosowanie innej metody mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiej argumentacji skarga kasacyjna nie zawiera, poza próbą gołosłownej argumentacji wprost kwestionującej poprawność sporządzonej opinii. Jedynym konkretem jaki się wskazuje w skardze kasacyjnej to brak odwzorowania na przeskalowaniu zawartych w pierwotnym planie "zagnieceń, załamań i zabrudzeń". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju argumentacja nie mieści się w zakresie prawnej oceny dowodu, tym bardziej, że argumentacja w tym zakresie nie wykazuje, że ewentualne naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto już chociażby z samego przeskalowania załącznika graficznego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do skali 1:5000 można odczytać przebieg granic poszczególnych terenów o różnym przeznaczeniu, tj. pod drogę; tereny upraw rolnych (symbol "RP") i tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol "4MNj") po północnej stronie tej drogi oraz tereny zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej (symbol "9MRj") po południowej stronie tej drogi, które to tereny w granicach przedmiotowej działki w obecnym planie z 2005 r. zaliczają się do jednostki planistycznej o symbolu "MN5" – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Naniesienie przez biegłego kolorystycznego odróżnienia ww. terenów jedynie zwiększyło czytelność planu z 1990 r., umieszczając badany teren nieruchomości skarżących w szerszym kontekście otaczających go innych jednostek planistycznych tego planu. Ponadto w opinii użyto typowych znaków pozwalających ustalić granice poszczególnych jednostek redakcyjnych planu, tj. linie i symbole numerowo-literowe. Odnośnie zaś innych dowodów zebranych w sprawie, tj. wypisów, wyrysów i map skarga kasacyjna nie zawiera żadnej argumentacji, co oznacza, że nie wykazano aby postępowanie administracyjne zawierało w tym zakresie jakieś konkretne wady, które można by zakwalifikować do istotnych i mających wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 37 ust. 1 zdanie drugie u.p.z.p. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło