I SA/Wa 483/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.07.2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 243/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. M. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. M. skargą z [...] lutego 2015 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w wysokości [...] złotych, w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 243/14. Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M.M. z [...] stycznia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), oznaczonej nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi [...] września 2014 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] grudnia 2014 r. M.M. wezwała Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Wezwanie to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie przez wyżej wymienioną wskazanej na wstępie skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na poinformowanie strony pismem z 13 stycznia 2015 r. o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w wyroku i planowanej dacie zakończenia postępowania wyznaczonej na dzień [...] kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...], określonej w sentencji grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M. M. z [...] stycznia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu w dniu [...] września 2014 r. Jak zasadnie zatem zwracała uwagę skarżąca od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 9 listopada 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia pojęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent W. zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do jej rozstrzygnięcia, ale także do dokonania tego w określonym terminie - to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Przypomnieć jednocześnie należy, w kontekście argumentacji przywołanej przez Prezydenta W. w odpowiedzi na skargę, że ustalony wyrokiem Sądu termin załatwienia sprawy nie podlega przedłużeniu na zasadach określonych w art. 36 § 2 k.p.a. Tym samym wyznaczenie przez organ w oparciu tę regulację kolejnego terminu załatwienia sprawy (który zresztą w realiach rozpoznawanej sprawy także nie został dochowany) nie mogło doprowadzić do uwalnia go od zarzutu niewykonywania wyroku, a w konsekwencji wymierzenia mu z tego tytułu grzywny, której wymiar w granicach opisanych art. 154 § 6 p.p.s.a., pozostawiono uznaniu sądu. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych (a nie jak chciał tego skarżąca w wymiarze 3000 złotych), która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W dacie wnoszenie skargi termin ten przekroczony został o niecałe cztery miesiące, a aktualnie zwłoka ta wynosi blisko siedem miesięcy. Wymierzając grzywnę uwzględniono także kontekst sprawy w jakiej organ pozostawał w zwłoce. Ta zaś dotyczyła ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi natomiast z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem, ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, a także obiektywne trudności Miasta W. związane z zabezpieczeniem środków finansowych umożliwiających realizację zgłaszanych z tego tytułu roszczeń, co przede wszystkim jest podstawowym czynnikiem determinującym zwłokę (niekiedy wieloletnią) w ich załatwianiu. Oczywiście te okoliczności – jak już wyżej wspomniano - nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.