II SA/Sz 662/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-05-21
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, w sytuacji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części. Nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, zgodnego z pierwotnym projektem, jest niemożliwy do wykonania, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została prawomocnie uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy garażu dwustanowiskowego, w trakcie której inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, m.in. w zakresie wymiarów obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę przez Starostę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję PINB nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność nakazania rozbiórki obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2012r. Z.C. powiadomił Inspektorat Nadzoru Budowlanego o różnicach powstałych w trakcie budowy garażu dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na dz. nr [...] na podstawie decyzji Starosty z dnia [...]. Do pisma Z.C. dołączył między innymi szkic rozbieżności pomiędzy powstałym obrysem budynku, a obrysem projektowanym, wykonany w dniu 19 marca 2012r. przez M. B. oraz inwentaryzację garażu opracowaną przez i L. S.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] przeprowadził oględziny robót budowlanych i stwierdził, że budowa garażu dwustanowiskowego została zrealizowana do poziomu parteru tj. wykonano ściany zewnętrzne, stropodach o konstrukcji drewnianej pokryty papą, zamontowano stolarkę okienną i drzwiową. Od strony frontowej odprowadzenie wód opadowych wykonano do istniejącej kanalizacji deszczowej na terenie nieruchomości, natomiast od strony dz. nr [...] odprowadzenie wód opadowych skierowano na własny teren nieruchomości. Obiekt wyposażono w wewnętrzną instalację elektroenergetyczną z zasileniem z istniejącego na nieruchomości budynku mieszkalnego. W dniu kontroli okazano dziennik budowy Nr [...] zarejestrowany w dniu 25 marca 2010r. z jednym wpisem pochodzącym z dnia 22 marca 2012r. od kierownika budowy L. S. W trakcie kontroli Z.C. oświadczył, że tom I dziennika budowy został zabrany w listopadzie 2006r. przez Komendanta Policji.
W oparciu o przedłożoną przez Z.C. inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, organ I instancji stwierdził, że inwestorzy dopuścili się zmian istotnych w rozumieniu art. 36a ustawy Prawo budowlane, od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu: długości, szerokości, kubatury i zagospodarowania terenu (położenia obiektu), a także warunków decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez wykonywanie robót budowlanych w latach [...] bez nadzoru osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane tj. kierownika budowy.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, iż wykonany zakres robót jest niezgodny z ustaleniami decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia [...] ponieważ zmieniona lokalizacja i parametry obiektu (obiekt poszerzono i skrócono) powodują przekroczenie przez narożnik budynku, określonej nieprzekraczalnej linii zabudowy. W załączniku do decyzji wskazano zachowanie odległości 5m od wszystkich stron dz. nr [...], wykonany obiekt usytuowano narożnikiem w odległości [...] licząc w linii prostopadłej do tej granicy działki. Obecne zbliżenie obiektu do dz. nr [..] narusza przepis art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, w którym określono odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni obiektu w terenie zabudowanym na 6,0 m (działka nr [...] stanowi urządzoną drogę gminną). Poza tym, faktyczna odległość obiektu będącego przedmiotem postępowania od granicy pomiędzy działkami nr [...].
W trakcie prowadzenia postępowania organ stwierdził również brak ciągłości inwestycji z uwagi na fakt, iż przerwa przy budowie przedmiotowego obiektu była dłuższa niż trzy lata, co spowodowało wystąpienie organu do Starosty z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wygaszenia decyzji nr [...] Starosty z dnia [...] o pozwoleniu na budowę.
Starosta decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie wygaszenia ww. decyzji, ponieważ inwestorzy okazali dowody (oświadczenia wykonawców oraz dowody zakupu okien) świadczące o ciągłości inwestycji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zobowiązał D. i Z. C. do przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2013r. następujących dokumentów w celu doprowadzenia budowy garażu dwustanowiskowego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...], położonej gm. do stanu zgodnego z prawem tj.:
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, sporządzonego zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane,
-dokumentu stwierdzającego posiadanie przez projektantów sporządzających projekt budowlany zamienny, uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
-zaświadczeń o przynależności projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnych na dzień opracowania projektu budowlanego.
Starosta decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 82 ust.1 i ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia nr [...], orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] o pozwoleniu na budowę garażu dwustanowiskowego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej gm. wydanej na rzecz D. i Z. C.
Z.C. w dniu 6 września 2013r. złożył do Starosty wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę "zmiany sposobu użytkowania budowanego garażu na sklep z materiałami budowlanymi, budowę schodów zewnętrznych oraz nadbudowę części garażu z przeznaczeniem na pomieszczenia mieszkalne na terenie dz. nr ewid. gr. [...] położonej gm. ". Postanowieniem z dnia [...] Starosta zawiesił postępowanie w tej sprawie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał D. C. i Z. C. doprowadzenie budowy garażu dwustanowiskowego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid[...] położonej gm. do stanu poprzedniego, tj. zgodności lokalizacji i charakterystycznych parametrów budynku (szerokości i długości) z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją nr [...] Starosty z dnia [...].
W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego wskazał, że pomimo upływu wyznaczonego terminu, inwestorzy nie wywiązali się z obowiązku nałożonego w decyzji z dnia [...] i nie przedłożyli projektu budowlanego zamiennego budowy garażu dwustanowiskowego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego. W związku z powyższym, stosownie do art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, w niniejszym postępowaniu jedyną możliwą decyzją jest wydanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, tj. zgodności z pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z.C. wskazał, iż pomiędzy projektem garażu, a projektem zagospodarowania terenu istniała różnica 84 cm. Zdaniem odwołującego się projekty te powinny być spójne by nie pozwolić wykonawcy robót na dokonywanie wyboru. Inwestor nie zgodził się z twierdzeniem organu powiatowego, że wykonano strop, dach i instalację elektryczną, są to bowiem prowizorycznie ułożone deski bez użycia gwoździ, żarówki wiszą na drutach bez oprawy i mocowań stałych kabli. W pismach będących uzupełnieniem złożonego odwołania Z.C. wskazał, że w decyzji PINB znak:[...] pomylone są narożniki obiektu, droga gminna pomylona jest z parkingiem, raz organ twierdzi, że garaż został wydłużony a następnym razem skrócony. Prace prowizoryczne traktowane są przez organ jako roboty zakończone.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania Z. C., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że inwestorzy D. i Z.C. popełnili samowolę budowlaną przy budowie garażu dwustanowiskowego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na dz. Nr[...] położonej , polegającą na odstąpieniu, w sposób istotny, od zatwierdzonego projektu budowlanego. Projekt zakładał wymiary obiektu (patrząc od ściany frontowej) [...]. Natomiast inwestor wybudował obiekt o wymiarach: [...] (wg szkicu M. B.).
Stosownie do art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, wybudowanie obiektu o innej długości i szerokości niż wynika to z zatwierdzonego projektu budowlanego mieści się w katalogu odstępstw istotnych. Do robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zastosowanie mają przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z dnia [...] i nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w tej sytuacji zasadnym jest rozstrzygnięcie sprawy na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, który obliguje organ do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Nie może to być jednak doprowadzenie budowy garażu dwustanowiskowego (...) do stanu poprzedniego, tj. zgodności lokalizacji i charakterystycznych parametrów budynku (szerokości i długości) z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją nr [...] Starosty z dnia [...], ponieważ zgodnie z treścią art. 36a ust. 2 prawa budowlanego, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Jak wynika z akt sprawy, pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji zostało uchylone decyzją Starosty z dnia [...].
Nieuzasadnionym byłoby również nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych, ponieważ jak wynika z ustaleń organu powiatowego byłoby to usankcjonowanie stanu obecnego niezgodnego z przepisami. W świetle cytowanego przepisu art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, jedynym możliwym rozwiązaniem jest nakazanie rozbiórki obiektu lub jego części, w zależności od zakresu dokonanych samowolnie istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy czym zakres rozbiórki powinien być określony w sentencji decyzji. Taka decyzja kończy postępowanie w organie nadzoru budowlanego, mające na celu doprowadzenie istniejącego stanu budowy do zgodności z przepisami prawa.
Odnosząc się do argumentów przedstawionych w odwołaniu oraz w pismach wnoszonych przez Z.C. w toku postępowania odwoławczego organ wyjaśnił, że wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, którego celem jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Projekt taki powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, odnosić się do zgodności dokonanego odstąpienia z obowiązującymi przepisami i zawierać jednoznaczne rozwiązania pozwalające doprowadzić wykonane już roboty do stanu zgodnego z prawem. Projekt budowlany zamienny nie może obejmować zamierzonej dalszej nadbudowy, a także zmiany użytkowania obiektu. Dalsza nadbudowa obiektu garażowego i zmiana jego użytkowania będzie możliwa po otrzymaniu pozwolenia od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, po zakończeniu postępowania w organie nadzoru budowlanego.
Wojewódzki organ nadzoru budowlanego stwierdził, że szkic M. B. zatytułowany "szkic rozbieżności" pomiędzy powstałym obrysem budynku, a obrysem projektowanym, nie przedstawia stanu zgodnego z prawdą, przyjmując odniesienie do projektu zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia [...] geodeta wskazuje na projektowaną frontową szerokość budynku jako (), gdzie zgodnie z projektem zagospodarowania terenu zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projektowana szerokość budynku wynosiła, co pozwalało na spełnienie wymogu zachowania ustalonej w warunkach zabudowy minimalnej odległości od granicy z działką drogową. Długość obiektu wskazana przez geodetę kolorem czerwonym i określona jako projektowana na, w zatwierdzonym projekcie zagospodarowania terenu wynosiła. Wskazana w szkicu odległość od granicy działki dotyczy w rzeczywistości odległości od ogrodzenia pomiędzy działką budowlaną nr [...] (należącą do Z. C.), a działką budowlaną nr [...] (są to działki powstałe w wyniku podziału działki drogowej i odsprzedane przez Gminę właścicielom przyległych nieruchomości). Faktyczna odległość obiektu od granicy działki nr [...] wynosi. Zatem sporządzony szkic rozbieżności, w związku z posługiwaniem się w nim nieprawdziwymi danymi nie może stanowić dokumentu wiążącego dla organu.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Z.C. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 K.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP.
Skarżący powołując się na art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym [...] wskazał, że nie można nakazać rozbiórki obiektu jeśli upłynęło lat od zakończenia budowy. W ocenie inwestora, wykonane przez niego odstępstwo nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, choć przyznał iż przekroczył wymiary budynku o 4 cm i 13 cm, a przekroczenie wymiaru długości o 35 cm nastąpiło na skutek niespójnego projektu budowlanego. Ponadto nie zgodził się z twierdzeniem, iż nie dostarczył czterech egzemplarzy projektu zamiennego, gdyż taki projekt wykonał i złożył go w Starostwie w dniu [...]. Zarzucił, że nie został poinformowany o tym, iż projekt powinien złożyć w PINB. Wskazał, że w nowopowstałym obiekcie nie będzie już garażu, a przepisy prawa budowlanego nie zabraniają zmiany sposobu użytkowania obiektu ani rozbudowy w trakcie trwania budowy. Z.C. wskazał, że prawo budowlane nie precyzuje i nie różnicuje pojęcia odstępstwo istotne i odstępstwo nieistotne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod względem zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza przepisy prawa procesowego lub prawa materialnego w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z treści wskazanego przepisu wynika, że decyzja o charakterze kasacyjnym może być wydana przez organ odwoławczy tylko w przypadku zaistnienia ściśle określonych warunków. Zdaniem Sądu, analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji dokonana w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz w świetle obowiązujących przepisów prawa, potwierdza słuszność rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, gdyż w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na to rozstrzygnięcie.
W sprawie bezsporny jest fakt, że budowa przedmiotowego obiektu realizowana była na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] udzielającej D. i Z. C. pozwolenia na budowę garażu dwustanowiskowego dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...]położonej. Bezsporna jest także okoliczność, że inwestor pismem z dnia [...] powiadomił Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego o różnicach powstałych w trakcie budowy przedmiotowego garażu, co skutkowało wdrożeniem przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego. W ramach tego postępowania inwestor zobowiązany został do złożenia w organie, projektu budowlanego zamiennego, z uwagi na dokonanie istotnych odstępstw w trakcie przedmiotowej budowy.
Kryteria na podstawie których organ ocenia czy dokonane przez inwestora odstępstwa są istotne czy też nieistotne, zawarte są w przepisie art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), który określa kiedy odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest nieistotne. Wykładnia a contrario tego przepisu prowadzi do wniosku, że za istotne odstępstwa należy uznać zmiany dotyczące:
-zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu;
-charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji;
-zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne;
-zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
-ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
-oraz gdy wymagane są na ich dokonanie opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty wymagane przepisami szczególnymi.
Sąd dokonując kontroli obliczeń pomiarów organu odwoławczego w zakresie parametrów wybudowanego obiektu stwierdził, że trafny jest wniosek tego organu, iż wybudowany przez skarżącego obiekt o wymiarach:, [...] narusza ustalenia zawarte w projekcie budowlanym i ustalenia projektu zagospodarowania terenu, co stosownie do przywołanego wyżej art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż zmieniła się długość i szerokość obiektu. Należy przyznać rację organowi nadzoru budowlanego, iż przedłożony przez skarżącego "szkic rozbieżności" M.B. nie może być w sprawie brany pod uwagę, gdyż nie odzwierciedla rzeczywistych danych określonych w projekcie budowlanym i projekcie zagospodarowania terenu, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę.
Jak słusznie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, postępowanie naprawcze prowadzone jest w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zgodnie z tym przepisem, w razie stwierdzenia powyższego organ nakłada na inwestora, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W przypadku natomiast niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego).
W niniejszej sprawie Z.C. na mocy wskazanego przepisu zobowiązany został decyzją z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego.
Skarżący twierdzi, iż przedłożył żądany projekt zamienny w Starostwie w dniu [...] i zarzucił, że nie został poinformowany o tym, iż projekt powinien złożyć w PINB.
Odnosząc się powyższego zarzutu wyjaśnić należy, że do kontroli i przestrzegania przepisów Prawa budowlanego powołane zostały dwa rodzaje organów: organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego. W myśl art. 80 ust. 1 Prawa budowlanego, zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują starosta, wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, natomiast zadania nadzoru budowlanego wykonują powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą kompetencje wymienione w art. 83 ust. 1 P.b., w tym min. legalizacja samowoli budowlanej. Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów (art. 82 ust. 1), w tym m.in. wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Tak zakreślony ustawowo zakres kompetencji powoduje, że każdy z wymienionych organów jest właściwy w innych sprawach. Strona nie może więc oczekiwać, że złożenie przez nią projektu budowlanego zamiennego w Starostwie (organ administracji architektoniczno-budowlanej) wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę lub przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania, stanowi jednocześnie wykonanie obowiązku nałożonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (organ nadzoru budowlanego), w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w postępowaniu będącym następstwem ujawnionej samowoli budowlanej. Skoro postępowanie naprawcze w sprawie samowoli budowlanej prowadził organ nadzoru budowlanego i nakładał na inwestora obowiązki w tym zakresie, to ich wykonanie należało zgłosić właśnie temu organowi.
Ponadto należy zauważyć, że wniosek Z.C. z dnia [...] o zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowanego garażu na sklep z materiałami budowlanymi, budowę schodów zewnętrznych oraz nadbudowę części garażu z przeznaczenie na pomieszczenia mieszkalne lub magazynowe na działce nr [...] w miejscowości , stanowił w istocie nowy wniosek, gdyż odnosi się do planowanej przez inwestora zmiany użytkowania wybudowanego obiektu. Nadmienić tylko można, że z uwagi na żądanie zawarte we wskazanym wniosku, organem właściwym do jego rozpatrzenia był właśnie Starosta jako organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Projekt budowlany zamienny, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, do którego przedłożenia został zobowiązany skarżący, może dotyczyć tylko robót już wykonanych, co wynika z treści samego przepisu. W ramach procedury dotyczącej odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego nie mogą zostać zatwierdzone inne, dopiero planowane roboty budowlane, a takie właśnie roboty przewidział Z.C. we wniosku z dnia 6 września 2009 r.
W sytuacji niewykonania przez skarżącego obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego). Jak słusznie wskazał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w niniejszej sprawie jednym możliwym rozwiązaniem jest nakazanie rozbiórki obiektu lub jego części. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] była niemożliwa do wykonania, gdyż nie można doprowadzić budowy obiektu do zgodności jego lokalizacji i parametrów budynku z zatwierdzonym projektem budowlanym w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...], która to decyzja została uchylona. Skarżący natomiast nie zakwestionował uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, wskutek czego stała się ostateczna.
Mając na uwadze powyższe, zgodne z prawem było wydanie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 K.p.a., gdyż wadliwa subsumpcja przepisu art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane do stanu faktycznego sprawy, skutkować musiała uchyleniem decyzji, co też uczynił organ odwoławczy, przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wobec treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, chybione jest twierdzenie skarżącego, iż nie można nakazać rozbiórki o której mowa w art. 48 Prawa budowlanego gdy upłynęło 5 lat od zakończonej budowy, gdyż organ odwoławczy nie orzekł o rozbiórce, tylko wskazał organowi I instancji kierunek postępowania w niniejszej sprawie.
Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 K.p.a., a poprzez to gwarantowanych w tych regulacjach praw procesowych skarżącego. Organy administracji zapewniły dostęp do akt sprawy oraz umożliwiły składanie uwag i wniosków w sprawie, z którego to uprawnienia skarżący skorzystał, składając liczne pisma i wnioski. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Kontrolując prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie sposób dopatrzyć się naruszenia powyższej zasady przez kontrolowane organy. Do kompetencji organów nadzoru budowlanego należy w myśl art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego, m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja jest konsekwencją egzekwowania przez organ odwoławczy obowiązków, wynikających z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, celem doprowadzenia obiektu wybudowanego w ramach samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło