II GZ 336/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 21 maja 2015 r.; sygn. akt I SA/Sz 397/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. F. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] stycznia 2015 r.; nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty oraz odmowy umorzenia należności głównej wraz z odsetkami, z tytułu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z 21 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 397/15 odmówił skarżącej E. F. wstrzymania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty oraz odmowy umorzenia należności głównej wraz z odsetkami z tytułu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca składając w skardze wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu, nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać przyznanie stronie ochrony tymczasowej. Podkreślił, że Sąd nie jest zobowiązany ustalać takich okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałoby się to do uzupełnienia za skarżącą uzasadnienia wniosku. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa), poprzez przyjęcie, że przepis ten nakłada na skarżącą obowiązek uzasadnienia wniosku, podczas gdy art. 61 § 3 ww. ustawy dla spowodowania skutku wstrzymania wykonania decyzji wymaga od skarżącej jedynie złożenia wniosku, a ustalenia, czy zachodzą podstawy do wstrzymania wykonania decyzji organu sąd dokonuje z urzędu. W środku prawnym skarżąca podniosła także, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi likwidacją prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i zwolnieniem pięciu zatrudnionych pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, chociaż nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 ppsa na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Wbrew stanowisku wnoszącej zażalenie, nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopiero w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji, oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia. Zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I OZ 375/09). Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca w złożonym wniosku w ogóle nie wykazała, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Swój wniosek do Sądu pierwszej instancji skarżąca sformułowała w sposób bardzo ogólny, nie wskazując konkretnych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na jego pozytywną ocenę. Skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, aby Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia, pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji. Podkreślić należy, iż skarżąca podjęła próbę uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podając konkretne okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem, dopiero w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z 21 maja 2015 r. Okoliczności te nie były zatem Sądowi pierwszej instancji znane, dlatego nie można zarzucić mu naruszenia prawa w tym zakresie. Należy jeszcze raz podkreślić, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Jest to jeden z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 ppsa. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania, z reguły o charakterze wpadkowym. W konsekwencji, rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie ogranicza się jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r.; sygn. akt I OZ 375/09 i postanowienie NSA z 29 listopada 2011 r.; sygn. akt II OZ 1240/11 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Ubocznie wskazać należy, że podniesione przez skarżącą - dopiero na etapie postępowania zażaleniowego - argumenty sprowadzały się do wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji może potencjalnie skutkować niebezpieczeństwem likwidacji prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej i koniecznością zwolnienia zatrudnionych pracowników, a w konsekwencji wzrostem bezrobocia w regionie. Do środka prawnego załączyła kopie umów o pracę zatrudnionych w firmie skarżącej osób. Skarżąca nie przedstawiła jednak kluczowych - dla oceny podniesionych zagrożeń - dokumentów, z których będzie wynikać kondycja finansowa skarżącej, jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, potwierdzających zasadność jej obaw. Wyjaśnić również należy, że niniejsze rozstrzygniecie nie zamyka skarżącej drogi do ponownego złożenia do Sądu pierwszej instancji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tym razem z argumentacją przedstawioną w zażaleniu oraz załączeniem stosownych dokumentów ją potwierdzających. Ponieważ skarżąca nie wykonała ciążącego na niej z mocy art. 61 § 3 ppsa obowiązku wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, dlatego działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.