II FZ 532/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Syndyka Masy Upadłościowej Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Usługowego "T." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 207/15 w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 27 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. i 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r., I SA/Ol 207/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił Syndykowi Masy Upadłościowej Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Usługowego "T." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w O. przywrócenie terminu do uzupełnienie wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 27 stycznia 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. i 2104 r. W pisemnych motywach postanowienia Sąd podał, że pismem z dnia 12 maja 2015 r. spółka wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu os skargi. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał na remont prowadzony w pomieszczeniach kancelarii skarżącego w okresie od 30 kwietnia do 11 maja 2015 r. Brak dostępu do rachunku bankowego, co jak podał, uniemożliwiło dostęp do urządzeń komunikacji elektronicznej oraz możliwość wykonania polecenia przelewu drogą elektroniczną. Podniósł również, że remont został przeprowadzony z inicjatywy właściciela lokalu, zaś skarżący nie miał żadnego wpływu na wyznaczenie terminu tego remontu. W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyjaśnił, że skarżący nie naruszył terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), skoro wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został złożony 13 maja 2015 r., a wskazywana w nim przyczyna uchybienia terminu, tj. remont pomieszczeń kancelarii skarżącego, ustała w dniu 11 maja 2015 r. W ocenie Sądu skarżący spełnił też przesłankę z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem dokonał czynności, dla której termin został uchybiony, uiszczając w dniu 11 maja 2015 r. brakującą kwotę wpisu sądowego od skargi, w wysokości 852 zł. Zdaniem Sądu przywołane we wniosku okoliczności nie mogą jednak świadczyć o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi i nie mogły tym samym skutkować uwolnieniem od konsekwencji niedochowania terminu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna obiektywna i zewnętrzna przeszkoda, której skarżący nie mógłby uniknąć przy dochowaniu należytej staranności. W konsekwencji uchybienie terminu nastąpiło na skutek zaniedbania strony. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. "poprzez uznanie, iż skarżący nie dochował należytej staranności w związku z przeprowadzanym remontem, podczas gdy skarżącemu nie sposób zarzucić niedochowania należytej staranności w sytuacji, gdy właściciel lokalu postanowił przeprowadzić w lokalu remont, zaś syndyk nie miał możliwości prowadzenia w tym czasie działalności". 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie jest bezzasadne. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia wpisu od skargi, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Zasadnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że strona nie wykazała, aby powoływana przyczyna uchybienia terminu w postaci remontu, miała charakter nagły, niespodziewany i nie dający się przewidzieć. Nie była również na tyle nieoczekiwana, iż nie było żadnej możliwości zorganizowania działalności kancelarii w sposób pozwalający na wykonanie obowiązków wynikających z zainicjowanego postępowania sądowego i zabezpieczenia swych interesów. Trafnie Sąd zaznaczył, że tego typu okoliczność, nawet jeśli strona nie miała wpływu na wyznaczenie daty przeprowadzenia remontu, nie może służyć zdjęciu ze strony skarżącej obowiązku należytej dbałości o swój interes w relacjach zewnętrznych z innymi podmiotami oraz organami państwa. Tym bardziej, gdy nie było przeszkód do poinformowania Sądu w związku z zainicjowanym postępowaniem, o zaistniałej sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela opinię, że okoliczności niniejszej sprawy nie świadczą o dochowaniu staranności jakiej wymaga się od podmiotu wykonującego czynności syndyka, w odniesieniu do którego zachodzi niewątpliwie powinność takiego zorganizowania spraw, aby nawet w sytuacjach trudnych i nietypowych, w tym przypadku związanych z remontem pomieszczeń biura, nie doszło do uchybienia określonego wezwaniem, terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji