II SA/Wa 1875/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-21

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części, może orzec w przedmiocie innym niż przedmiot rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części, jest związany zakresem rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji. Orzeczenie w przedmiocie, który nie był objęty postępowaniem przed organem pierwszej instancji, stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności), co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku P. P. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty świadczenia od dnia 1 stycznia 2014 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (organ odwoławczy) uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia terminu, od którego świadczenie nie przysługuje, i stwierdził, że świadczenie nie przysługuje od 1 sierpnia 2013 r., wychodząc tym samym poza zakres rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. P. P. zaskarżył decyzję Prezesa WAM do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Iwona Maciejuk (spr.), Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz P. P. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes WAM decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art 13 ust. 6 i 7, art. 21 ust. 1 i 2, art. 48d ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia terminu od kiedy stronie nie przysługuje prawo do wypłaty świadczenia mieszkaniowego i w tym zakresie stwierdził, że P. P. świadczenie mieszkaniowe nie przysługuje począwszy od dnia [...] sierpnia 2013 r. W pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że P. P. w dniu [...] sierpnia 2010 r. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Z wniosku wynikało, iż wyżej wymieniony żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe w Dowództwie Sił Powietrznych w [...] na okres kadencji od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] czerwca 2013 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ zawiadomił wnioskodawcę, że został on umieszczony na wykazie żołnierzy zawodowych do wypłaty świadczenia mieszkaniowego od września 2010 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ poinformował stronę, że w dniu [...] czerwca 2013 r. nastąpiło zakończenie wypłaty świadczenia mieszkaniowego z powodu upływu kadencji na zajmowanym stanowisku służbowym i niedostarczenia do organu dokumentu potwierdzającego ponowne wyznaczenie na stanowisko służbowe w Garnizonie [...]. W dniu [...] września 2013 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] wpłynął kolejny wniosek P. P. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Z wniosku wynikało, iż P. P. decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] został wyznaczony na stanowisko służbowe w strukturach wojskowych poza granicami kraju w [...]-[...] od [...] sierpnia 2013 r. do [...] lipca 2016 r. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. organ poinformował stronę, że wypłata świadczenia mieszkaniowego będzie realizowana. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] odmówił wypłaty P. P. świadczenia mieszkaniowego począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) żołnierzom zawodowym wyznaczonym do pełnienia zawodowej służby poza granicami państwa przysługują uprawnienia i świadczenia wymienione w tym przepisie. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] stwierdził, że P. P. jest uprawniony do świadczeń, o których mowa ww. przepisie bowiem został wyznaczony na stanowisko służbowe poza granicami kraju. Organ wskazał jednocześnie, że jak wynika z treści art. 48d ust. 2 i 3 ustawy o zakwaterowaniu (...) - świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane przez dyrektora oddziału regionalnego właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową przez czas wykonywania obowiązków w danym garnizonie. Przepisy te stanowią podstawę prawną wypłaty świadczenia mieszkaniowego określając podmiot obowiązany do takiej realizacji. Brak przepisu kompetencyjnego nakładającego na konkretnego dyrektora oddziału regionalnego powyższy obowiązek w stosunku do żołnierzy przebywających poza granicami państwa, z wyłączeniem kontyngentów, czyni niemożliwym wypłatę świadczenia mieszkaniowego ze środków publicznych. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Prezes WAM stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez P.P. od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wniesienie odwołania było przedwczesne. Pełnomocnik strony pismem z dnia [...] lipca 2014 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] o doręczenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie wypłaty świadczenia mieszkaniowego na rzecz P. P. Przy piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] przesłał pełnomocnikowi strony poświadczoną za zgodność decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie wypłaty świadczenia mieszkaniowego P. P. Potwierdzenie doręczenia decyzji pełnomocnik strony pokwitował w dniu [...] lipca 2014 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało nadane w placówce pocztowej [...] lipca 2014 r. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie skarżącemu uprawnienia do świadczenia mieszkaniowego, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prezes WAM w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. wskazał, że w myśl art. 21 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Prawodawca dopuścił możliwość zrealizowania uprawnienia do zakwaterowania tylko w jeden z wymienionych sposobów - "w jednej z następujących form". Wynika więc z tego, że nie jest dopuszczalne realizowanie omawianego uprawnienia na dwa równoległe sposoby. Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zawiera regulacje dotyczące zakwaterowania żołnierzy zawodowych, służących przede wszystkim na terenie kraju. Temu celowi przyporządkowane zostały przepisy o właściwości rzeczowej i miejscowej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w kompetencji których leży realizacja prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych. W świetle przepisu art. 48d ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane (...) począwszy od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe, przez czas wykonywania obowiązków w danym garnizonie. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 listopada 2009 r. w sprawie utworzenia, przekształcenia i zniesienia garnizonów oraz określania zadań, siedzib i terytorialnego zasięgu właściwości ich dowódców (Dz. U. Nr 206, poz. 1592 ze zm.) określa m.in. zasięg terytorialny poszczególnych garnizonów, także jedynie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2010r. w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego (Dz. U. Nr 126, poz. 776) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 października 2012 r. zmieniające to rozporządzenie (Dz. U. poz. 1211) określa współczynnik świadczenia niezbędny do ustalenia wysokości tego świadczenia tylko dla garnizonów na terenie kraju. Z powyższego wynika, że wypłata świadczenia mieszkaniowego może nastąpić tylko na rzecz żołnierza zawodowego, który w danym garnizonie na terenie RP zajmuje określone stanowisko służbowe. Przy czym ustawodawca nie pozbawia żołnierza wyznaczonego do pełnienia służby poza granicami państwa zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. Natomiast tę ściśle zakreśloną materię wyłącza spoza zakresu działania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przyznając kompetencje do realizacji uprawnień mieszkaniowych takiego żołnierza innym organom określonym w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz aktach wykonawczych tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 184, poz. 1237). Ustawodawca dał możliwość bezpłatnego zakwaterowania żołnierza zawodowego (wraz z rodziną) wyznaczonego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju (art. 24 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). W ocenie organu, zróżnicowanie uprawnień (w tym do zakwaterowania) żołnierzy wyznaczonych i skierowanych podyktowane zostało rodzajem i okresem pełnienia służby za granicą. Skoro ustawodawca dał możliwość bezpłatnego zakwaterowania żołnierza z rodziną za grania) (w miejscu pełnienia służby) to korzystanie dodatkowo z jednej z form zakwaterowania (świadczenia mieszkaniowego) na podstawie ustawy o zakwaterowaniu (...) nie znajduje uzasadnienia. Zatem tym żołnierzom zawodowym nie jest zasadna wyplata świadczenia mieszkaniowego. Wnioskodawca w okresie od [...] sierpnia 2013 r. do [...] lipca 2016 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe poza granicami państwa i w tym okresie nie pełnił służby w garnizonie położonym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto strona nie kwestionuje tego, iż w czasie pełnienia tej służby korzysta z bezpłatnego zakwaterowania w kraju pełnienia służby. Zatem strona ma zapewnione warunki mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby. Z punktu widzenia zupełności systemu prawnego nie do zaakceptowania jest przychylenie się do wniosku skarżącego, który korzystając z finansowanego przez budżet państwa zakwaterowania poza granicami kraju, dodatkowo żąda, by Agencja wypłacała mu - jako realizację prawa do zakwaterowania - świadczenie mieszkaniowe pokrywane z dotacji budżetowej. Prezes WAM wskazał, że podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, organ I instancji błędnie ustalił termin, od kiedy stronie nie przysługuje prawo do wypłaty świadczenia mieszkaniowego rozstrzygając, że prawo to nie przysługuje począwszy od [...] stycznia 2014 r. Prawo otrzymywania świadczenia mieszkaniowego przysługiwało stronie jedynie do dnia [...] lipca 2013 r. Stąd w tym zakresie, zdaniem Prezesa WAM, należało decyzję uchylić i orzec co do istoty. W tej sytuacji organ I instancji po dacie [...] lipca 2013 r. w sposób nieuprawniony wypłacał stronie świadczenie mieszkaniowe do dnia [...] grudnia 2013 r. Takim działaniem organ I instancji rażąco naruszył przepis art. 21 ust. 1 i 2 oraz 48d ustawy o zakwaterowaniu (...), bowiem w okresie od [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. strona korzystała niezasadnie równolegle z dwóch form zakwaterowania, tj. nieodpłatnego zakwaterowania w lokalu mieszkalnym w państwie pełnienia służby i jednocześnie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Decyzja organu I instancji w powyższym zakresie rażąco narusza zarówno prawo - przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...) regulujące wypłatę świadczenia mieszkaniowego, które mają zastosowanie wyłącznie do żołnierzy wykonujących obowiązki w garnizonie położonym na terenie kraju - jak również interes społeczny, którym w niniejszym postępowaniu winno być jednakowe traktowanie żołnierzy, uprawnionych do realizacji przysługującego prawa do zakwaterowania tylko w jednej formie. Tym samym powyższa okoliczność wyłącza zdaniem organu zakaz reformationis in peius określony w art. 139 k.p.a. Za okoliczność bez znaczenia dla sprawy Prezes WAM uznał to, że w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powołał się na wytyczne Prezesa WAM nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., dotyczące interpretacji przepisów w zakresie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, które są pismem o charakterze wewnętrznym, skierowanym wyłącznie do organów Agencji. Decyzja Prezesa WAM z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi P. P., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, pełnomocnik zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, tj: a) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z obowiązującymi przepisami prawa tj. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy i tym samym naruszenie zasady legalności działania, b) art. 139 k.p.a poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (naruszenie zakazu reformationis in peius), błędne uznanie, iż decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo oraz interes społeczny i orzeczenie, iż prawo do świadczenia mieszkaniowego nie przysługuje skarżącemu od dnia [...] sierpnia 2013 r., c) art. 15 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez pozbawienie samodzielności organu I instancji w toku wydawania decyzji, ingerencję Prezesa Agencji w merytoryczne rozstrzygnięcie dyrektora organu regionalnego, wskutek czego skarżący pozbawiony został możliwości rozpatrzenia jego sprawy przez odmienne organy administracji tj. naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: a) art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że żołnierze zawodowi pełniący służbę wojskową poza granicami kraju pozbawieni są uprawnienia do świadczenia mieszkaniowego w ramach prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, b) art. 24 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że to uregulowanie jako przepis szczególny wyklucza zastosowanie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wobec żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami kraju oraz, że w związku z brzmieniem tego przepisu świadczenie mieszkaniowe na podstawie ustawy o zakwaterowaniu (...) tym żołnierzom nie przysługuje, c) § 29 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju w zw. z art. 24 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, że brzmienie tego przepisu nie daje podstaw do korzystania przez żołnierza z dwóch uprawnień do zakwaterowania oraz, że żołnierz zawodowy pełniący służbę za granicą traci uprawnienie do świadczenia mieszkaniowego w ramach prawa do zakwaterowania podczas, gdy wskazany przepis przesądza o tym, że takie świadczenia żołnierz zawodowy pełniący służbę poza granicami kraju zachowuje, d) § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w zw. z art. 24 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich błędną wykładnię i tym samym uznanie, że prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego poza granicami kraju i prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego w myśl przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych realizuje i finansuje ten sam podmiot. W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik uzasadniając zarzuty wskazał m.in., że ustawodawca w sposób jasny i czytelny posługuje się terminem "żołnierz zawodowy" w odniesieniu do wszystkich żołnierzy czynnej służby wojskowej bez względu na miejsce pełnienia przez nich służby wojskowej. Z tych względów należy z całą stanowczością odrzucić powierzchowną interpretację ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dokonaną w decyzji przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Żaden z przepisów omawianej ustawy nie daje podstaw do takich wniosków, więcej tzw. zasada racjonalnego ustawodawcy, który co do zasady nie stanowi norm sprzecznych, nie stanowi norm zbędnych i dąży przy tym do społecznie aprobowanych celów prowadzić musi do odwrotnych wniosków. Gdyby ustawodawca chciał na potrzeby niniejszej ustawy wprowadzić rozróżnienie na żołnierzy zawodowych pełniących służbę na terenie RP i na żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami kraju i od kryterium miejsca pełnienia służby uzależnić prawo do świadczenia mieszkaniowego to z całą pewnością by tego dokonał. Odmienne wnioski od wyżej wskazanych stanowią jedynie niedopuszczalną nadinterpretację. Pełnomocnik podkreślił, że Prezes WAM zdaje się również nie zauważać głównej funkcji świadczenia mieszkaniowego. Oczywistym jest przecież fakt, iż w przypadku posiadania mieszkania w domu wielorodzinnym (jak skarżący) opłaty związane z tym lokalem w dalszym ciągu należy opłacać. Co do przedstawionej argumentacji organu w zakresie wykładni art. 48d ust. 2 i 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wskazał, że skoro z przepisów prawa materialnego jednoznacznie wynika, iż przedmiotowe świadczenie mieszkaniowe przysługuje żołnierzowi pełniącemu służbę poza granicami kraju to skutki braku uregulowania w zakresie płatnika tegoż świadczenia nie mogą zostać przerzucone na obywatela. Fakt nieodpłatnego zakwaterowania z tytułu pełnienia służby poza granicami kraju nie ma wpływu na uprawnienie zakwaterowania w formie świadczenia mieszkaniowego, które przecież w sposób bezsporny przysługuje ogółowi żołnierzy zawodowych. Prezes WAM w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, choć z powodów innych niż w niej podniesione. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji rozpoznał i rozstrzygnął sprawę wszczętą na skutek wniosku P. P. z dnia [...] września 2013 r. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Z akt sprawy wynika, że najpierw pismem z dnia [...] listopada 2013 r. organ poinformował wymienionego, że wypłata świadczenia mieszkaniowego będzie realizowana. Wypłata ta w istocie była realizowana, albowiem kontynuowano ją od dnia [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. Można więc stwierdzić, że wniosek strony w tym zakresie rozstrzygnięto pozytywnie, albowiem dokonano materialno-technicznej czynności wypłaty. Następnie zaś Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2014 r. decyzję, którą odmówił P. P. wypłaty świadczenia mieszkaniowego począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r. W świetle treści rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji nie ulega najmniejszej wątpliwości, że przedmiotem sprawy była wyłącznie kwestia wypłaty świadczenia mieszkaniowego i to od dnia [...] stycznia 2014 r. Tymczasem Prezes WAM uchylając zaskarżoną decyzją decyzję organu I instancji w zakresie terminu, od którego nie przysługuje wypłata świadczenia mieszkaniowego, orzekł jednocześnie, że P. P. nie przysługuje świadczenie mieszkaniowe i stwierdził, że to świadczenie mieszkaniowe nie przysługuje od dnia [...] sierpnia 2013 r. Stwierdził też, że w pozostałej części utrzymuje decyzję organu I instancji w mocy. Prezes WAM wychodząc poza przedmiot rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji orzekł zatem w przedmiocie innej sprawy niż była przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Organ odwoławczy rozstrzygnął w przedmiocie odmowy przyznania P.P. świadczenia mieszkaniowego, co nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Przedmiotem sprawy i rozstrzygania przez organ I instancji była bowiem wyłącznie kwestia odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego od wskazanej w tej decyzji daty. Przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Poprzez rozstrzygnięcie w II instancji w sprawie, która nie była przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ I instancji, organ odwoławczy naruszył w niniejszej sprawie także przepis art. 15 k.p.a., a zatem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie prawa administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w II instancji wyznacza zawsze rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji (v. wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r. sygn. akt V SA 721/92; B. Adamiak [w;] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 12, Warszawa 2012 r., str. 85). Uchylając zaskarżoną decyzję w części i wychodząc poza przedmiot rozstrzygnięcia organu I instancji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej naruszył zatem powyższe przepisy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozpoznając sprawę ponownie w postępowaniu odwoławczym zobowiązany będzie, stosując się do powyższych wskazań Sądu, rozpoznać ją w tożsamym przedmiocie w jakim orzekał organ I instancji i wydać rozstrzygnięcie zgodne z art. 138 § 1 lub 2 k.p.a. Z tych względów przedwczesna była ocena zasadności zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło