I SO/Kr 5/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.W., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.01.2015r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2010r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.01.2015r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2010r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów R.W. ur. w 1970r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E.W. ur. w 1977r. Małżonkowie wynajmują od pani D.P. mieszkanie znajdujące się w L., przy ul. L., o pow. 55,11 m2. Wnioskodawca, z tytułu umowy o pracę, na stanowisku sprzedawcy, w wymiarze ¼ etatu, otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 379,68 zł., netto , miesięcznie. W 2014r. uzyskał on łączny dochód w wysokości 3 811,28 zł., przy przychodzie w wysokości 5 640 zł. E.W. uzyskuje rentę inwalidzką w wysokości 700,25 zł., netto, miesięcznie. W 2014r. z tego tytułu uzyskała dochód w kwocie 9540,48 zł. Otrzymuje ona ponadto stypendium socjalne z Akademii G. w K. , w wysokości 350 zł., netto, miesięcznie. Na okoliczność wykazania wydatków rodziny, związanych z bieżącymi potrzebami, strona skarżąca przedłożyła: fakturę za energię elektryczną, za okres od 15.09.2014r. do 06.03.2015r. – na kwotę 56,22 zł., fakturę za gaz, za okres od 25.11.2014r. do 25.01.2015r. - na kwotę 21,38 zł., przelew na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości w L. za 2015r. - na kwotę 1 894 zł., informację o wymiarze opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości za 2015r. w wysokości 94,95 zł. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Podkreślić należy również, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Oczywiście w przypadku kiedy strona bierze udział również w innych postępowaniach, podczas analizy jej sytuacji finansowej należy wziąć pod uwagę łączną wysokość kosztów sądowych we wszystkich sprawach. W tut. Sądzie toczy się sześć spraw o sygn. akt I SO/Kr 5 -10/15 z wniosków R.W. łączna wysokość wpisów od skarg w postępowaniach głównych, których dotyczą przedmiotowe wnioski, wynosi 12 384 zł. ( 2000 zł. +2384 zł. + 2000 zł. + 2000 zł. + 2000 zł.+ 2000 zł. = 12 384 zł.). Kwota ta kilkakrotnie przewyższa miesięczny dochód rodziny. Jest więc w świetle przedstawionych okoliczności poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej. Stąd też zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).