II OZ 766/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 671/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 671/15, po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że Spółka uzasadniając swój wniosek podała, że brak uwzględnienia wniosku może przyczynić się do wszczęcia dalszych postępowań administracyjnych, a skutki mogą być niemożliwe do odwrócenia mimo pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sądu, nie wskazując jednak jakiego rzędu są to skutki i na czym polegające. W ocenie Sądu nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim skarżący wskazał, ale nie uzasadnił należycie zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie tego, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie doprecyzował, na czym miałaby polegać znaczna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki. Samo zaś powołania się na przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie przekłada się automatycznie na istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody czy też powstania trudnych do odwrócenia skutków. Z tego względu Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca spółka w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że nie zaistniały podstawy do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że wskazanie, iż w związku ze stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę może dojść do prowadzenia dalszych postępowań administracyjnych dotyczących przedmiotowej inwestycji, których skutki mogą być niemożliwe do odwrócenia, w wystarczający sposób doprecyzowuje szkodę, która może nastąpić. Stwierdzenie wadliwości pozwolenia na budowę może bowiem docelowo skutkować prowadzeniem postępowań administracyjnych, które będą miały na celu doprowadzenie dotychczasowej inwestycji do stanu zgodności z prawem, co do zasady wiąże się z nałożeniem na inwestora obowiązków przewidzianych przepisami prawa. Jest to konstatacja oparta na przepisach prawa administracyjnego. Zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a. fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Wydaje się, że zasada ta powinna mieć zastosowanie również w wypadku, gdy określone skutki prawne wynikają nie tylko z sytuacji faktycznej, ale również z sytuacji prawnej. Skarżąca nie może na obecnym etapie ocenić, jakie postępowania administracyjne mogą zostać wszczęte i prowadzone przez właściwe organy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego strona w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności zależy przede wszystkim od charakteru prawnego decyzji, której rozpoznawany wniosek dotyczy. Nie można wykluczyć takiej sytuacji, w której w konkretnych okolicznościach sprawy decyzja stwierdzająca nieważność określonego aktu może wywoływać skutki, o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę może powodować niekiedy daleko idące skutki prawne dla strony. Jak słusznie wykazuje strona skarżąca w uzasadnieniu rozpoznawanego zażalenia, stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę wiąże się z możliwością wszczęcia postępowania administracyjnego, które będzie miało na celu doprowadzenie dotychczasowej inwestycji do stanu zgodności z prawem i co do zasady wiąże się z nałożeniem na inwestora obowiązków przewidzianych przepisami prawa. Uznać jednak należy, iż sama zależność, że w wyniku zakończenia jednego postępowania, może zostać wszczęte w przyszłości inne postępowanie, nie stanowi samoistnie okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie oznacza to oczywiście, iż nie da się także bezspornie wykluczyć takiej sytuacji, w której w konkretnych okolicznościach sprawy decyzja stwierdzająca nieważność określonego aktu będzie wywoływać skutki, o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykazanie jednak tych konkretnych okoliczności, które przemawiałaby za koniecznością udzielenia stronie ochrony tymczasowej jest obowiązkiem strony składające wniosek. W oparciu o stan faktyczny sprawy oraz uwarunkowania dotyczące sytuacji strony musi ona wskazać na takie zindywidualizowane okoliczności, które pozwolą sądowi na ocenę, że aktualnie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym trzeba, iż nie jest wystarczające samo powtórzenie treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., czy też nie poparte niczym twierdzenie strony skarżącej. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Z taką okolicznością mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji strona skarżąca oparła go na potencjalnym wyniku przyszłego postępowania, które organ może prowadzić po usunięciu z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ogrodzenia. Jednak skutki tego postępowania, co do zasady niepewne i zależne od ustaleń faktycznych organu nadzoru budowlanego, nie stanowią takich okoliczności, które wskazywałyby na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony zarzut naruszenia art. 106 § 4 p.p.s.a. odnoszący się do faktów powszechnie znanych, w ramach którego skarżący wywodzi w zażaleniu, że "zasada ta powinna mieć zastosowanie również w wypadku, gdy określone skutki prawne wynikają nie tylko z sytuacji faktycznej, ale również z sytuacji prawnej." Skoro sama strona w zażaleniu podkreśliła, że nie może na obecnym etapie ocenić jakie postępowania administracyjne mogą zostać wszczęte i prowadzone przez właściwe organy, to tym bardziej trudno stwierdzić jakie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub jakie trudne do odwrócenia skutki zaistnieją w wyniku wszczęcia kolejnych postępowań w sprawie, a już na pewno nie są to fakt powszechnie znane. Z tych względów zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie o czym Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.