V SA/Wa 1709/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-15
Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec – Kudiura, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia drobnych niezgodności w gospodarstwie rolnym, które nie przekraczają 5% wartości płatności, należy zastosować przepis o nie stosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia płatności, jeśli kwota ta nie przekracza równowartości 100 euro?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował pojęcie "drobnej niezgodności". Skoro wyliczone pomniejszenia płatności nie przekroczyły 5%, należało uznać przypadek za "drobną niezgodność". W konsekwencji, zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zmniejszenie lub wykluczenie płatności nie powinno być stosowane, jeśli wynosi nie więcej niż równowartość 100 euro. Ponieważ kwoty pomniejszeń (61,60 zł i 100,33 zł) nie przekroczyły tej kwoty, zaskarżona decyzja została uchylona z powodu niezastosowania § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie. Decyzją z marca 2013 r. przyznano jej pomoc w pomniejszonej wysokości z powodu nieprzestrzegania norm podczas kontroli w gospodarstwie. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa, w tym stosowanie przepisów wstecz i błędne wyliczenie pomniejszeń. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy na zalesienie w pomniejszonej wysokości; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza na rzecz H. T. od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
H. T. (zwana dalej: skarżącą) 30 lipca 2009 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2009. We wniosku zadeklarowała do płatności działkę rolną A (nr ewidencyjny [...] i [...] położone w województwie mazowieckim, gmina [...] we wsi [...]) o pow. 1,27 ha. Wniosek dotyczył: wsparcia na zalesianie (1 rok), premii pielęgnacyjnej (5 lat) i premii zalesieniowej (15 lat).
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] przyznał skarżącej wnioskowaną pomoc na zalesianie.
Skarżąca 10 kwietnia 2012 r. złożyła wniosek o wypłatę pomocy na zalesienie na rok 2012.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...] przyznał skarżącej pomoc na zalesianie w pomniejszonej wysokości. Premia pielęgnacyjna w wysokości 1.170,30 zł (obniżona o 5% - 61,60 zł) i premia zalesieniowa w wysokości 1.906,27 zł (obniżona o 5% - 100,33 zł). Zastosowane zmniejszenie płatności wynikało z nieprzestrzegania norm oraz wymogów w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzone podczas kontroli w gospodarstwie skarżącej na działkach rolnych nr A, J i K.
Skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika – złożyła 21 marca 2013 r. odwołanie od powyższej decyzji kwestionując zasadność dokonanych pomniejszeń.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu wskazał, że w sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390 ze zm.; zwane dalej: rozporządzeniem z dnia 19 marca 2009 r.).
Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia – pomoc na zalesianie obejmuje:
1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;
2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;
3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
Natomiast w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia – pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, (...), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) zobowiązał się do:
a) wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,
b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia
- zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach;
3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie;
4) są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 1698/2005).
Zgodnie z art. 50 a rozporządzenia nr 1698/2005 – beneficjent otrzymujący płatności na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz art. 36 lit. b) ppkt (i), (iv) i (v) przestrzega w całym gospodarstwie podstawowych wymogów w zakresie zarządzania oraz zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska - zamieszczonych w art. 5 i 6 oraz w załączniku II i III rozporządzenia (WE) nr 73/2009.
Zgodnie zaś z art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 – jeżeli w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego nie są przestrzegane podstawowe wymogi w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska i jeżeli jest to wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać beneficjentowi składającemu w danym roku kalendarzowym wniosek o płatność na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz art. 36 lit. b) ppkt (i), (iv) i (v), wtedy na podstawie szczegółowych zasad, o których mowa w ust. 4 redukuje się całkowitą kwotę płatności, która została lub zostanie przyznana temu beneficjentowi na dany rok kalendarzowy, lub wyklucza się z niej beneficjenta.
Organ odwoławczy zauważył, że płatność wskazana w art. 36 lit. b ppkt (i) rozporządzenia nr 1698/2005 oznacza środki ukierunkowane na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych poprzez pierwsze zalesienie gruntów rolnych. Zwrot "pierwsze zalesienie" należy w odróżnieniu od zwrotu użytego w art. 36 lit. b ppkt (vi) – "przywracanie potencjału leśnego oraz wprowadzenie działań zapobiegawczych", odczytywać jako proces zalesienia na gruntach rolnych, które dotychczas nie były zalesione (są zalesiane po raz pierwszy). Nie oznacza to czynności zalesiania gruntów rolnych podjęte w pierwszym roku procesu zalesiania, jak to interpretuje skarżąca w odwołaniu. Tym samym wymogi przestrzegania w całym gospodarstwie zasad dobrej kultury rolnej, o których mowa w art. 50a rozporządzenia nr 1698/2005 dotyczą również beneficjentów otrzymujących środki ukierunkowane na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych poprzez pierwsze zalesienie gruntów rolnych. Wymóg przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej dotyczy całego gospodarstwa, nie zaś jedynie powierzchni, które zostały objęte wnioskiem.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie nr 1975/2006 zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2011 r., na mocy art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. L 25/8 z 28.01.2011 r.; dalej: rozporządzenie nr 65/2011). Rozporządzenie nr 1975/2006 obowiązuje jednak nadal w odniesieniu do wniosków o płatność złożonych przed 1 stycznia 2011 r.
Zgodnie z art. 34 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011, odesłania do rozporządzenia nr 1975/2006 rozumiane są jako odesłania do rozporządzenia (nr 65/2011) i odczytywane są zgodnie z tabelą korelacji przedstawioną w załączniku II do rozporządzenia nr 65/2011.
W związku z tym, że wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) został złożony 10 kwietnia 2012 r. biorąc pod uwagę przepisy art. 34 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 w odniesieniu do tego wniosku należy uwzględnić przepisy tego rozporządzenia, jako wniosku o płatność złożonego po 1 stycznia 2011 r. Zgodnie zaś z art. 21 rozporządzenia nr 65/2011, nie naruszając przepisów art. 51 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, w przypadku stwierdzenia niezgodności zmniejszenia i wykluczenia, o których mowa w art. 19 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, stosuje się w odniesieniu do całkowitej kwoty pomocy na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz lit. b) ppkt (i), (iv) i (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, która została lub ma zostać przyznana danemu beneficjentowi w wyniku rozpatrzenia wniosków o płatność, które dany beneficjent złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia.
Z powyższego przepisu, jak również przepisu art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 wynika zatem, że w przypadku beneficjentów otrzymujących pomoc, o której mowa w art. 36 lit b ppkt (i), tj. pomoc na zalesianie gruntów rolnych (zalesianych po raz pierwszy), w przypadku stwierdzenia niezgodności, zmniejszenia stosuje się w odniesieniu do całkowitej kwoty pomocy, która ma zostać przyznana na wniosek złożony w roku, w którym dokonano ustalenia (tj. stwierdzono niezgodność). Istotny jest natomiast sam fakt stwierdzenia naruszenia norm czy wymogów w całym gospodarstwie. Przy czym przez pojęcie "naruszenie norm w całym gospodarstwie" rozumieć należy naruszenie tych zasad w jakiejkolwiek części gospodarstwa, a nie w każdej jego części, jak rozumuje skarżąca w złożonym odwołaniu. Stwierdzenie zatem naruszenia jakiejkolwiek normy lub wymogu na terenie tego gospodarstwa powoduje konsekwencje przewidziane w przepisach prawa.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego stwierdzono naruszenie norm na działkach: A (odłóg), J (na części działki brzozy, sosny i chwasty; łąka – jednoroczne zaniedbanie) oraz K (odłóg).
W myśl § 20 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 19.03.2009 r. – wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym w zakresie zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych dokonywanej w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005 - jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy Finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.). Zgodnie z § 20 ust. 2 rozporządzenia, ostateczną wielkość zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011.
W dalszym ciągu organ odwoławczy wyliczył wartość punktową stwierdzonych niezgodności, wskazując dla 15 punktów - 5%, a dla 7 punktów - 3 %. Zauważył przy tym, że stwierdzone w gospodarstwie strony naruszenia norm nie mieszczą się w kategorii drobnych niezgodności, które wymienione zostały w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67 poz. 434 ze zm.). Następnie przedstawiony został rachunkowy sposób wyliczenia pomniejszenia płatności.
W skardze z 12 czerwca 2013 r. skierowanej do WSA w Warszawie pełnomocnik skarżącej zarzucił, że zaskarżone decyzje obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie to polega na złamaniu § 20 ust. 2 rozporządzenia z 19.03.2009 r., ponieważ zgodnie z tym przepisem ostateczną wielkość zmniejszenia o którym mowa w ust. 1 ustala się zgodnie z art. 23 rozporządzenia nr 1975/2006. W myśl art. 23 – bez uszczerbku dla art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005, w przypadku stwierdzenia niezgodności, redukcję stosuje się w odniesieniu do ogólnej kwoty pomocy na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz lit. b) ppkt (iv) i (v) tego rozporządzenia, która została lub ma zostać przyznana danemu beneficjentowi w wyniku rozpatrzenia wniosku o płatność, który dany beneficjent złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym wykryto niezgodność. Pełnomocnik skarżącej zwrócił uwagę, że w treści cytowanego art. 36 lit. b brakuje lit. (i), który dotyczy pierwszego zalesiania gruntów rolnych, a wymienione ppkt (iv) i (v) nie dotyczą zalesień. W konsekwencji – zdaniem skarżącej – nie można stosować zmniejszeń ogólnej kwoty pomocy na zalesianie zgodnie z art. 23 rozporządzenia nr 1975/2006 na mocy § 20 ust. 2 rozporządzenia.
W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i przywrócenie pełnych kwot pomocy na zalesienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy z 15 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącej podkreślił zarzut działania prawa wstecz, a także dodał zarzut, iż kwota pomniejszeń nie przekracza równowartości 100 Euro. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona.
W pierwszym rzędzie – odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej – o przywrócenie pełnych kwot pomocy na zalesienie, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem. W wyniku tejże kontroli, zgodnie z art. 145 § 1 pkt a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc sąd administracyjny na skutek zaskarżenia decyzji nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem zastępować organu administracji i merytorycznie rozstrzygać sprawy, a więc w niniejszej sprawie przyznać skarżącej pełną kwotę płatności.
Przechodząc do prawidłowości oceny wydania zaskarżonej decyzji Sąd wskazuje, że w sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390 ze zm.).
Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia – pomoc na zalesianie obejmuje:
1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;
2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;
3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
Natomiast w myśl § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia – pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, (...), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.).
Zgodnie z art. 50a rozporządzenia nr 1698/2005 – beneficjent otrzymujący płatności na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz art. 36 lit. b) ppkt (i), (iv) i (v) przestrzega w całym gospodarstwie podstawowych wymogów w zakresie zarządzania oraz zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska - zamieszczonych w art. 5 i 6 oraz w załączniku II i III rozporządzenia (WE) nr 73/2009.
W myśl art. 36 lit. b ppkt (i) rozporządzenia nr 1698/2005 – wsparcie dotyczy środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów leśnych poprzez pierwsze zalesianie gruntów rolnych.
Zgodnie z art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 – jeżeli w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego nie są przestrzegane podstawowe wymogi w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska i jeżeli jest to wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać beneficjentowi składającemu w danym roku kalendarzowym wniosek o płatność na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz art. 36 lit. b) ppkt (i), (iv) i (v), wtedy na podstawie szczegółowych zasad, o których mowa w ust. 4 redukuje się całkowitą kwotę płatności, która została lub zostanie przyznana temu beneficjentowi na dany rok kalendarzowy, lub wyklucza się z niej beneficjenta.
Z powyższych unormowań wynika, że wnioskodawczyni ubiegając się o przyznanie pomocy na zalesienie jest zobowiązana do przestrzegania wymóg i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania i zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w całym gospodarstwie rolnym, a nie tylko na działkach dotyczących zalesienia. Całe gospodarstwo producenta rolnego składa się bowiem ze wszystkich działek rolnych pozostających w jego posiadaniu, niezależnie od rodzaju upraw i przyzwanych płatności. Wnioskodawczyni w pierwotnym wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie na 2009 r. wskazała jego wielkość w pkt 20, część IX wniosku (powierzchnia całkowita gospodarstwa rolnego) określając je na 33,14 ha (p. k. 4 wniosku - akta adm.), a także w części XII pkt 21 ppkt 4 wniosku, zobowiązała się do "przestrzegania w całym gospodarstwie, wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. – w przypadku przystąpienia do schematu I "Zalesianie gruntów rolnych".
Tak więc prawidłowo w związku z tym organy wywiodły, że nieprzestrzeganie norm choćby w jednej z części działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, będzie miało wpływ na obliczenie i przyznanie wielkości płatności także w przypadku działek, na których takich niezgodności nie stwierdzono. Sąd podkreśla, że wszystkie przytoczone przepisy obowiązywały w chwili składania przez skarżącą wniosku o płatność na zalesienie gruntów z 2009 r., a więc skarżąca była świadoma podjętych przez siebie obowiązków.
W sprawie bezsporne jest to, że podczas kontroli na miejscu z 2012 r. przeprowadzonych na działkach rolnych wchodzących w skład gospodarstwa skarżącej, stwierdzono naruszenie norm tzn. na działce A (odłóg), J (na części działki brzozy, sosny i chwasty; łąka – jednoroczne zaniedbanie) i K (odłóg).
W związku z powyższym organ miał podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu § 20 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., w jego brzmieniu z dnia 10 kwietnia 2012 r. tj. dnia złożenia wniosku o wypłatę pomocy na zalesienie, który to wniosek uruchamiał postępowanie w tym przedmiocie.
Zgodnie z § 20 rozporządzenia – wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym w zakresie zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych dokonywanej w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005 (...) - jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.) (ust. 1). Ostateczną wielkość zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011 (ust. 2).
Sąd stwierdza, że zaprezentowany w zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia procentowego pomniejszenia wg punktowej wagi stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67 poz. 434 ze zm.) jest prawidłowy i nie jest kwestionowany przez skarżącą. Z wyliczeń wynika, że wyniósł on 5% i w tym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że stwierdzone w gospodarstwie skarżącej naruszenia norm nie mieszczą się w kategorii "drobnych niezgodności", ponieważ nie zostały wymienione w załączniku nr 4 do ww. rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. (załącznik ten dotyczy "Drobnych niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt"). Sąd nie zgadza się jednak z tak przedstawioną interpretacją pojęcia "drobnej niezgodności". Przede wszystkim zauważyć należy, że § 20 ust. 1 rozporządzenia, wyraźnie odsyła do przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (na podstawie art. 37c tej ustawy zostało wydane rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2010 r.) ale tylko w zakresie dotyczącym wyrażenia w procentach wielkości zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, które to zagadnienie nie zostało unormowane w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. Natomiast zagadnienie "drobnej niezgodności" zostało unormowane w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. W myśl bowiem § 21 rozporządzenia – do przypadków uznawanych za drobną niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, stosuje się przepisy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia nr 73/2009 – w przypadku zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5%, a w przypadku powtarzających się niezgodności - 15%.
Z powyższego wynika zatem, że w przypadku płatności na zalesianie przez "drobną niezgodność" należy rozumieć zaniedbanie, którego wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5%.
W związku z tym Sąd stwierdza, że organ błędnie wywiódł, iż w sprawie nie ma do czynienia z drobną niezgodnością skoro wyliczone pomniejszenia nie przekroczyły 5%.
Z kolei uznanie, że w sprawie zachodzi przypadek "drobnej niezgodności" powoduje konieczność zastosowania przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 21 rozporządzenia). Zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – zmniejszenie lub wykluczenie, o których mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006.
Mając na uwadze kwoty pomniejszeń płatności na zalesianie (61,60 zł i 100,33 zł) Sąd uznał, że koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu niezastosowania w sprawie § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r.
Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej jedynie zwrot wpisu w kwocie 100 zł. Natomiast Sąd nie uwzględnił dalej idącego wniosku pełnomocnika skarżącej i nie przyznał zwrotu kosztów jego dojazdu na rozprawę i równowartości utraconego zarobku wskutek stawiennictwa w sądzie, bowiem wydatki te nie zostały udokumentowane, ani w ocenie Sądu nie były niezbędne (stawiennictwo nieobowiązkowe).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło