I OSK 3196/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-22

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Aleksandra Łaskarzewska, Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długotrwała absencja chorobowa policjanta, pomimo posiadania orzeczeń komisji lekarskiej o zdolności do służby, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby z powodu ważnego interesu służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Długotrwała i powtarzająca się absencja chorobowa policjanta, nawet przy posiadaniu orzeczeń komisji lekarskiej o zdolności do służby, może uzasadniać zwolnienie ze służby z powodu ważnego interesu służby. Kluczowe są negatywne skutki takiej absencji dla funkcjonowania jednostki organizacyjnej Policji, takie jak dezorganizacja pracy i obciążenie innych funkcjonariuszy, co stoi w sprzeczności z interesem służby i społecznym.
Stan faktyczny
Policjantka I. N. została zwolniona ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu długotrwałych absencji chorobowych, które miały negatywnie wpływać na funkcjonowanie jednostki. Pomimo orzeczeń komisji lekarskiej o zdolności do służby, policjantka przedkładała liczne zwolnienia lekarskie przez okresy wielokrotnie przekraczające łącznie kilkaset dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zasadność zastosowania przepisu o ważnym interesie służby.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant st. asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1629/14 w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od I. N. na rzecz Komendanta Głównego Policji kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1629/14 oddalił skargę I. N. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Miejski Policji w Z. wnioskiem z dnia 17 października 2013 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie asp. szt. I. N. ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby. Powyższe uzasadnił długotrwałym pobytem wymienionej na zwolnieniach lekarskich, powodującym m. in. utrudnienia w planowaniu oraz bieżącej realizacji zadań Referatu Dochodzeniowo-Śledczego Komisariatu Policji I w Z. Komendy Miejskiej Policji w Z. Uwzględniając powyższy stan faktyczny Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.). Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] wyraził negatywne stanowisko w przedmiocie zwolnienia wyżej wymienionej ze służby w Policji. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwolnił I. N. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, z dniem 20 maja 2014 r. W uzasadnieniu rozkazu personalnego powołano się na liczne absencje chorobowe policjanta powodujące obciążenie zwiększonym zakresem zadań oraz ilością służb innych policjantów. Postępowanie funkcjonariusza, jak przyjął organ I instancji, narusza ważny interes Policji. Na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania I. N., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W uzasadnieniu wskazał, że rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. I. N. w okresie od dnia rozpoczęcia służby w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym Komisariatu Policji I w Z., tj. od dnia 16 stycznia 2012 r. do dnia zwolnienia ze służby przedstawiła kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jej niezdolność do służby przez prawie 400 dni. Zaświadczenia te wystawione były przez lekarzy różnych specjalności - ginekologii i położnictwa, ortopedii i traumatologii, psychiatrii, chirurgii plastycznej i chirurgii dziecięcej, medycyny rodzinnej, chirurgii urazowej, pediatrii. Organ zaznaczył, że skarżąca przebywała na długotrwałych zwolnieniach lekarskich również w 2010 r. i 2011 r. Wymiar absencji w tym okresie wyniósł ponad 220 dni. I. N. była kierowana do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Z. w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. W każdym przypadku Komisja Lekarska potwierdziła zdolność funkcjonariusza do służby (orzeczeniem z dnia 21 marca 2013 r. oraz orzeczeniem z dnia 17 lutego 2014 r.), jednak wymieniona, po uznaniu jej za zdolną do służby na zajmowanym stanowisku, przedkładała kolejne zwolnienia lekarskie. Komendant Główny Policji nie kwestionował zasadności wystawienia przedmiotowych zwolnień lekarskich, jak również okoliczności, że policjant uległ wypadkowi w służbie w dniu 21 maja 2007 r., czy też przeszedł operację kolana. Komendant podkreślił, iż organ administracji bada jednak wpływ zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby. Sytuacja I. N. wpływa negatywnie na organizację służby w komórkach organizacyjnych Policji. Istotne z punktu widzenia interesu służby, zwłaszcza patrząc przez pryzmat przywilejów, z których korzystają policjanci, jest zatem to, aby osoby pełniące służbę w Policji w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki. Brak dyspozycyjności policjanta, wynikający ze stanu zdrowia, czy też różnych zdarzeń losowych, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. Organ zaznaczył, iż długotrwała absencja policjanta ma wpływ zarówno na organizację jak i efektywność działania macierzystej jednostki Policji. Przez okres nieobecności dotychczasowe czynności skarżącej zobowiązani byli bowiem wykonywać inni funkcjonariusze, co musiało prowadzić do obciążania ich dodatkowymi zadaniami. Przy powszechnie znanej trudnej sytuacji kadrowej całej Policji oraz specyfice zadań nałożonych na tę formację przedłużanie takiego stanu odbywałoby się z ewidentną szkodą dla służby. W tej sytuacji można uznać, że zachodziła potrzeba skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Istotne jest także, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji od przebiegu służby funkcjonariusza ani jego subiektywnego przekonania, co do przydatności do dalszej służby. Umożliwił natomiast przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania. Organ zauważył również, że I. N. przebywając w latach 2010-2014 ok. 620 dni na zwolnieniach lekarskich, nie realizując tym samym wszystkich nałożonych na nią obowiązków, w pełni korzystała z przywilejów przysługujących funkcjonariuszom Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. I. N. podniosła, że stanowisko organu odwoławczego w zakresie, w jakim odwołuje się do absencji chorobowej skarżącej obejmującej okres 2004-2005 i 2010-2011, pozostaje w oderwaniu od czasookresu objętego kontrolą w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu administracyjnym. Nadto, organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozkazu wskazał ogólnikowo, iż "omawiana sytuacja dezorganizowała tok służby", jednak nie wyjaśnił w czym konkretnie upatruje dezorganizacji toku służby, i w której konkretnie komórce, co ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wskazała, iż organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zarzutu w zakresie dotyczącym długotrwałych absencji chorobowych innych funkcjonariuszy Referatu Dochodzeniowo-Śledczego w kontrolowanym okresie 2012 - 2014 oraz wpływu tych absencji na zwiększenie obowiązków innych funkcjonariuszy tego referatu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została wystarczająco wykazana. Absencja skarżącej w służbie z powodu zwolnień lekarskich od stycznia 2012 r. do 2 czerwca 2014 r., tj. do dnia zwolnienia ze służby wyniosła łącznie ok. 400 dni. We wskazanym okresie skarżąca nie wykonywała żadnych czynności służbowych. Zwolnienia lekarskie pochodziły od lekarzy różnych specjalności. Wprawdzie, skarżąca w lutym 2014 r. uległa nieszczęśliwemu wypadkowi, co było bezpośrednią przyczyną przebywania na zwolnieniu lekarskim w dacie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, jednak w przedmiotowej sprawie ocenie organu podległy skutki absencji chorobowej skarżącej w kontekście "ważnego interesu służby" w znacznie dłuższym okresie - poprzedzającym ww. zdarzenie. Sąd uznał, iż liczba przedstawionych zaświadczeń oraz okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich jest znaczna i niewątpliwie nie pozostawała bez wpływu na organizację pracy i efektywność działania Referatu Dochodzeniowo-Śledczego Komisariatu Policji I w Z. W wymienionym okresie czynności skarżącej musieli bowiem wykonywać pozostali funkcjonariusze ww. komórki organizacyjnej, co skutkowało obciążeniem ich dodatkowymi zadaniami. Przy powszechnie znanej, trudnej sytuacji kadrowej całej Polski oraz specyfice zadań nałożonych na te formację, przedłużanie takiego stanu odbywałoby się z ewidentną szkodą dla służby. W takiej sytuacji można uznać, że zachodziła potrzeba skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Sąd I instancji zaznaczył, że funkcjonariusz Policji, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, a w świetle orzeczeń komisji lekarskiej wykazuje zdolność do pełnienia służby, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego postępowanie wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Policji. Nie bez znaczenia są tu względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (przebywanie na długotrwałych zwolnieniach lekarskich z pewnością dezorganizuje służbę), jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej. W przypadku zatem licznych zwolnień lekarskich, przy jednoczesnym potwierdzeniu przez komisję lekarską zdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, to interes służby winien górować nad indywidualnym interesem funkcjonariusza (art. 7 K.p.a.), gdyż znaczenie tego rodzaju okoliczności, zwłaszcza w odbiorze społecznym - co do zasady - negatywnym, wpływa niekorzystnie na wizerunek organów Państwa, co uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 K.p.a.). Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji zaznaczył, że decyzja wydawana jest w indywidualnej sprawie i nie zachodzi potrzeba porównywania sytuacji innych funkcjonariuszy Referatu Dochodzeniowo-Śledczego, w którym skarżąca pełniła służbę. Każdy stan faktyczny w innym zakresie może bowiem wypełniać przesłankę ważnego interesu służby. Z tego względu, wszelka argumentacja skarżącej dotycząca nieuwzględnienia przez organy orzekające faktu, że w ww. okresach inni funkcjonariusze tego samego Referatu korzystali ze zwolnień lekarskich nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Postępowanie dotyczące zwolnienia skarżącej ze służby jest postępowaniem indywidualnym i niezależnym od ewentualnych innych postępowań, dotyczących funkcjonariuszy komórki organizacyjnej w której skarżąca pełniła służbę. Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że poprzez wskazanie na absencję chorobową skarżącej nie tylko w latach 2012 - 2014, lecz również w okresie wcześniejszym, obejmującym lata 2010 i 2011, organ odwoławczy dopuścił się uchybienia, które mogło skutkować eliminacją zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wskazane okoliczności potwierdzają jedynie zasadność stanowiska organu, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka zwolnienia funkcjonariusza ze służby określona w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Interes służby został także oceniony z perspektywy finansowej. Skarżąca korzystając ze zwolnień lekarskich otrzymywała uposażenie w pełnej wysokości, co z pewnością mogło zostać ocenione jako nadużycie przysługujących jej uprawnień i nie pozostaje bez wpływu - co jest okolicznością notoryjnie znaną - na wizerunek Policji w odbiorze społecznym. To właśnie nadużywanie korzystania przez funkcjonariuszy z pełnopłatnych zwolnień lekarskich doprowadziło do zmian w przepisach prawa normujących te kwestie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła I. N. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W obu przypadkach skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Skarżąca kasacyjnie wystąpiła również o dopuszczenie dowodów z rozkazów personalnych: nr [...] z [...] września 2005 r., nr [...] z [...] października 2006 r., nr [...] z [...] lutego 2007 r., nr [...] z [...] marca 2007 r., nr [...] z [...] marca 2007 r., nr [...] z [...] kwietnia 2007 r., nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] z [...] maja 2007 r., nr [...] z [...] kwietnia 2007 r., nr [...] z [...] listopada 2008 r., nr [...] z [...] maja 2009 r., nr [...] z [...] września 2008 r. nr [...] z [...] października 2007 r., nr [...] z [...] lutego 2008 r. - na okoliczność ustalenia uzyskania przez skarżącą w okresie pełnienia służby wielu nagród za inicjatywę, zaangażowanie i spostrzegawczość oraz ustalenia, iż skarżąca w okresie służby była funkcjonariuszem działającym z inicjatywą, zaangażowaniem oraz spostrzegawczym. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten mógł stanowić podstawę prawną zwolnienia skarżącej ze służby w Policji; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego, błędną jego analizę i błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że skarżąca spełniła przesłanki uzasadniające zwolnienie jej ze służby w Policji, mimo że z okoliczności towarzyszących sprawie wynika, iż takowe przesłanki nie zostały spełnione, tj. przyjęcie, iż skarżąca dezorganizowała pracę innych funkcjonariuszy Policji w latach 2004-2005 i 2010-2011 oraz częściowo także w 2012 r., choć w tym zakresie organy nie prowadziły postępowania dowodowego, co więcej nie uwzględniły żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu polegającego na przesłuchaniu świadków na okoliczność ustalenia czy absencja chorobowa skarżącej dezorganizowała pracę innych funkcjonariuszy Referatu Dochodzeniowo-Śledczego w latach 2012-2013 oraz dowodu z dokumentów - grafików służb i list obecności w latach 2010, 2011, 2012, b) art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej oraz działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, w szczególności poprzez przedłożenie prymatu ogółu społeczeństwa ponad ważny interes strony niniejszego postępowania, prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający ustalenie i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego tej konkretnej sprawy ze względu na ważny interesu strony skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na powołanej podstawie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Z tego względu, kontrola takiej decyzji ma ograniczony zakres. Sądy administracyjne badają, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów oraz ingerować w prowadzoną przez nie politykę kadrową, przesądzając o tym, czy dana osoba powinna nadal pozostać policjantem, czy też słuszne było wykluczenie jej z grona funkcjonariuszy Policji. Prawidłowe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego nastąpiło z uwagi na ważny interes służby. Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". W orzecznictwie powszechnie jednak przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści powyższego zwrotu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę w tym zakresie może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, co wymaga by funkcjonariusz dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie kontynuował w niej służby. W zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie trafnie przyjął, że organy administracji publicznej nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Ponadto Sąd I instancji zasadnie zaakceptował sposób i wynik rozumowania organów, przyjmując, że ustalony przez nie stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w konsekwencji, że w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalność zwolnienia I. N. ze służby w omawianym trybie nie budzi zastrzeżeń. Organy Policji w pisemnych motywach swych decyzji trafnie w szczególności zwróciły uwagę na zakres i szczególny charakter zadań wykonywanych przez Policję. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja takich zadań wymaga określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania się i dyspozycyjności wszystkich policjantów. Osoby, które decydują się na dobrowolne podjęcie służby w Policji muszą mieć tego świadomość oraz zdawać sobie sprawę z tego, że ich status kształtować się będzie odmiennie niż pracowników umownych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko przywileje, ale i pewne ograniczenia wolności osobistej oraz zwiększone obowiązki. Funkcjonariuszowi Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Dostrzega jednak potrzebę również ochrony interesów formacji, wyposażając organy Policji w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych formacji. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Może być ona zatem wykorzystywana również w celu likwidowania dotychczasowych i zapobiegania dalszym negatywnym skutkom, jakie łączą się z licznymi nieobecnościami policjanta w służbie. Podzielić zatem należy stanowisko Sądu I instancji oraz organów orzekających w niniejszej sprawie, że nie tyle sama długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie, lecz przede wszystkim negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych funkcjonariusza mogą uzasadniać rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby. Z akt sprawy bezspornie wynika, że absencja chorobowa skarżącej od dnia 16 stycznia 2012 r. do 2 czerwca 2014 r., tj. do dnia zwolnienia ze służby, wyniosła łącznie ok. 400 dni. We wskazanym okresie skarżąca nie wykonywała żadnych czynności służbowych. Przedkładała kolejne zwolnienia lekarskie, mimo że – jak wynika z orzeczeń komisji lekarskiej – nie stwierdzono u niej braku przeciwwskazań do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym. Taka sytuacja nie mogła pozostać bez wpływu na sprawne funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której policjantka miała pełnić służbę. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki licznych i stale się powtarzających absencji chorobowych policjanta na funkcjonowanie Policji i dla interesu społecznego, tożsamego z dobrem formacji, są oczywiste i nie wymagają dowodzenia. Faktem powszechnie znanym jest to, że etaty i środki, którymi dysponuje Policja, są niewystarczające. Zatem muszą być one wykorzystane jak najbardziej efektywnie, gdyż wymaga tego konieczność skutecznej realizacji zadań formacji. Oczywistym również jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Zwiększa to ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. Taki stan rzeczy wymusza również konieczność podejmowania określonych działań przez przełożonych, który zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo-organizacyjnych. Organy Policji nie mogą być zatem pozbawione możliwości takiego doboru kadry, by służbę w omawianej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie i psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb Policji. Tymczasem skarżąca z uwagi na stan zdrowia od kilku lat wykazywała zupełny brak dyspozycyjności. Taka sytuacja, niezależnie od jej przyczyny, w sposób oczywisty dezorganizowała pracę macierzystej jednostki Policji, co niewątpliwie kolidowało z ważnym interesem formacji. Z powyższych względów nie można zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując z I. N. stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjantki był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało ją bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji. Dlatego też zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji uznać należy za bezzasadny. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko, jakie w odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przez organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wyraził w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zarzuty te, w większości podniesione już wcześniej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, a następnie przedstawione w skardze, są nieuzasadnione. Sąd I instancji trafnie nie dopatrzył się w tej sprawie naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. Zwolnienie skarżącej ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzedzone zostało wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących wystąpienia przesłanki "ważnego interesu służby". Absencja skarżącej we wskazanym powyżej wymiarze w sposób oczywisty musiała dezorganizować prace komórki organizacyjnej, w której pełniła ona służbę, dlatego też nie istniała potrzeba wykazywania w szczególny sposób tego faktu. Sąd I instancji trafnie też przyjął, że podnoszona przez stronę okoliczność nagminnego korzystania w tym okresie ze zwolnień lekarskich przez innych funkcjonariuszy tego samego Referatu, nie ma żadnego wpływu na ocenę ziszczenia się w tej sprawie przesłanki "ważnego interesu służby", której ocena ograniczona jest wyłącznie do okoliczności związanych z osobą skarżącej. Podobnie, bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostawał fakt, iż w zaskarżonym rozkazie personalnym organ wskazywał na absencję chorobową skarżącej występującą w latach poprzedzających oceniany okres służby. W świetle uzasadnienia tego rozstrzygnięcia nie może budzić wątpliwości, że u podstaw zastosowania wobec skarżącej instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, legła wyłącznie jej absencja w służbie występująca na przestrzeni ocenianego okresu, tj. od stycznia 2012 r. do czerwca 2014 r. Ocena ta nie obejmowała okresu poprzedzającego a wskazanie na występującą już wcześniej liczną absencję chorobową skarżącej, miało wyłącznie charakter pomocniczy pozbawiony doniosłości prawnej. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do dopuszczenia dowodu z dokumentów w postaci rozkazów personalnych wyszczególnionych w petitum skargi kasacyjnej, albowiem okoliczności z nich wywodzone odnoszą się do wcześniejszego etapu służby skarżącej. Sam fakt, iż do 2009 r. skarżąca dobrze wykonywała swoje obowiązki i była pozytywnie oceniana przez przełożonych, pozostawał bez wpływu na ocenę skutków późniejszej, długotrwałej absencji chorobowej strony w kontekście "ważnego interesu służby". W tym stanie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, orzekł jak w pkt.I sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie art.207§2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło