I SA/Wa 136/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-26
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Jolanta Dargas, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z 1973 r. jako wydanej bez podstawy prawnej została wydana prawidłowo, jeśli istnieją dowody pośrednie wskazujące na złożenie wniosku dekretowego w terminie, a brak wniosku w aktach może wynikać z upływu czasu i zmian organizacyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie stwierdziło nieważność decyzji z 1973 r. jako wydanej bez podstawy prawnej. Brak wniosku dekretowego w aktach po ponad 40 latach, w obliczu zmian ustrojowych, nie jest wystarczającym dowodem na jego niezłożenie, zwłaszcza gdy istnieją dokumenty urzędowe (akt notarialny, decyzja z 1973 r.) wskazujące na jego złożenie w terminie. Wadliwe wskazanie podstawy prawnej w decyzji z 1973 r. nie przesądza o jej nieważności, jeśli istniała inna, materialnoprawna podstawa do jej wydania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającej nieważność decyzji z 1973 r. odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. SKO uznało, że decyzja z 1973 r. została wydana bez podstawy prawnej z powodu braku wniosku dekretowego. Skarżący M.K. zarzucił, że istniały dowody na złożenie wniosku w terminie, w tym akt notarialny z 1959 r. zawierający wzmiankę o zaświadczeniu potwierdzającym złożenie wniosku, a także sama treść decyzji z 1973 r. i adnotacja na karcie informacyjnej nieruchomości. SKO utrzymało w mocy swoją decyzję, uznając dowody pośrednie za niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2013 r.; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M.K. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M.K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku M.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1973 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1973 r., nr [...] jako wydanej bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że kwestionowaną decyzją odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. "[...]" dz. nr [...] o pow. [...] m2. Decyzja została wydana na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – zwanego dalej "dekretem". Kolegium ustaliło, że były właściciel nieruchomości nie złożył w terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, w konsekwencji czego kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożył M.K.. Skarżący zarzucił, że ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1959 r., Rep. nr [...] wynika, że przy jego sporządzeniu zostało okazane notariuszowi zaświadczenie Prezydium Rady Narodowej w W. Wydziału Gospodarki Terenami z dnia [...] marca 1959 r., nr [...] potwierdzające złożenie w terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. W ocenie skarżącego, jest to dowodem złożenia wniosku w terminie. Wobec tego Kolegium winno było stwierdzić nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. Kolegium zwróciło się do Prezydenta W. o wyjaśnienie treści karty informacyjnej nieruchomości oraz o wyjaśnienie, czy możliwe jest odnalezienie bądź potwierdzenie wydania zaświadczenia wymienionego w powyższym akcie notarialnym. W odpowiedzi Prezydent W. wyjaśnił, że nie odnaleziono żadnych dodatkowych dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz że nie jest możliwe ustalenie, jakich akt dotyczy adnotacja na karcie informacyjnej nieruchomości, która to karta pozbawiona jest pieczęci.
Pismem z dnia 29 września 2014 r. [...] Urząd Wojewódzki w W. potwierdził, iż w rejestrze wniosków dekretowych brak jest zapisu dotyczącego złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że bezspornie w aktach nieruchomości brak jest wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Brak złożenia wniosku został potwierdzony dodatkowo pismami z [...] Urzędu Wojewódzkiego, zgodnie z którymi w rejestrze wniosków dekretowych brak jest zapisu dotyczącego złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.
Zdaniem organu odwoławczego, zarzut naruszenia art. 76 Kpa podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest nieuzasadniony. Przepis ten stanowi w § 1, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Powoływany przez skarżącego akt notarialny z dnia [...] listopada 1959 r. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone w zakresie działania notariusza. Nie sposób uznać, aby do zakresu działania notariusza należało rozpatrywanie, czy przyjmowanie wniosków dekretowych. Ponadto notariuszowi nie był okazany wniosek, a jedynie zaświadczenie wydane przez odrębny podmiot. Treść zaświadczenia nie została przytoczona w akcie notarialnym, a w związku z tym nie można ustalić, co było przedmiotem zaświadczenia. W szczególności kto i kiedy miał złożyć wniosek dekretowy.
Niezależnie od powyższego SKO w W. zwróciło uwagę, że niniejsze postępowanie toczy się w trybie nadzwyczajnym, tj. stwierdzenia nieważności decyzji. Nie można uznać, aby w postępowaniu nadzwyczajnym miało być prowadzone postępowanie dowodowe w zakresie, w jakim powinno ono być przeprowadzone w postępowaniu zwykłym. Dlatego brak jest podstaw do uznania, że wniosek dekretowy złożyła uprawniona osoba w ustawowym terminie jedynie na podstawie dowodu pośredniego, jakim jest akt notarialny, którego treść nie odnosi się do nawet do samego wniosku, lecz do zaświadczenia o złożeniu wniosku.
W sytuacji, gdy w aktach sprawy brak jest zarówno wniosku, jak i powoływanego zaświadczenia, nie jest możliwe przyjęcie, że wniosek został faktycznie złożony przez uprawnioną osobę w ustawowym terminie. Oznacza to, że Kolegium nie podważało wiarygodności, ani mocy dowodowej przedmiotowego aktu notarialnego, który stanowi jednak wyłącznie dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone w zakresie działania organu państwowego.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] listopada 2014 r., nr M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1, art. 7, art. 76, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 i art. 15 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez niewszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego oraz brak uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa, a w konsekwencji dowolne przyjęcie, że: a) byli właściciele nieruchomości, położonej w W. przy ul.[...], nr hip. "[...]", działka nr [...] o pow. [...] m2, będący poprzednikami prawnymi skarżącego, nie dopełnili warunku wskazanego w art. 7 dekretu w postaci złożenia w terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, gdyż w aktach administracyjnych dotyczących nieruchomości brak jest przedmiotowego wniosku, podczas gdy: - treść decyzji Prezydium Rady Narodowej W. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 1973 r., sygn. [...] bezpośrednio potwierdza, że wniosek niewątpliwie został złożony w terminie, o czym świadczy sformułowanie "(...) po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (...)"; - treść aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1959 r., Rep. Nr [...] wskazuje, iż przy akcie okazano notariuszowi zaświadczenie Prezydium Rady Narodowej w W. Wydziału Gospodarki Terenami z dnia [...] marca 1959 r., nr [...], z którego wynikało, iż "wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do rzeczonej działki został złożony w ustawowym terminie i nie jest dotychczas rozpatrzony"; - na karcie informacyjnej nieruchomości z dnia [...] lutego 1973 r. znajduje się adnotacja "Uwaga ! Wniosek złożony/patrz akta "[...]", co potwierdza złożenie wniosku; - postępowanie dekretowe, które zakończyło się decyzją Prezydium, ze swej istoty mogło być wszczęte na wniosek strony, zaś dekret nie przewidywał działania przez właściwy organ w tym zakresie z urzędu, co w rezultacie - wobec wydania decyzji Prezydium - potwierdza, iż wniosek został złożony, a dodatkowo wynika wprost z jego literalnej treści. Ponadto decyzja Prezydium zawiera merytoryczne rozstrzygnięcie, a nie odrzuca wniosek z przyczyn formalnych, co również dowodzi tego, iż wniosek został złożony z zachowaniem wymaganego prawem terminu; b) istnienie zaświadczenia oraz wzmianka o nim w akcie notarialnym stanowi jedynie dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone w zakresie działania notariusza, a wobec tego, iż treść zaświadczenia nie została przytoczona w akcie notarialnym, nie można ustalić co było przedmiotem zaświadczenia, a w szczególności kto i kiedy miał złożyć wniosek, podczas gdy akt notarialny ma walor dokumentu urzędowego, zaś w jego treści bezpośrednio wskazano najistotniejszy element treści zaświadczenia, tj. iż wniosek "został złożony w ustawowym terminie i nie jest dotychczas rozpatrzony"; c) brak złożenia wniosku został potwierdzony pismami z [...] Urzędu Wojewódzkiego, zgodnie z którymi w rejestrze wniosków dekretowych brak jest zapisu dotyczącego złożenia wniosku, podczas gdy w piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 29 września 2014 r., nr [...] wynika, iż posiadane rejestry mają charakter jedynie pomocniczy i nie stanowią wyłącznego dowodu potwierdzającego fakt złożenia bądź też niezłożenia wniosku w trybie art. 7 dekretu i główne źródło stanowią akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Jak natomiast wskazuje karta informacyjna nieruchomości pod nr [...] znajduje się adnotacja: "Uwaga ! Wniosek złożony/patrz akta "[...]", co potwierdza złożenie wniosku; d) postępowanie dowodowe, które toczy się w trybie nadzwyczajnym powinno być prowadzone w innym zakresie, niż postępowanie prowadzone w trybie zwykłym i z tego względu brak jest podstaw do uznania, że wniosek dekretowy złożyła uprawniona osoba w ustawowym terminie jedynie na podstawie dowodu pośredniego, jakim jest akt notarialny, którego treść nie odnosi się nawet do samego wniosku, lecz zaświadczenia o złożeniu wniosku, podczas gdy akt notarialny ma walor dokumentu urzędowego, wskazuje na istnienie okazanego przy jego sporządzaniu zaświadczenia, które potwierdza złożenie Wniosku w ustawowym terminie, dodatkowo fakt złożenia Wniosku wynika również z treści samej decyzji Prezydium oraz karty informacyjnej nieruchomości, zawierającej adnotację "Uwaga ! Wniosek złożony/patrz akta ,,[...]", co wobec braku dowodów przeciwnych, powinno prowadzić do uznania przez organ, iż wniosek został złożony w terminie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium jako wydanej bez podstawy prawnej, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 Kpa podczas, gdy należało stwierdzić nieważność decyzji Prezydium na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej; 2) stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu podniosło, że faktu złożenia wniosku dekretowego nie można domniemywać oraz że fakt wydania decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej w żaden sposób nie dowodzi złożenia wniosku złożenia wniosku, skoro decyzje te przygotowywane były na gotowych szablonach i wielokrotnie eliminowane są z obrotu prawnego właśnie ze względu na to, że zostały wydane pomimo niezłożenia wniosku.
W piśmie z dnia 13 lutego 2015 r. M.K. zażądał przeprowadzenia rozprawy i nie wyraził zgody na jej rozpoznanie w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Jednym z trybów umożliwiających eliminację ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 156 § 1 Kpa. Jednak obalenie skutków prawnych kwestionowanej decyzji w tym trybie, powodujące przełamanie zasady trwałości decyzji administracyjnych jest możliwe wyłącznie w sytuacji wydania decyzji w warunkach szczególnie ciężkiego naruszenia prawa, którego przypadki wskazuje art. 156 § 1 Kpa, jeżeli wystąpienie konkretnej podstawy nieważności decyzji zostanie wykazane w sposób nie pozostawiający jakichkolwiek wątpliwości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2001 r., sygn. akt III RN 214/00, OSNP 2002/13/2980). W sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji, które powodują najdalej idące skutki dla obrotu prawnego (ostateczne stwierdzenie nieważności wywiera skutek z mocą wsteczną, eliminując decyzję od chwili jej wydania) nie można stwierdzić nieważności decyzji w przypadku istnienia wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy. W sprawach administracyjnych, w których były wydawane decyzje kilkadziesiąt lat temu, często nie ma całości materiału dowodowego sprawy, a niejednokrotnie jedynym istniejącym dowodem na zakończenie sprawy jest tylko egzemplarz decyzji administracyjnej.
W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 Kpa). Aby zatem organ nadzoru w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji mógł skutecznie postawić organowi załatwiającemu sprawę w trybie zwykłym zarzut działania w warunkach nieważności z art. 156 § 1 Kpa musi wykazać, że kwestionowana decyzja jest obciążona wadą określoną w tym przepisie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko M.K., że w niniejszym postępowaniu nadzorczym nie został wykazany brak złożonego w terminie ustawowym wniosku dekretowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, uzasadniający stwierdzenie wydania kwestionowanej decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1973 r., nr [...] bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Jeżeli chodzi o kwestię złożenia wniosku dekretowego Sąd zwraca uwagę, że zgodnie art. 80 Kpa organ administracji publicznej, a więc i organ nadzoru, ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, na podstawie całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów nie można przyjąć, że kwestionowana decyzja z 1973 r. została wydana bez wniosku dekretowego złożonego w terminie 6 – miesięcznym, o którym mowa w przepisie art. 7 ust. 1 dekretu. Trafnie zwrócił uwagę skarżący, że przesądzające w tym zakresie znaczenie ma treść dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 Kpa, tj. wypisu Nr [...] z aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1959 r., Nr Rep. [...] i kwestionowanej decyzji z dnia [...] lutego 1973 r. Z treści wypisu z pierwszego dokumentu urzędowego wynika, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości został złożony w ustawowym terminie i nie jest dotychczas rozpoznany, co stwierdzało okazane notariuszowi W.O zaświadczenie PRN w W. Wydziału Gospodarki Terenami z dnia [...] marca 1959 r., nr [...]. Z treści wypisu z aktu notarialnego nie wynika, aby fakt złożenia wniosku dekretowego w terminie był kwestionowany przez strony stawające do umowy notarialnej, tj. A.G., B.G., W.P. Z kolei z treści kwestionowanej decyzji z dnia [...] lutego 1973 r. wynika, że rozstrzygnięcie merytoryczne o prawach W. i A.P. zostało wydane na skutek wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Okoliczności tej nie zmienia to, że decyzja ta została sporządzona na formularzu. Nie ma bowiem dowodu na to, że organ rozpoznający sprawy dekretowe, w tej konkretnej sprawie, posłużył się błędnym formularzem. Przeciwny wniosek wzmacnia widniejąca na karcie nr [...] w aktach nieruchomości adnotacja: "Uwaga ! Wniosek złożony/patrz akta "[...]" oraz to że organ dekretowy załatwiający szereg tego typu spraw miał wiedzę na temat treści art. 7 ust. 1 dekretu, tj. tego, że przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu [...] dokonywane jest wyłącznie na wniosek i że wniosek dekretowy musi być złożony w terminie ustawowym.
Zdaniem Sądu, dowodem przeciwnym z art. 76 § 3 Kpa, obalającym domniemanie autentyczności i prawdziwości tego, co stwierdzono we wskazanych wyżej dokumentach urzędowych, nie jest brak w aktach sprawy wniosku dekretowego i brak w rejestrze wniosków dekretowych zapisu złożenia wniosku dekretowego, co do nieruchomości przy ul.[...], ozn. Nr hip. "[...]". Sąd zwraca uwagę, że po ponad 40 latach od wydania kwestionowanej decyzji, licznych zmianach ustrojowych w administracji publicznej, wiążących się z wielokrotnym przekazywaniem akt administracyjnych różnym organom mogło zdarzyć się, że wniosek dekretowy został zniszczony lub zagubiony lub z innych przyczyn nie zachował się do chwili obecnej. Z kolei Wojewoda [...] w piśmie z dnia 29 września 2014 r. poinformował Urząd W., że posiadane rejestry wniosków dekretowych mają jedynie charakter pomocniczy i nie stanowią wyłącznego dowodu potwierdzającego złożenie bądź niezłożenie wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak przeciwdowodu jednoznacznie wykluczającego fakt złożenia wniosku dekretowego w terminie z art. 7 ust. 1 dekretu, co skutkuje tym, że nie można kwestionowanej decyzji z 1973 r., z tego powodu, postawić zarzutu wydania jej bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał przyjąć, że w dacie [...] lutego 1973 r. wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości [...] na pewno popierała A.P., skoro w dniu [...] lutego 1969 r. zmarł jej mąż W.P. (prawomocne postanowienie spadkowe Sądu Powiatowego w O. z dnia [...] kwietnia 1973 r.), a jej syn M.P. był niepełnoletni (adnotacja na k. 142 akt administracyjnych).
Poza tym trafnie dostrzegło SKO w W., że w kwestionowanej decyzji z 1973 r. jako podstawę prawną ówczesny organ wskazał przepis art. 1 dekretu. Rację ma organ nadzoru, że przepis art. 1 dekretu nie mógł być podstawą prawną do wydania decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu. Przepis ten przewiduje bowiem, że wszelkie grunty na obszarze W. przechodzą z dniem wejścia w życie dekretu na własność gminy W.. Na mocy tego przepisu prywatne grunty [...] zostały skomunalizowane z dniem 21 listopada 1945 r., z mocy samego prawa, bez potrzeby wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej, stwierdzającej to zdarzenie prawne.
Uszło jednak uwadze Kolegium, że w postępowaniu nadzorczym organ wyższego stopnia, badając wystąpienie w sprawie podstawy nieważności za art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zakresie wydania decyzji bez podstawy prawnej, zobligowany jest do ustalenia, czy – obiektywnie rzecz biorąc – wydana decyzja ma oparcie w normie prawa materialnego. Nie budzi wątpliwości Sądu, że odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do gruntu [...] mogła mieć w dacie [...] lutego 1973 r. oparcie w przepisach art. 7 ust. 1 i 2 dekretu bądź w przepisie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą". Przepis art. 54 ustawy wywłaszczeniowej przewidywał bowiem, że poprzedniemu właścicielowi gruntu, który na podstawie dekretu przeszedł na własność Państwa, może być odmówione prawo własności czasowej tego gruntu, stosownie do przepisów tego dekretu, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na cele określone w art. 3 tej ustawy (cele użyteczności publicznej, cele obrony Państwa, wykonanie zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, przeznaczenie nieruchomości pod planową realizację na terenie nieruchomości budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego lub dla organizacji spółdzielczej, czy organizacji kółek rolniczych).
Skoro zatem w sprawie dekretowej istniała podstawa materialnoprawna do wydania decyzji merytorycznej kończącej tę sprawę, to nie można było uznać, że samo wskazanie przepisu art. 1 dekretu w treści kwestionowanej decyzji z 1973 r., niewątpliwie wadliwe, świadczyło o wydaniu tej decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
W tej sytuacji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez błędne uznanie kwestionowanej decyzji z dnia [...] lutego 1973 r. za wydaną bez podstawy prawnej.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. będzie miało na uwadze zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. SKO w W. rozpoznając wniosek M.P. z dnia 16 lutego 2010 r. o stwierdzenie nieważności wyjaśni, czy kwestionowana decyzja z dnia [...] lutego 1973 r. została wydana na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu, czy na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy, biorąc pod uwagę w szczególności treść uzasadnienia tej decyzji. Następnie organ nadzoru oceni legalność tej decyzji we aspekcie podstaw nieważności z art. 156 § 1 Kpa, z punktu widzenia zastosowanej przez organ materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Organ nadzoru wyjaśni także jakie znaczenie dla sprawy nieważnościowej, w szczególności w aspekcie wady rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 Kpa, ma odmowne orzeczenie w kwestionowanej decyzji z 1973 r. o prawach materialnych W.P., w sytuacji, gdy w dacie kwestionowanej decyzji nie żył już W.P.. Jeżeli organ nadzoru uzna, że kwestionowana decyzja z 1973 r. jest obciążona wadą nieważności w postaci wydania jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), wówczas wyjaśni i oceni, czy możliwe jest stwierdzenie nieważności tej decyzji, mając na uwadze przepis art. 156 § 2 Kpa oraz skutki prawne wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, ogłoszonego w dniu 21 maja 2015 r. w Dzienniku Ustaw z 2015 r. pod poz. 702. W zależności od poczynionych ustaleń organ wyda w sprawie stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło