II SA/Wa 2052/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Janusz Walawski (sprawozdawca) Sędzia WSA – Andrzej Góraj Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego A. M. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] , działając na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., Nr 65, poz. 595 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą lub ustawą o stopniach i tytule naukowym, w dniu [...] kwietnia 2013 r. podjęła uchwałę nr [...], którą w głosowaniu tajnym odmówiła dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego dr hab. A. M. Uchwała nie zawiera uzasadnienia. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, w dniu [...] kwietnia 2014 r. wydała decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy powyżej określoną uchwałę. Centralna Komisja w uzasadnieniu decyzji podała, że Sekcja Nauk [...] Centralnej Komisji, po zapoznaniu sie z odwołaniem dr hab. A. M. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 2 głosy, przeciw - 34 głosy, wstrzymujących się - 1 głos). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie, postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Centralna Komisja uznała, iż uchwała Rady Wydziału została podjęta po postępowaniu przeprowadzonym poprawnie pod względem formalnym i merytorycznym, a ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zarzuty habilitanta są bezzasadne. W ocenie Centralnej Komisji Rada nie dopuściła się żadnych uchybień, które mogłoby zadziałać na niekorzyść kandydata oraz miała pełne podstawy, by odrzucić wniosek na tym etapie postępowania. W zaskarżonej decyzji podniesiono, że w przewodzie 2 recenzje były negatywne. Niesłuszny jest zarzut habilitanta, że recenzentami powinni być sami profesorowie, jak i ten, że jeden profesor stwierdził, iż ocenił jego dorobek na podstawie kilku artykułów i dysertacji habilitacyjnej. Recenzenci nie dostrzegli istotnych pożytków teoretycznych, które stanowiłyby wkład w rozwój nauki. Centralna Komisja zwróciła natomiast uwagę na to, że odwołujący się ocenia i obraża recenzentów bez cienia podstaw merytorycznych zupełnie niestosownymi sformułowaniami czy insynuacją jakoby prof. A. P. postanowił się zemścić na kandydacie za swoje dużo mniej korzystne notowania międzynarodowe. W ostatecznej ocenie Centralna Komisja uznała, że brakuje najmniejszych podstaw, zarówno merytorycznych, jak i formalnych, by zgodzić się z którymkolwiek z użytych w tym odwołaniu argumentów. A. M., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów: 1. art. 20 ust. 6 i 8 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, poprzez powołanie do grona recenzentów pracy skarżącego osób nie spełniających wskazanych w przepisach wymogów, tj. osób posiadających wprawdzie stopień doktora habilitowanego jednakże nie w zakresie dyscypliny naukowej skarżącego, to jest [...] bądź nawet pokrewnej do tej dyscypliny, w sytuacji istnienia prawnej możliwości powołania specjalistów z zakresu przedmiotowego rozprawy habilitacyjnej także z ośrodków zagranicznych; 2. art. 21 ust. 2 powołanej ustawy, poprzez zbadanie przez Centralną Komisję jedynie samej uchwały o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego, podczas gdy norma prawna wskazuje na zbadanie przez organ całego przebiegu postępowania habilitacyjnego pod względem formalno-prawnym; 3. art. 21 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy, poprzez utrzymanie w mocy przez Centralną Komisję uchwały Rady Wydziału, podczas gdy postępowanie nie było poprawne pod względem formalnym, albowiem uchwała Rady Wydziału nie została należycie uzasadniona, co stanowiło wadę formalną orzeczenia i uniemożliwiło jej należytą kontrolę; 4. art. 21 ust. powołanej ustawy w zw. z art. 107 Kpa, poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w której organ drugiej instancji nie odnosi się merytorycznie do zarzutów odwołującego się całkowicie je pomijając w swych wywodach i stwierdza jedynie, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że są one bezzasadne. Uzasadnienie w takim kształcie nie spełnia wymogów jakie ustawa wiąże z tym obligatoryjnym elementem decyzji, uniemożliwiając poznanie podstaw merytorycznych i prawnych wydanej decyzji, jak również kontrolę jej legalności; 5. art. 7, 77 i art. 80 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewywiązanie się Centralnej Komisji z obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w wyniku czego w przedmiotowej sprawie została wydana błędna decyzja. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżone decyzji i utrzymanej nią w mocy uchwały oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Centralna Komisja w odpowiedzi na skargę stwierdziła, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. W jej ocenie szczególnie rażące są zarzuty skierowane wobec recenzentów w kontekście stwierdzonego także w postępowaniu dowodowym drugiej instancji słabości dorobku naukowego skarżącego. Rażące są też konstatacje o braku kompetencji recenzentów, którzy w opiniach negatywnie ocenili jego osiągnięcia naukowe, a także ocenili, że nie stanowią one znacznego wkładu w rozwój dyscypliny [...]. Wyznaczeni do recenzowania w postępowaniu odwoławczym polscy profesorowie byli kompetentni do oceny dorobku naukowego skarżącego. Powołanie recenzentów było prawidłowe i zgodne z art. 20 ust. 6 przedmiotowej ustawy. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Na wstępie należy podać, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08; publ. Lex nr 505357). Należy zgodzić się stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że "wojewódzki sąd administracyjny nie jest forum toczenia dyskusji naukowych, ścierania się różnych poglądów, teorii naukowych czy polemiki z konkluzjami Centralnej Komisji, a jedynie miejscem, gdzie kontrola działalności instytucji państwowej pod względem zgodności z prawem". Jednakże aby Sąd mógł zrealizować ustawowe zadanie to organ musi mu to umożliwić, a w szczególności zapewnić możliwość skontrolowania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcia) wydanego na podstawie mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. "Odpowiedniość" stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy. Inaczej mówiąc, postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych, zamieszczonych w powołanej powyżej ustawie. W związku z tym, do tego postępowania będą miały "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, zgodnie z którymi organ administracji publicznej, a takim jest Centralna Komisja, ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić, poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika na podstawie jakich przepisów i na podstawie jakich dowodów Centralna Komisja wydała decyzję, którą utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie dopuszczenia skarżącego do kolokwium habilitacyjnego. Wobec braku uzasadnienia powyżej określonej uchwały, stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są tak lakoniczne, że Sąd nie miał możliwości ocenić, czy postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją przebiegało zgodnie z obowiązującymi w tym postępowaniu zasadami określonymi w przedmiotowej ustawie, jak również w innych przepisach mających zastosowanie w sprawie. W niniejszej sprawie stwierdzić zatem należy, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera niezbędnych elementów, o których mowa w art. 107 § 3 Kpa, przy czym ocena ta uwzględnia specyfikę przedmiotowego postępowania, a w szczególności to, że decyzja podejmowana jest w wyniku tajnego głosowania. W związku z tym za trafny uznać należy zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 przedmiotowej ustawy. To, że organ nie umiał w pełni wypełnić dyspozycji zawartej w art. 107 § 3 Kpa nie oznacza, że swojego rozstrzygnięcia nie powinien uzasadnić w sposób umożliwiający Sądowi dokonania kontroli podjętego rozstrzygnięcia. Stwierdzić zatem należy, iż w niniejszej sprawie Sąd nie miał podstaw aby przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany jest usunąć stwierdzone uchybienia, a rozstrzygnięcie uzasadnić w sposób pozwalający na jego skontrolowanie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy, uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł, opłatę skarbową w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).