I OSK 3199/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-18
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Elżbieta Kremer, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ugoda zawarta przed geodetą w postępowaniu rozgraniczeniowym, która nie została zakwestionowana przez sądy powszechne, może stanowić podstawę do odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych, mimo uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i późniejszego umorzenia tego postępowania?Ratio decidendi
Ugoda zawarta przed geodetą w postępowaniu rozgraniczeniowym, mająca moc ugody sądowej, nie podlega kontroli administracyjnej ani sądowoadministracyjnej. Jej ewentualna wadliwość może być badana jedynie przez sąd powszechny. Skoro taka ugoda nie została zakwestionowana przez sądy powszechne, pozostaje ona w mocy i może stanowić podstawę do aktualizacji danych ewidencyjnych, nawet jeśli postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o aktualizację danych ewidencyjnych dotyczących działek nr [...] i [...] w związku z postępowaniem rozgraniczeniowym. W trakcie tego postępowania strony zawarły ugodę przed geodetą, która została uznana za mającą moc ugody sądowej. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało następnie umorzone. Organy administracji odmówiły aktualizacji danych ewidencyjnych, opierając się na zawartej ugodzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli działki nr [...], którzy zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Skarżący kasacyjnie kwestionowali zasadność uznania ugody za wiążącą i podstawę do odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. K., A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 167/15 w sprawie ze skargi I. K., A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 167/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi I. K. i A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji zaznaczył, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...], WSA w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania rozgraniczeniowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] (znak: [...]) o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek A. i M. C., w sprawie przebiegu granicy działki nr [...] położonej w obrębie W., gmina Z. – własność na podstawie [...] – A. C. i M. C. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, która zmieniła konfigurację bez zmiany powierzchni i oznaczenia, w stosunku do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w obrębie W., gmina Z. – własność na podstawie [...] – A. K. i I. K. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, która zmieniła konfiguracje bez zmiany powierzchni i oznaczenia. Zdaniem Sądu, zawartą przez strony – A. i M. C. oraz I. i A. K. – w dniu [...] września 2011 r. ugodę organy bezpodstawnie uznały za ugodę, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie dotyczyła ona bowiem istniejącej – zgodnie z treścią postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego oraz zgromadzonych w sprawie dowodów – granicy między nieruchomościami stanowiącymi działki ew. nr [...] i [...].
Z żadnego z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby nieruchomość I. i A. K. stanowiąca działkę ew. nr [...] graniczyła z nieruchomością stanowiącą działkę ew. nr [...] A. i M. C. na odcinku objętym ugodą. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 31 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 105 § 1 k.p.a., a nadto art. 107 § 1 k.p.a. W sytuacji stwierdzonych uchybień organy winny wyjaśnić rzeczywistą treść wniosku złożonego przez państwa C. w dniu [...] lipca 2011 r., tj. ustalić, czy zamiarem wnioskujących było rzeczywiście i w istocie rozgraniczenie nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o umorzeniu – w trybie art. 105 § 1 k.p.a. – postępowania rozgraniczeniowego, dotyczącego ustalenia granic pomiędzy działką nr [...] położoną w W., stanowiącej własność A. i M. C., a działką nr [...], będącą własnością A. i I. K. Z powyższej decyzji wynika, że Wójt Gminy Z. – zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12, pismem z dnia [...] października 2013 r. wystąpił do państwa C. o wyjaśnienie rzeczywistej treści ich wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. A. i M. C. podali, iż przedmiotem ich wniosku nie było rozgraniczenie, ale okazanie przebiegu granicy między działką nr [...] a działką [...] na odcinku biegnącym od drogi powiatowej i takie stanowisko nadal podtrzymują. I. i A. K. – właściciele działki nr [...], w kwestii dotyczącej prowadzenia przedmiotowego rozgraniczenia, w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. podali, że nowe postępowanie rozgraniczeniowe jest nieuzasadnione, albowiem A. i M. C. nie zależy na ustaleniu przebiegu granic pomiędzy ich działkami. W zawiązku z powyższym, Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] umorzył – w trybie art. 105 § 1 k.p.a. – postępowanie jako bezprzedmiotowe. Odwołanie od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2013 r. złożyli A. i M. C., podnosząc, że organ I instancji nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12. W wyniku tego odwołania SKO w K. wydało decyzję z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z decyzji SKO w K. z dnia [...] maja 2014 r. wynika także, że decyzja ta została skierowana m. in. do I. K. i A. K. – jako stron postępowania.
WSA w Krakowie w dalszej części uzasadnienia wyroku z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 167/15, stwierdził, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] odmawiającą aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...] i [...], obręb W., gmina Z., wynikających z postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.
W dniu [...] marca 2014 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zawiadomił I. i A. K. o uznaniu za zasadną skargę z dnia [...] stycznia 2014 r. na działanie Starosty K. w zakresie rozpatrzenia pism z dnia [...] kwietnia 2013 r. i [...] czerwca 2013 r. Żądanie zawarte w ww. pismach "o naniesienie zmian zgodnie z wyrokiem" WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12, winno zostać zakwalifikowane jako wniosek o aktualizację operatu ewidencyjnego i być rozpatrzone w oparciu o stosowne przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
Starosta K. decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...] i [...], obręb W., gmina Z., wynikającej z postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją SKO w K. nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Stwierdził, że najistotniejszy jest fakt obowiązywania ugody mającej moc ugody sądowej spisanej w dniu [...] września 2011 r. między I. i A. K. a A. i M. C. przed geodetą uprawnionym T. C. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla K. w K. oddalił powództwo I. i A. K. o ustalenie nieważności tej ugody, a wyrokiem z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w K., Wydział II Cywilny Odwoławczy oddalił apelację I. i A. K. Ww. ugoda nie została unieważniona.
Stan w operacie ewidencji gruntów został ujawniony na podstawie wniosku strony oraz przedłożonej dokumentacji z rozgraniczenia, tj. operatu rozgraniczenia [...] sporządzonego przez geodetę T. C., w którym zawarty został przed geodetą akt ugody mający moc ugody sądowej. Ramy administracyjne postępowania rozgraniczeniowego zostały zakreślone ostateczną decyzją Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2011 r. orzekającą o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego na skutek zawarcia ugody. Decyzja ta została uchylona i w jej miejsce Wójt Gminy Z. wydał decyzję o umorzeniu postępowania z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zdaniem organu I instancji postępowanie rozgraniczeniowe nie miało zakreślonych ram prawnych. W trakcie rozgraniczenia został zawarty akt ugody, mający moc ugody sądowej, który nie został anulowany. Organ I instancji wyjaśnił, że ugoda w postępowaniu rozgraniczeniowym, o której mowa w art. 31 ust. 4, z zasady kończy postępowanie rozgraniczeniowe z uwagi na zawartą przez strony umowę. Przeprowadzona w sprawie sądowoadministracyjna kontrola badała legalność zaskarżonych decyzji. Sąd nie mógł w ramach badania zgodności z prawem tych decyzji dokonywać kontroli zawartej ugody. Sąd administracyjny nie jest władny do oceny, czy ugody zawarte przed geodetą wywołały skutki prawne. Ugoda ma postać umowy, do której stosuje się, poza przepisami art. 917 i art. 918 Kodeksu cywilnego, również pozostałe przepisy prawa cywilnego dotyczące zawieranych ugód – w tym wad oświadczenia woli. Nie jest to ugoda administracyjna w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 114 – 122 k.p.a.) i nie wymaga zatwierdzenia przez organ administracji. Skoro nie podlega kontroli administracyjnej, ani w chwili wydania decyzji o umorzeniu postępowania, ani również w momencie jej zaskarżania, to jest nadal obowiązująca.
Decyzja o umorzeniu postępowania oznacza jedynie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, jednak ugoda pozostaje w mocy, wywierając skutki rzeczy uzgodnionych. W sytuacji więc, gdy ugoda zawarta przed geodetą byłaby wadliwa, to uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody jest możliwe tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym. Tylko sąd powszechny może orzec, czy ugoda jest skutecznie zawarta, czy nie. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w K. Wydział II Cywilny Odwoławczy w wyroku z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], nie zakwestionował ważności ugody z dnia [...] września 2011 r.
Organ I instancji postanowił nie dokonywać zmiany stanu ujawnionego w operacie ewidencji gruntów w zakresie działek nr [...] i [...], obręb W. pomimo tego, że ramy administracyjne prowadzonej procedury postępowania administracyjnego rozgraniczeniowego nie istnieją.
I. K. i A. K. w odwołaniu od decyzji Starosty K. wnieśli o jej uchylenie oraz zarzucili, że organ nie wziął po uwagą wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Zdaniem organu II instancji Starosta K. wprowadzając w ramach czynności materialno-technicznej zmianę danych do obowiązującej mapy ewidencyjnej na podstawie operatu technicznego z rozgraniczenia nieruchomości zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym [...] listopada 2011 r. pod numerem [...] oraz niewzruszonego przez Sąd Rejonowy dla K. w K. (sygn. akt [...]) i Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt [...]) aktu ugody, spisanego na gruncie w obecności właścicieli działek nr [...] i [...] położonych w W., gmina Z. przed geodetą uprawnionym T. C. w dniu [...] września 2011 r., doprowadził do zgodności część kartograficzną z częścią opisową operatu ewidencyjnego. Organ I instancji zlikwidował błąd na mapie ewidencyjnej, który tkwił od momentu uwłaszczenia przedmiotowych działek. Stan prawny działek o numerach [...] i [...] ustanowiony na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.), zweryfikowany wyrokami Sądu Rejonowego dla K. w K. (sygn. akt [...]) i Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt [...]) w pełnym zakresie został uwzględniony w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu W., gmina Z. Z wydruku komputerowego z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych według stanu na dzień [...] listopada 2014 r. [...] wynika, że w dziale I ujawniona jest działka nr [...] o pow. 0,3116 ha położona w W., gmina Z., w dziale II tej księgi prawo własności do tej nieruchomości ujawnione jest na rzecz A. i I. K. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej. Natomiast z wydruku komputerowego z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych według stanu na dzień [...] listopada 2014 r. KW [...] wynika, że w dziale I ujawniona jest między innymi działka nr [...] o pow. 2,4030 ha położona w W., gmina Z., w dziale II tej księgi prawo własności do tej nieruchomości ujawnione jest na rzecz A. i M. C. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej. Aktualnie w rejestrze gruntów dla obrębu W., gmina Z. w jednostce rejestrowej nr [...] wykazana jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,3116 ha objęta księgą wieczystą [...], w jednostce rejestrowej nr [...] wykazana jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 2,4030 ha objęta księgą wieczystą [...]. Stan prawny ujawniony w księgach wieczystych jest zgodny z zarejestrowanym stanem prawnym dla tych działek w rejestrze gruntów dla obrębu W., gmina Z..
Stan prawny do działek nr [...] i [...] został ustanowiony aktami własności ziemi wydanymi przez Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] (działka nr [...] o pow. 2,4030 ha) i z dnia [...] lipca 1978 r. Nr [...] (działka nr [...] o pow. 0,3206 ha) i zweryfikowany wyrokami Sądu Rejonowego dla K. w K. (sygn. akt [...]) i Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt [...]) na okoliczność prowadzonego ustalenia nieważności ugody zawartej pomiędzy I. i A. K. a A. i M. C. w dniu [...] września 2011 r. w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym nr [...]. Sąd Okręgowy jednoznacznie uznał od daty [...] listopada 1971 r. istnienie granicy prawnej dla działki nr [...] wraz z drogą (2 ary) pochodzącej z działki nr [...], a którego to przebiegu na tym odcinku wówczas w czasie uwłaszczenia nie wykazano na mapie ewidencyjnej. Dopiero w operacie technicznym rozgraniczenia nieruchomości [...] odtworzono granicę prawną i przedstawiono ją na mapie ewidencyjnej kolorem czerwonym (a która to granica powinna być wniesiona na mapę ewidencyjną już w 1978 r. w dacie wydania aktów własności ziemi z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] i Nr [...]).
Organ II instancji wskazał, że w protokole granicznym sporządzonym [...] września 2011 r. w terenie na gruncie w obecności zainteresowanych stron – w punkcie 9 ppkt 2 geodeta uprawniony zapisał, że A. i M. C. oświadczyli, że umową zawartą [...] czerwca 1970 r. wykupili 2 ary drogi przejazdu wzdłuż dz. [...], [...] i że zmiany te zostały uwzględnione w powtórnie wydanych aktach własności ziemi. Twierdzenie odwołujących się, że rozgraniczenia nie ma, gdyż "decyzja umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe nie została wydana na skutek zawartej ugody ale na skutek wycofania wniosku, po wcześniejszym uchyleniu decyzji umarzającej na skutek zawartej ugody przez Wojewódzki Sąd Administracyjny" oraz że "ugoda jest jednym z elementów postępowania rozgraniczeniowego, że ona jest jego częścią i że nie może ona istnieć w oderwaniu od tego postępowania" przeczy orzecznictwu Sądu Najwyższego, gdyż skutki materialnoprawne następują z chwilą podpisania aktu ugody mającej rangę ugody sądowej.
WSA w K. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...], uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. Decyzje o umorzeniu postępowania nie rozstrzygają sprawy co do jej istoty, a jedynie kończą bieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, są decyzjami "porządkującymi" postępowanie. Decyzje te nie rozstrzygają istoty przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania. Ponadto Sąd Administracyjny dokonując kontroli obu decyzji pod względem zgodności z prawem, nie znalazł w przekazanych aktach sprawy dokumentów świadczących o istnieniu granicy prawnej między działką nr [...] i [...], a także nie miał żadnej informacji, że mapa ewidencyjna jest obarczona błędem od roku 1978 i nie odzwierciedla stanu prawnego tych działek ustanowionego aktami własności ziemi wydanymi przez Wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 1978 r. nr [...] (działka nr [...] o pow. 2,4030 ha) i nr [...] (działka nr [...] o pow. 0,3206 ha). W ocenie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ I instancji. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronie na każdym etapie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego organ odwoławczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty K. uznał za prawidłowe, wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
I. K. i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego: art. 24 ust. 2b, art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), zwanej dalej p.g.i.k., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, § 36 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Skarżący zarzucili także naruszenie przepisów postępowania, t.j. art. 8, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny wszystkich okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, pominięcie okoliczności niewyrażenia zgody na zawarcie ugody przez jedną ze stron, tego że postępowanie rozgraniczeniowe nie dotyczyło wyznaczenia drogi pomiędzy działkami [...], [...], [...], [...], a jedynie pomiędzy działkami [...] a [...] i [...].
W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 167/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12, uchylającego decyzję SKO w K. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania rozgraniczeniowego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, tj. decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] ([...]) zostały wydane decyzje uwzględniające wskazówki zawarte w tym wyroku, a mianowicie organ I instancji – Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] umorzył – w trybie art. 105 § 1 k.p.a. – postępowanie jako bezprzedmiotowe, a w wyniku odwołania SKO w K. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Wobec braku zaskarżenia tej ostatniej decyzji stała się ona ostateczna i zakończyła postępowanie, w toku którego był wydany wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12.
Zdaniem Sądu I instancji rację mają organy obu instancji, wskazując, że zobowiązane były do wprowadzenia zmiany danych do obowiązującej mapy ewidencyjnej na podstawie operatu technicznego z rozgraniczenia nieruchomości zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym [...] listopada 2011 r. pod numerem [...] oraz niewzruszonego przez Sąd Rejonowy dla K. w K. (sygn. akt [...]) i Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt [...]) aktu ugody spisanego na gruncie w obecności właścicieli działek nr [...] i [...] położonych w W. gmina Z. przed geodetą uprawnionym T. C. w dniu [...] września 2011 r. Właśnie te dokumenty stanowiły podstawę zmian w ewidencji. Organy słusznie zwróciły uwagę na niezależny od postanowienia umarzającego postępowanie byt prawny ugody spisanej w dniu [...] września 2011 r. przed geodetą T. C.
Zdaniem Sadu I instancji nie mają racji skarżący, twierdząc, że ugoda spisana przed geodetą jest nierozerwalnie związana z postępowaniem rozgraniczeniowym w takim sensie, że razem z uchyleniem postanowienia o umorzeniu postępowania wobec zawarcia ugody, ugoda ta traci rację bytu lub traci rację bytu wobec cofnięcia wniosku o rozgraniczenie i z tego powodu umorzenie postępowania. Decyzje o umorzeniu postępowania nie rozstrzygają sprawy co do jej istoty, a jedynie kończą bieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, są decyzjami "porządkującymi" postępowanie. Decyzje o umorzeniu postępowania nie rozstrzygają istoty przebiegu granic, lecz jedynie konkretne, wymienione w przepisach proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym. WSA w Krakowie podzielił stanowisko organów administracyjnych obu instancji.
Sąd I instancji uznał, że zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia przez organy administracyjne tego, czy protokół graniczny został podpisany przez strony bez zastrzeżeń lub czy istnieje niezgodność pomiędzy przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego (granica pomiędzy działką nr [...] własności A. C. i M. C. a działką nr [...] własności skarżących) a faktycznie wyznaczoną granicą – wchodzą w materię przekraczająca ramy niniejszego postępowania. Sąd I instancji zauważył nadto, że skarżący nie podważają stanowiska organów administracyjnych twierdzących, iż dokonane zmiany danych do obowiązującej mapy ewidencyjnej na podstawie operatu technicznego z rozgraniczenia nieruchomości zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym [...] listopada 2011 r. pod numerem [...] oraz niewzruszonego przez Sąd Rejonowy dla K. w K. (sygn. akt [...]) i Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt [...]) aktu ugody spisanego na gruncie w obecności właścicieli działek nr [...] i [...] położonych w W., gmina Z. przed geodetą uprawnionym T. C. w dniu [...] września 2011 r. doprowadziły do zgodności część kartograficzną z częścią opisową operatu ewidencyjnego i tym samym został zlikwidowany błąd na mapie ewidencyjnej, który tkwił od chwili uwłaszczenia przedmiotowych działek. Skarżący nie podważyli tego, że stan prawny działek [...] i [...] ustanowiony na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych – zweryfikowany wyrokami Sądu Rejonowego dla K. w K. (sygn. akt [...]) i Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt [...]) – w pełnym zakresie, został uwzględniony w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu W., gmina Z.
Skoro aktualnie w rejestrze gruntów dla obrębu W., gmina Z. w jednostce rejestrowej nr [...] wykazana jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,3116 ha objęta kw [...], a w jednostce rejestrowej nr [...] wykazana jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 2,4030 ha objęta księgą wieczystą [...], to dla działek objętych wnioskiem stan prawny ujawniony w księgach wieczystych jest zgodny z zarejestrowanym stanem prawnym dla tych działek w rejestrze gruntów dla obrębu W., gmina Z. W powyższym zakresie rację mają organy administracji.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego materiał dowodowy sprawy został zgromadzony, zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a ustalenia stanu faktycznego, jak i jego uzasadnienie spełnia wymogi art. 107 k.p.a.
I. K. i A. K. wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt. III SA/Kr 167/15, z dnia 26 maja 2015 r. Wnoszący zażądali uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
‒ § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zmiany przebiegu granicy działek ewidencyjnych ujawnione na postawie postępowania rozgraniczeniowego już umorzonego na skutek uchylenia wcześniejszych decyzji oraz wycofania wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nie powinny być przywrócone do poprzedniego stanu, mimo iż pozostawienie zmian tworzy nowy byt prawny oraz poprzez nieuprawnione uznanie, że rację ma organ II instancji, podtrzymując de facto stanowisko organu I instancji, że zobowiązany był do wprowadzenia w ramach czynności materialno-technicznych zmiany danych do obowiązującej mapy ewidencyjnej na podstawie operatu technicznego z rozgraniczenia nieruchomości, tj. m.in. na podstawie ugody zawartej dnia [...] września 2011 r. przed geodetą T. C. Sąd uznając za własne to stanowisko, zupełnie pominął fakt, iż postępowanie rozgraniczeniowe w przedmiotowej sprawie zostało umorzone, wcześniejsze decyzje z nim związane uchylone a wniosek o rozgraniczenie cofnięty;
‒ art. 31 ust. 4. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący zawarli w przedmiotowej sprawie ugodę w rozumieniu powołanego przepisu, podczas gdy ugodą, o której mowa w art. 31 ust 4 p.g.i.k., jest wyłącznie ugoda wskazująca na przebieg spornej granicy między nieruchomościami, natomiast w wyniku umowy jaką zawarli skarżący, a którą uznano za ugodę, nie ustalono przebiegu granicy, a utworzono granicę zupełnie nową, kreującą nieistniejący dotychczas byt prawny, dla którego powinna zostać założona księga wieczysta oraz powinno być mu nadane nowe oznaczenie;
‒ § 21 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ II instancji dokonał kontroli umowy, jaką zawarli skarżący w dniu 1 września 2011 r. a którą organy uznały za ugodę, w zakresie, w jakim obliguje go do tego przepis, tj. w zakresie faktu zawarcia ugody, tzn. czy ugoda została zawarta, czego konsekwencją stało się błędne przyjęcie, że organ II instancji prawidłowo podtrzymał decyzję organu I instancji odmawiającą naniesienia zmian w ewidencji gruntów, argumentując to faktem, iż przedmiotowa ugoda została zawarta, jest to ugoda w rozumieniu art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego i w związku z tym nieuprawnionym jest uwzględnienie uwagi skarżących w przedmiocie aktualizacji danych w rejestrze gruntów, podczas gdy ugoda ta nie jest ugodą graniczną, albowiem nie ustala przebiegu granicy pomiędzy sąsiadującymi ze sobą nieruchomościami, ale tworzy całkiem nową granicę i z uwagi na to nie może być za taką uważana;
‒ § 44 ust. 2, § 45 ust. 1 oraz § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że w przypadku prawomocnego orzeczenia sądu organ administracyjny zobowiązany jest z urzędu wprowadzić zmiany z niego wynikające, a ani Starosta K., ani Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie uczynili tego, bezpodstawnie odmawiając skarżącym aktualizacji tych danych oraz że zadaniem ww. organów jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, a w przypadku stwierdzenia, iż ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania, a także poprzez nieprawidłową wykładnię terminu "aktualizacja operatu ewidencyjnego" i przyjęcie, że termin ten nie obejmuje przypadków prostowania czy zmian danych w ewidencji, które tworzą nowy stan prawny.
Skarżący kasacyjnie zarzucili również naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
‒ art. 104 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego w przedmiotowej sprawie jest jedynie decyzją "porządkującą" i nie rozstrzyga postępowania co do jego istoty, podczas gdy w tym konkretnym przypadku decyzja umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe, z uwagi na fakt, iż jej postawą jest zawarta przez skarżących ugoda, tworzy istotę przebiegu granicy, rozstrzyga więc sprawę co do meritum i faktycznie tworzy nową nieruchomość;
‒ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, że decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...]. utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2014r. nr [...] i [...] odmawiającą aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...] i [...], obręb W. gmina Z., wynikających z postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją SKO w K. [...] z dnia [...] maja 2014 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem utrzymuje ona w mocy decyzję na dzień dzisiejszy nieistniejącą, wydaną w postępowaniu, które na dzień dzisiejszy zostało umorzone, z nieznanych skarżącemu przyczyn toczy się nadal.
Zdaniem skarżących WSA w Krakowie w sposób błędny i niezrozumiały przyjął za organami I i II instancji, że zobligowani oni byli w ramach czynności materialno-technicznych do dokonania zmian do obowiązującej mapy ewidencyjnej na podstawie operatu technicznego z rozgraniczenia nieruchomości, m.in. na podstawie ugody zawartej dnia [...] września 2011 r., pomimo tego, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone ze względu na wycofanie wniosku przez państwa C.
Sąd I instancji nie dokonał weryfikacji czy zawarta przez skarżących ugoda faktycznie nią jest. Nie do podważenia, zdaniem skarżących kasacyjnie, jest fakt wynikający z art. 31 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, iż w rozumieniu tego przepisu ugodą może pozostawać wyłącznie ugoda wskazująca na przebieg spornej granicy między nieruchomościami, natomiast w wyniku "ugody" jaką zawarli skarżący, powstała zupełnie nowa granica. W każdym przypadku granica między nieruchomościami, co do przebiegu której strony zawierają ugodę, musi istnieć, a jej istnienie musi wynikać ze stanu prawnego nieruchomości. Na skutek postępowania rozgraniczeniowego powstała nowa nieruchomość z działki skarżących, dla której w świetle obowiązującego prawa powinna być założona nowa księga wieczysta oraz powinno być jej nadane nowe oznaczenie. Decyzja organu II instancji jest zatem sprzeczna z prawem. Istnienie granicy musi być faktem bezspornym i oczywistym, natomiast sporny pozostawać ma jej przebieg. Powyższe trafnie ocenił WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt. III SA/Kr 392/12, który widział "ugodę" i stwierdził, że nie można w ogóle uznać, że jest ona ugodą graniczną. Wytyczenie przebiegu granicy nie miało miejsca na sąsiadujących ze sobą nieruchomościach, ale pomiędzy nieruchomościami, której jednej z nich właścicielami nie są państwo C.. Zasadne jest twierdzenie, że zawartą przez skarżących ugodę organy bezpodstawnie uznały za ugodę opisaną w art. 31 ust. 4 p.g.i.k. WSA nie znalazł w przedłożonych aktach dokumentów świadczących o istnieniu granicy prawnej między działką [...] i [...] a także nie miał żadnej informacji, że mapa ewidencyjna miałaby być obarczona jakimkolwiek błędem od 1978 r. i nie odzwierciedla stanu prawnego tych działek ustanowionego aktami własności ziemi wydanymi przez Wójta Gminy Z. dnia [...] lipca 1978 r., co potwierdza fakt, iż utworzono nowy byt prawny. Sąd I instancji za organem pominął treść art. 158 k.c., sankcjonując pozaprawny obrót nieruchomościami i wątpliwą sprzedaż przez A. K. bliżej nieokreślonej nieruchomości.
Sąd I instancji naruszył § 21 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r., przyjmując bezpodstawnie, że zarówno Starosta K., jak i Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dokonali właściwej kontroli ugody, w zakresie w jakim obliguje ich do tego przepis, a mianowicie w zakresie faktu zawarcia ugody, tj. czy ugoda została zawarta. Błędne jest twierdzenie Sądu I instancji, że ww. organy właściwie dokonały zmian w ewidencji na podstawie tej ugody, podczas gdy ugoda ta nie jest ugodą graniczną. Nie ustala przebiegu granicy, ale tworzy całkiem nową granicę i z uwagi na to nie może być za taką uważana. W sytuacji gdy nie mamy do czynienia z ugodą, nieuzasadnionym jest stanowisko odmawiające aktualizacji danych w rejestrze gruntów z uwagi na fakt jej zawarcia i obowiązywania do dnia dzisiejszego.
Na uwagę zasługuje także fakt, iż powołana w zarzutach regulacja rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków pokazuje, że o ile ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych nie wynika z prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, to warunkiem skuteczności geodezyjnego ustalenia przebiegu granic na gruncie jest zachowanie szczególnych wymogów prawnych dotyczących tej czynności. Organy powinny w odpowiednio rygorystyczny sposób ocenić, czy przyjęta do zasobu geodezyjno-kartograficznego dokumentacja mogła stanowić podstawę do aktualizacji operatu, zwłaszcza że polegała ona na zmianie przebiegu granic i utworzeniu zupełnie nowego bytu prawnego.
Oddalenie skargi przez Sąd I instancji uznać należy za rażące naruszenie prawa. Wielokrotnie skarżący podkreślali, że postanowienie umarzające postępowanie zostało uchylone ze względu na zawarcie ugody, zatem należy przyjąć, że sama ugoda nie ma bytu samoistnego, a jest nierozerwalnie związana z postępowaniem.
Sąd I instancji uznał za prawidłowe stanowisko, iż nie jest zasadnym dokonywanie zmiany stanu ujawnionego w operacie ewidencji gruntów w zakresie działek nr [...] i [...], obręb W., mimo iż ramy administracyjne prowadzonej procedury postępowania rozgraniczeniowego nie istnieją.
Skarżący kasacyjnie stoją na stanowisku, że ugoda utraciła rację bytu i jako nierozerwalnie związana z postępowaniem rozgraniczeniowym nie może stanowić samodzielnej podstawy odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów. Oczywistym i nie budzącym wątpliwości jest, że zmiana powstała i ujawniona w ewidencji gruntów na skutek postępowania rozgraniczeniowego, które po uchyleniu wcześniejszych decyzji uległo umorzeniu, powinna być zaktualizowana i w ewidencji gruntów winien być przywrócony stan sprzed tegoż postępowania rozgraniczeniowego.
Konsekwencją błędów całego postępowania rozgraniczeniowego, które zostało następnie umorzone na skutek cofnięcia wniosku rozgraniczeniowego po uprzednim uchyleniu decyzji przez wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., jest wyznaczenie na działce skarżących zupełnie nowej nieruchomości, tj. drogi o szerokości 3 m i powierzchni 2 arów. Bez odpowiedzi pozostaje pytanie, kto ma być właścicielem działki, która na skutek "rozgraniczenia pomiędzy działkami [...] i [...]" i z działki skarżących powstała. Na skutek wprowadzonej zmiany w ewidencji gruntów doszło do powstania nowego stanu prawnego. Skarżący podkreśla, że skoro ewidencja gruntów i budynków zawiera wpisy niezgodne ze stanem faktycznym, należało dokonać jej aktualizacji, czyli dostosowania istniejących wpisów w ewidencji do faktycznego przebiegu granic na gruncie.
Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawierało jedynie cytaty poglądów organu II instancji, brak jest zatem szczegółowej analizy sprawy.
Skutkiem wyroku WSA w Krakowie jest to, iż w obrocie prawnym funkcjonuje nieważne orzeczenie, które z przytoczonych powyżej względów oraz z powodu zasad logiki i obiektywizmu powinno zostać niezwłocznie uchylone.
A. C. i M. C. wnieśli do WSA w Krakowie odpowiedź na ww. skargę kasacyjną, domagając się jej oddalenia w całości.
Uczestnicy stwierdzili, że skarżący kasacyjnie występują przed sądem z zarzutami niemającymi potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym, potwierdzonym m.in. prawomocnym wyrokiem sądu. Starają się wskazać na nieuregulowany stan prawny zawartej ugody w dniu [...] września 2011 r., co jest oczywistym błędem w świetle rozstrzygnięć zawartych w prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w K. z [...] grudnia 2013 r., sygn. akt. [...]. Wyrok ten jednoznacznie stwierdza stan faktyczny, że skarżący nigdy nie byli właścicielami 2 arowej części działki nr [...], zatem nie mogą sobie rościć do tej części działki prawa. Podpisując ugodę, skarżący osobiście wskazali granicę między działką nr [...] a działką nr [...], obręb W., gmina Z. Wtedy też nie wnosili żadnych uwag, że z powierzchni działki nr [...] wyznaczona jest droga.
Prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], jednoznacznie stwierdza, że działka nr [...] o pow. 2,4030 ha jest własnością A. C. i M. C. od dnia [...] listopada 1971 r. Rozstrzygnięcia te zostały ustalone na podstawę m.in. aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] lipca 1978 r., którego prawne kwestionowanie jest niedopuszczalne. Decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2014 r. odwołuje się do tego ustalonego prawomocnie stanu prawnego nieruchomości A. C. i M. C., stanowiącej działkę nr [...], obręb W., gmina Z. Niedopuszczalnym jest fakt pomijania wyroku Sądu Okręgowego, będącego kluczowym dowodem w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art.183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze.
Kwestionowana przez skarżących kasacyjnie ugoda z dnia [...] września 2011 r. przed geodetą uprawnionym T. C. zawarta została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.). Obecne uregulowanie postępowania rozgraniczeniowego nie zmieniło charakteru prawnego ugody zawartej przed geodetą. Ugoda zawarta przed geodetą ma bowiem, zgodnie z postanowieniami art. 31 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, moc ugody sądowej. Ma ona w istocie postać umowy, do której stosuje się poza przepisami art. 917 i 918 k.c. ogólne przepisy prawa cywilnego dotyczące zawarcia umowy, w tym odnoszące się do wad oświadczenia woli. Nie jest to więc ugoda "administracyjna" w rozumieniu art. 114-122 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż ugoda ta nie podlega (bo nie może podlegać) kontroli ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, ani w wyniku zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego. W związku z tym, nawet gdyby ugoda zawarta przed geodetą była wadliwa, to nie miałoby to wpływu na zgodność z prawem decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe, ponieważ uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody jest możliwe tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Tylko ten sąd może wypowiedzieć się też, czy ugoda jest prawnie skutecznie zawarta (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 376/06). Konsekwencją zawarcia ugody przed geodetą jest umorzenie postępowania administracyjnego (art. 105 k.p.a.). Późniejsze wzruszenie decyzji o umorzeniu – w drodze odwołania w trybie instancji lub skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego albo wznowienia postępowania – nie pozbawia tej ugody mocy. Nie jest to bowiem ugoda w rozumieniu przepisów art. 114-122 k.p.a. Zarzuty dotyczące ewentualnej wadliwości ugody zawartej przed geodetą nie mogą stanowić podstawy kwestionowania decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego wydanej w związku z zawarciem ugody, jak również ugody zawartej przed geodetą nie można kwestionować w ramach nadzwyczajnych postępowań administracyjnych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2813/13, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W niniejszej sprawie Sąd I instancji trafnie przyjął, iż wyrokiem z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla K. w K. oddalił powództwo I. i A. K. o ustalenie nieważności przedmiotowej ugody, a wyrokiem z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w K., Wydział II Cywilny Odwoławczy oddalił apelację od ww. wyroku wniesioną przez skarżących kasacyjni, tj. I. i A. K.
W takiej sytuacji, biorąc pod uwagę powyżej przedstawione i utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądy co do charakteru prawnego ugody zawartej w trybie art. 31 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, brak jest, do czego zmierzają zarzuty skargi kasacyjnej, podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa ugoda z dnia [...] września 2011 r. nie istnieje, bowiem nie jest to ugoda graniczna czy też, że nie wywołuje skutków prawnych wobec cofnięcia wniosku rozgraniczeniowego przez A. i M. C. po uprzednim uchyleniu decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Kr 292/12.
Skoro bowiem sporna ugoda była przedmiotem kontroli sądów powszechnych i w wyniku tej kontroli nie została zakwestionowana, to okoliczność ta musi być uwzględniona przez orzekające w sprawie organy oraz kontrolujący prawidłowość ich działania Sąd Wojewódzki.
Nie ma zatem racji autor skargi kasacyjnej, twierdząc, iż organy winny były przywrócić stan sprzed postępowania rozgraniczeniowego, gdyż postępowanie to, po uchyleniu wcześniejszych decyzji, uległo umorzeniu na skutek cofnięcia wniosku rozgraniczeniowego. Nie zasługuje też na aprobatę, zawarty w skardze kasacyjnej, pogląd, że "ugoda utraciła rację bytu, jako nierozerwalnie związana z postępowaniem rozgraniczeniowym nie może stanowić samodzielnej podstawy odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów". Przedstawione stanowisko skarżących kasacyjnie pomija bowiem charakter prawny samej ugody oraz, co istotne, pomija fakt jej kontroli przez sądy powszechne.
W świetle przedstawionych argumentów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia: § 36, § 44 ust. 2, § 45 ust. 1 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, art. 31 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię oraz § 21 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), a także art. 104 § 2 k.p.a.
Wszystkie wskazane zarzuty zmierzają do zakwestionowania faktu zawarcia przedmiotowej ugody, co w świetle przedstawionych wyroków sądów powszechnych jest niedopuszczalne.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., błędnie określonego jako zarzut naruszenia prawa procesowego, stwierdzić należy, iż autor skargi kasacyjnej upatruje rażącego naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2014 r. w tym, iż utrzymuje ona w mocy decyzję nieistniejącą. Biorąc pod uwagę, że decyzja ta utrzymuje w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] września 2014 r. odmawiającą aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...] i [...], obręb W., gmina Z. – zarzut ten jest całkowicie niezrozumiały, przez co nie może odnieść zamierzonego skutku.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło