II OSK 2439/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-24

Skład orzekający: Małgorzata Masternak - Kubiak, Anna Łuczaj, Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, która wybudowała budynek na gruncie państwowym na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie uzyskała porozumienie z gminą o ustanowieniu użytkowania wieczystego, ale do dziś nie posiada tytułu własności ani użytkowania wieczystego, posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, w przypadku zamiaru wykonania remontu polegającego na wymianie instalacji gazowej wewnątrz budynku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spółdzielnia mieszkaniowa, która wybudowała budynek na gruncie państwowym na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie uzyskała porozumienie z gminą o ustanowieniu użytkowania wieczystego, posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego w zakresie robót remontowych wewnątrz budynku. Sąd oparł się na tym, że zgoda właściciela gruntu na wzniesienie budynku, skonsumowana przez realizację budowy, implikuje zgodę na wykonywanie robót zachowawczych, które nie ingerują w uprawnienia właściciela gruntu w sposób uszczuplający ponad pierwotnie wyrażoną zgodę.
Stan faktyczny
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na wymianie instalacji gazowej w budynku. Organy administracji (Prezydent Miasta, Wojewoda) wniosły sprzeciw, uznając, że spółdzielnia nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż posiada jedynie ekspektatywę ustanowienia użytkowania wieczystego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 maja 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2670/14 w sprawie ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. kwotę 1400 (jeden tysiąc czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2670/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni M. w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Prezydent W. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dalej: Prawo budowlane, wniósł sprzeciw do zgłoszenia przez Spółdzielnię M. w W. zamiaru wykonywania robót budowlanych - remontu budynku polegającego na wymianie instalacji gazowej w budynku na terenie działek nr [...], [...], [...] w obrębie [...], przy ul. A. [...] w W.. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r., działając na podstawie art. 30 ust. 2 oraz art. 123 zobowiązał inwestora do wskazania tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz dokumentu, z którego tytuł ten wynika. Inwestor nie przedstawił żądanych dokumentów. Z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działek nr [...], [...], [...], obręb [...] w W. jest W., a zatem pomimo złożonych oświadczeń inwestor nie dysponuje prawem do dysponowania ww. nieruchomościami na cele budowlane. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia M. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia z dnia 14 maja 2014 r. Spółdzielnia wskazała, że jest zarządcą obiektu budowlanego położonego na terenie działek nr [...], [...], [...] w obrębie [...], przy ul. A. [...] w W., na którym spoczywa obowiązek wynikający z art. 5 ust. 2 oraz art. 61 Prawa budowlanego. Budynek wchodzi w skład inwestycji, które Spółdzielnia zrealizowała na terenie T. w latach 70 - 80 ubiegłego wieku. Decyzja o lokalizacji planowanej inwestycji z dnia 24 kwietnia 1[...]5 r. została wydana na rzecz Dyrekcji Rozbudowy Miasta W. Wschód i obejmowała grunt o powierzchni ok. 253 ha w T. Na tej podstawie została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1983 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej na rzecz Spółdzielnia M. obejmująca teren T. I, IIA, IIB i IV. W związku z zabudową gruntów przez Spółdzielnię, a także koniecznością uregulowania stanu prawnego, w dniu 19 października 19[...] r. zostało zawarte porozumienie, na mocy którego Gmina B. zobowiązała się do ustanowienia na rzecz Spółdzielnia M. w W. prawa użytkowania wieczystego osiedli T. I, IIA, IIB. Strony umowy zobowiązały się zawrzeć umowę dzierżawy, która została zawarta na okres 3 lat i zakładały, że w tym czasie zostanie ustanowione użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni. Spółdzielnia, działając w zaufaniu do gminy, wykonując postanowienia porozumienia, zawierała kolejne umowy dzierżaw, oczekując na realizację zobowiązań ze strony W.. W oparciu o art. 208a ustawy z dnia 21 sierpnia 19[...] r. spółdzielni przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów wskazanych w porozumieniu - w tym gruntów objętych niniejszym postępowaniem. Do dnia dzisiejszego Miasto nie ustanowiło prawa użytkowania wieczystego gruntu, przy czym Miasto uznaje roszczenia skarżącej o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntów i wyraża zgodę na korzystanie z gruntów objętych pozwem przez spółdzielnię. Na skutek tych czynności, Spółdzielnia posiada ekspektatywę nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów objętych postępowaniem, a zatem posiada tytuł do posiadania nieruchomości i jego wykorzystywania, w tym dokonywania czynności mających na celu utrzymanie nieruchomości budynkowej wybudowanej ze środków Spółdzielni i przez nią użytkowanej. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że inwestor nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Inwestor jedynie faktycznie włada powyższymi gruntami, nie mając do tego żadnego tytułu prawnego. Organ odwoławczy stwierdził, że roszczenie z art. 208 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie spełnia tego kryterium. Roszczenie to jest bowiem niczym innym jak ekspektatywą prawa ("widokiem na przyszłość", "nadzieją"), a więc stanem oczekiwania prawnego, w którym jedynie przygotowuje się i zabezpiecza ostateczne nabycie użytkowania wieczystego. Roszczenie to nie daje żadnego tytułu do dysponowania nieruchomością, a jedynie stwarza podstawę do uregulowania stanu prawnego gruntów. Zdaniem organu odwoławczego w porozumieniu, które inwestor zawarł z Gminą B. w dniu 19 października 19[...] r. nie sposób doszukać się jakiegokolwiek (nawet pośredniego) przyzwolenia na wykonywanie robót budowlanych. Z zapisów tego dokumentu wynika jedynie zobowiązanie Gminy B. do zawarcia umowy ustanowienia użytkowania wieczystego (§ 3) oraz zobowiązanie inwestora do podpisania umowy dzierżawy na warunkach określonych jak dla użytkowania wieczystego (§ 5). Od zawarcia porozumienia upłynęło ponad 18 lat, a mimo to inwestor nie dowiódł zawarcia tych umów. Za chybione organ uznał wywodzenie przez Spółdzielnię prawa do dysponowania nieruchomością z dokumentów potwierdzających prawidłowość uprzednich procesów inwestycyjnych (decyzje lokalizacyjne, pozwolenia na budowę, przyjęcie zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego) oraz idącej za tym aktualnej konieczności utrzymania obiektów w należytym stanie technicznym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia M. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego poprzez uznanie Spółdzielni M. w W. za podmiot nieposiadający tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270.). Sąd wskazał, że stosownie do art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego inwestor do zgłoszenia powinien dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia wnosi sprzeciw w drodze decyzji – art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że z informacji z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działek nr ew. [...], [...], [...] w obrębie [...] w W. jest W.. Spółdzielni M. w W. w stosunku do działek nr ew. [...], [...], [...] w obrębie [...] w W. przysługuje jedynie ekspektatywa ustanowienia użytkowania wieczystego związana z przysługującym jej roszczeniem na podstawie art. 208a ustawy z dnia 21 sierpnia 19[...] r. o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że prawo do dysponowania terenem na cele budowlane zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego – należy przez nie rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Prawo do dysponowania terenem na cele budowlane, to nie tylko tytuł prawny inwestora do władania nieruchomością wywodzący się z prawa rzeczowego, ale również prawo do władania nieruchomością wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. W takim razie umowy o charakterze obligacyjnym (np. umowa użyczenia) daje inwestorowi prawo do dysponowania cudzą nieruchomością na cele budowlane, jeżeli właściciel nieruchomości wyraził zgodę na dysponowanie jego gruntem na określony cel budowlany; podobnie jest z innymi ograniczonymi prawami rzeczowymi. Sąd stwierdził, że inwestor nie wykazał ani prawa rzeczowego, ani obligacyjnego, z którego można wywieść zgodę właściciela na wykonanie zamierzonych robót budowlanych. Z porozumienia, które inwestor zawarł z Zarządem Gminy W. B. w dniu 19 października 19[...] r. nie wynika zgoda (nawet pośrednio) na wykonywanie robót budowlanych. Dokument ten stanowi jedynie o zobowiązaniu Gminy W. B. do zawarcia umowy ustanowienia użytkowania wieczystego (§ 3) oraz zobowiązaniu Inwestora do podpisania umowy dzierżawy na warunkach określonych jak dla użytkowania wieczystego (§ 5). Sąd podzielił stanowisko organów, że Spółdzielnia M. w W. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W skardze kasacyjnej Spółdzielnia M. w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez uznanie Spółdzielni M. w W. za podmiot nieposiadający tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku wydanego z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem strony stanowisko Sądu, że Spółdzielni nie przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest błędne z uwagi na charakter postępowania, który odnosi się do prac dotyczących wymiany instalacji gazowej w nieruchomości budynkowej, wybudowanej ze środków własnych Spółdzielni i użytkowanych przez nią. Podkreślono, że Spółdzielnia jest podmiotem, zarządcą obiektu budowlanego, na którym spoczywa obowiązek wynikający z art. 5 ust. 2 oraz art. 61 Prawa budowlanego. Niedopełnienie przez zarządcę obowiązków nałożonych w tych przepisach i przepisach wykonawczych wydanych na ich podstawie, naraża na odpowiedzialność karną z art. 91a Prawa budowlanego. Spółdzielnia podniosła, że przy stosowaniu prawa oraz przy wykładni art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego należy mieć na uwadze szczególną sytuację wnioskodawcy, który za zgodą właściciela gruntu wybudował budynki mieszkalne, zarządza nimi i jest jednocześnie adresatem obowiązków wynikających z przepisów prawa, zobowiązujących do utrzymania bezpieczeństwa instalacji gazowej w budynku. Prace objęte zgłoszeniem zmierzają do utrzymania bezpiecznego korzystania z instalacji gazowej, zaś brak ich wykonania może grozić zagrożeniem życia lub mienia mieszkańców budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, albowiem Sąd pierwszej instancji i organy administracji publicznej naruszyły przepis art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. Jak stanowi art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – aktualnie: t.j. Dz.U. z 2016r.2, poz.90 ) ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych; W niniejszej sprawie w chwili zgłoszenia wykonania robót budowlanych skarżąca Spółdzielnia nie miała tytułu prawnego wynikającego z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu oraz ograniczonego prawa rzeczowego. Takim tytułem prawnym nie jest także roszczenie z art. 208 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 19[...] r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów oraz o nieodpłatne przeniesienie własności znajdujących się na nich budynków. Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. W odniesieniu do budynków spółdzielni mieszkaniowych wyodrębnienie własności budynku przewiduje art. 208 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 35 ust. 2 w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.). Do powstania odrębnej własności budynku w rozpoznawanej sprawie nie doszło. Rozważyć zatem należy, czy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wynika ze stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Podkreślić trzeba, że zgłoszenie dotyczyło zamiaru wykonania robót budowlanych – remontu budynku. Wynika to jednoznacznie z projektu budowlanego sporządzonego w dniu 19 lutego 2014r. – wymiana instalacji gazowej. Również na str. 7 tego projektu w opisie technicznym wyraźnie wskazano, że projekt techniczny obejmuje wykonanie wymiany wewnętrznej instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym – [...] lokali. A zatem zakres zgłoszenia dotyczy robót budowlanych, które mają być wykonane wewnątrz budynku, a nie w gruncie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( m.in. w wyrokach z dnia 4 lutego 2016r. , sygn. akt II OSK 13[...]/14 i II OSK 13[...]/14; z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 742/11- CBOSA), że badając oświadczenie inwestora, jakim jest Spółdzielnia, która od kilkudziesięciu lat użytkuje budynek w rozumieniu art. 43 ustawy - Prawo budowlane z 1[...]4 r., a następnie art. 61 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., należy mieć na uwadze zakres i cel robót budowlanych określonych w zgłoszeniu, w tym okoliczność, czy roboty te powodują uszczuplenie uprawnień właściciela nieruchomości, w stosunku do uszczuplenia, na które właściciel nieruchomości wyraził zgodę w czasie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też do takiego skutku nie prowadzą. Z tych względów odnotować należy różnicę między ewentualnym prawem do dysponowania nieruchomością gruntową, a prawem do dysponowania częścią budynkową nieruchomości, która co prawda w sensie prawnym stanowi część nieruchomości gruntowej (art. 48 § 1 K.c.), ale stanowiąc budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jest na tyle wyraźnie wydzielona z przestrzeni, że możliwe jest odniesienie planowanych robót remontowych wyłącznie do tego budynku, bez ingerowania w nieruchomość gruntową. W konsekwencji, badanie istnienia tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane skoncentrować można na istnieniu między Spółdzielnią a właścicielem nieruchomości stosunku zobowiązaniowego dotyczącego budynku. Ten stosunek zobowiązaniowy, w myśl art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane, powinien przewidywać uprawnienie do wykonywania robót budowlanych objętych zgłoszeniem. W niniejszej sprawie Spółdzielnia M. w W. wybudowała budynek na podstawie ostatecznej decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej nr [...]z dnia [...] kwietnia 1[...]5r. i nr 75/83 z dnia [...] czerwca 1983 r. oraz decyzji o pozwoleniu na budowę nr 452/81 z dnia 1 września 1981 r. W ten sposób Spółdzielnia uzyskała administracyjny tytuł do wykonania robót budowlanych na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). Nadto, decyzja o pozwoleniu na budowę, gdy budowa była zlokalizowana na nieruchomości stanowiącej własność państwową, a decyzję wydawał podmiot, który jednocześnie reprezentował Skarb Państwa, oznaczała w ówczesnym stanie prawnym przyzwolenie na dysponowanie nieruchomością ze strony właściciela, w rozumieniu art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 19[...] r., sygn. akt IV SA 1308/[...] - LEX nr 60569). W niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została przez podmiot, który był organem właściwym do wydania decyzji i który jednocześnie reprezentował osobę, która miała tytuł prawny do nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę. To zaś oznacza, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, że właściciel wyraził zgodę na wykonywanie robót pozwalających zachować obiekt w stanie technicznym zaaprobowanym w pozwoleniu na budowę. Jednocześnie zaś Spółdzielnia, od czasu oddania budynku do użytku, nie będąc formalnie właścicielem budynku, wykonuje obowiązki związane z utrzymaniem budynku we właściwym stanie technicznym, co przewidywał art. 43 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. i przewidują przepisy art. 61 i nast. ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. Przedmiotem zgłoszenia był remont. Przez roboty remontowe, w myśl art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego z 1994 r., należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Wykonywanie prac remontowych jest konieczne dla zachowania obiektu w stanie pierwotnym, nie przekracza więc granic pozwolenia na budowę. Jednocześnie nie poszerza ingerencji w zakres uprawnień właściciela gruntu do korzystania z nieruchomości gruntowej. Nadto, należy zauważyć, że między Skarbem Państwa, a następnie gminami (W.) oraz Spółdzielnią ukształtował się taki stosunek prawny, w którym kolejni właściciele nieruchomości nie kwestionowali prawa Spółdzielni do użytkowania budynku w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów ustaw z 1974 r. oraz 1994 r. i nie podjęli żadnych czynności zmierzających do "odzyskania" władania gruntem i zakwestionowania prawa Spółdzielni do przedmiotowego budynku. Konsekwencją niepodejmowania środków prawnych zmierzających do zakwestionowania statusu Spółdzielni jako użytkującego budynek jest zaś zgoda na podejmowanie czynności, jakie wynikają z obowiązków użytkownika obiektu budowlanego. W okolicznościach tej sprawy należy uznać, że W. zaakceptowało stan, jaki istnieje na skutek wcześniejszych działań Skarbu Państwa i organów administracji. Obecny brak zgody na roboty zachowawcze w odniesieniu do budynku, ze strony nowego właściciela, jakim jest gmina, stanowi zatem próbę odwrócenia zdarzeń z przeszłości, kiedy to na skutek zgody właściciela gruntu Spółdzielnia zrealizowała prawo wynikające z pozwolenia na budowę z konsekwencją w postaci prawa do wykonania robót zachowawczych. Jeśli właściciel wyraził zgodę na wzniesienie budynku na gruncie i zgoda ta została "skonsumowana" przez realizację budowy na podstawie pozwolenia na budowę, to należy uznać, że w sytuacji, gdy Spółdzielnia zamierza wykonać remont instalacji gazowej wewnątrz budynku, nie następuje ingerencja w uprawnienia właściciela nieruchomości, która uszczuplałaby te uprawnienia w stosunku do uszczuplenia, na które właściciel nieruchomości wyraził zgodę w czasie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe okoliczności faktyczne, istotne z punktu widzenia tak rozumianej normy prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 4 pkt oraz art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane, nie zostały dostrzeżone przez Sąd pierwszej instancji i organy administracji. W okolicznościach tej sprawy należy uznać, że Spółdzielnia posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które wskazała w zgłoszeniu. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i jednocześnie rozpoznał skargę, uchylając z tych samych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., decyzje organów obu instancji. O kosztach obejmujących postępowanie przed Sądem pierwszej instancji i Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło