II SA/Gl 47/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. S. i E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2014 r. I. i E. S. zwrócili się do Wójta Gminy B. o wydania postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości - działki nr 1 położonej w B. przy ulicy [...]. Do wniosku dołączyli mapkę wstępnego projektu podziału wskazanej działki . Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy B., działając na podstawie art. 123 i art. 125 §1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 93 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) postanowił zaopiniować negatywnie przedłożony wstępny projekt podziału działki nr 1 objętej KW [...] stanowiącej własność I. i E. S. na nowo oznaczone działki nr A (działka budowlana) i B (pozostała część z podziału). W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedstawiony projekt podziału narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] r. Zgodnie z art. 93 ust. 1, ust. 2, ust. 21, ust. 4 i ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział jest dopuszczalny tylko wtedy, jeżeli jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego albo decyzją o warunkach zabudowy, gdy teren nie jest objęty planem. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Z kolei w myśl art. 93 ust. 1 i ust. 2a tej ustawy - podział nieruchomości położnej na obszarach przeznaczonych w planie na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu - tak wykorzystywane, powodujący wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta została przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W wyniku proponowanego podziału nowopowstała działka B - o powierzchni 0,1003 ha położona w jednostce 3.LS.190 jest sprzeczna z zapisami ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 93 ust. 1 pkt 2a) gdyż nie powstała z przeznaczeniem na powiększenie działki sąsiedniej, a nadto jej zagospodarowania z zapisami planu miejscowego zawartymi w § 6 pkt 2 - spowoduje brak możliwości zabudowy na proponowanej działce A. W związku z otrzymanym postanowieniem E. i I. S. złożyli zażalenie, podnosząc, iż wydane postanowienie ogranicza ich prawo własności oraz uniemożliwia dokonanie wnioskowanego podziału. Podkreślili, że zapis w obowiązującym planie dotyczący jednostki 3.LS.190 został dla wnioskowanego obszaru przyjęty błędnie. Zgodnie bowiem z Uproszczonym Planem Urządzenia Lasu przedmiotowy teren nie posiada charakteru leśnego, lecz obejmuje "inne wylesienie". Nadto podnieśli, ze Starostwie Powiatowym w C. przeprowadzone zostało postępowania dot. gleboznawczej klasyfikacji gruntów, mające na celu ustalenie prawidłowych klasoużytków, które potwierdziło brak gruntu o charakterze leśnym. Rozpatrując złożone zażalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że po analizie należy wskazać, iż w myśl art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisów tej ustawy regulujących zasady podziału nieruchomości nie stosuje się nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne lub w przypadku braku takiego planu wykorzystywanych na takie cele, chyba, ze dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg nie będących drogami dojazdowymi do nieruchomości albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Z powyższego zapisu zdaniem organu wynika, że w sytuacji przedłożenia przez stronę podziału nieruchomości o niejednolitej funkcji - w części rolnej lub leśnej, a w części zurbanizowanej - przewidującego wydzielenie nowych działek nie tylko na terenie zurbanizowanym ale i na terenie rolnym, organ administracji nie ma podstaw do prawnych do wydania decyzji zatwierdzającej taki podział. Dalej Kolegium stwierdziło, że ustawodawca wprowadził tylko trzy wyjątki od tej reguły, a mianowicie zgodnie z art. 93 ust. 2a ustawy można dokonać podziału nieruchomości przeznaczonej na cele rolne lub leśne, jeżeli spowodowałoby to wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, albo jeżeli w jego wyniku nastąpiłaby regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami, a w myśl art. 92 ust. 3a - jeżeli podział ma na celu wydzielenie gruntu pod drogi wewnętrzne. W rozpatrywanym przypadku proponowana do wydzielenia pod zabudowę działka nr A ma niejednorodną funkcję, bo w części jest położona w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, a w części w terenie lasów. Wobec tego, zdaniem Kolegium, taki podział nie może być pozytywnie zaopiniowany, ani zatwierdzony. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ podkreślił, że zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy podziału nieruchomości można dokonać tylko wtedy, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwalony plan jest prawem miejscowym, które w jest źródłem prawa w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji i ma moc powszechnie obowiązującego prawa na danym obszarze. Wydzielenie działki gruntu z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową w obszarze, który w planie nie jest przeznaczony pod taką zabudowę nie może być uznane za zgodne z ustaleniami planu. W rozpatrywanej sprawie obowiązujący plan determinuje działania organów, a w obecnym postępowaniu organ nie jest uprawniony do badania, czy nie jest on obarczony błędami, czy też dokonywać korekty jego zapisów. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli E. i I. S. Kwestionując zasadność zaskarżonych rozstrzygnięć, wskazali, że zapis planu jest błędny gdyż zgodnie z klasyfikacją gruntów z dnia 10 września 2014 r. działka nr 1 położona w B. przy ulicy [...], częściowo położona jest w oddziale 3x "inne wylesienia" z informacją dodatkową "łąka". Do skargi dołączyli kserokopię decyzji Starosty C. z dnia [...] r. oraz Wykaz Zmian Danych Ewidencji z dnia [...] r. a także zawiadomienie o zmianach z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, Kolegium uznał go za nieuzasadniony. Zdaniem skarżących ustalenia planu dotyczące jednostki 3.LS.190 są błędne bo przyjęte niezgodnie z klasyfikacją gruntów, przy czym organ odwoławczy już w postanowieniu wyjaśnił, że w niniejszej sprawie miarodajnym prawem jest prawo miejscowe - czyli obowiązujący plan miejscowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. jak również utrzymane nim w mocy postanowienie Wójta Gminy B. nie naruszają prawa. Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 578 ze zm.) podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2 tego cytowanego przepisu). Oznacza to, że przy opiniowaniu przedłożonego wstępnego projektu podziału Wójt Gminy B. zobowiązany był uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy B. i z tego punktu widzenia ocenić, czy proponowany projekt podziału nieruchomości skarżących będzie realizował to przeznaczenie. Zatem wyrażenie opinii o zgodności projektowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego wymaga szczegółowej analizy postanowień planu. Tylko wówczas dokonać można oceny zgodności proponowanego podziału zarówno z ustaleniami planu co do przeznaczenia terenu, jak i ustaleniami wskazującymi na możliwość zagospodarowania wydzielonych działek gruntu zgodnie z wolą wnioskodawcy podziału. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji – Wójt Gminy B. zaopiniował negatywnie przedłożony przez skarżących projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr 1. Z rozstrzygnięciem tym w świetle obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy B. nr [...] z dnia [...] r. należy się zgodzić. Działka, której projekt podziału przedłożono do zaopiniowania, według tego planu objęta jest dwoma jednostkami, a mianowicie 3.ME.179 oraz 3.LS.190. Dla terenów o symbolu 3.ME.179 podstawowe przeznaczenie - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem zabudowy bliźniaczej. W tej części wyznaczona została działka o proponowanym numerze A - o powierzchni 0,1597 ha. Pozostała część przeznaczonej do podziału działki nr 1 objęta jest jednostką 3LS.190 - teren lasów, stąd projektowana działka nr B - o powierzchni 0,1003 ha - objęta została jednostką 3.LS.190 - teren lasów. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisów tej ustawy regulujących zasady podziału nieruchomości nie stosuje się nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne lub w przypadku braku takiego planu wykorzystywanych na takie cele, chyba, że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg nie będących drogami dojazdowymi do nieruchomości albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Z powyższego wynika zatem, że w sytuacji przedłożenia przez stronę podziału nieruchomości o niejednolitej funkcji - w części rolnej lub leśnej, a w części zurbanizowanej - przewidującego wydzielenie nowych działek nie tylko na terenie zurbanizowanym ale i na terenie rolnym i leśnym, nie ma podstaw do prawnych do wydania decyzji zatwierdzającej taki podział. Przy czym ustawodawca wprowadził wyjątki od tej reguły, a mianowicie zgodnie z art. 93 ust. 2a ustawy można dokonać podziału nieruchomości przeznaczonej w planie na cele rolne lub leśne, jeżeli spowodowałoby to wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami, czyli jeżeli w wyniku podziału nastąpiłaby regulacja granic miedzy sąsiadującymi nieruchomościami, albo jeżeli podział ma na celu wydzielenie gruntu pod drogi wewnętrzne (art. 92 ust. 3a). W niniejszej sprawie - jak wskazano powyżej- proponowana do wydzielenia pod zabudowę działka nr A ma niejednorodną funkcję, bo w części jest położona w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, a w części w terenie lasów. Zasadnie zatem organ obu instancji uznały, że taki podział nie może być pozytywnie zaopiniowany, ani zatwierdzony. Jak wskazały opiniujące w sprawie organy zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy podziału nieruchomości można dokonać tylko wtedy jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sprawie takiej zgodności jednak nie ma. Podzielić trzeba stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że uchwalony i obowiązujący plan jest prawem miejscowym. Plan ten jest w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji jest źródłem prawa o powszechnie obowiązującej mowy na danym obszarze. Zatem jego ustalenia determinują sposób wykonywania prawa własności poprzez określenie przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu u muszą być uwzględniane przez orzekające w sprawie organy. Dlatego też nie jest możliwe wydzielenie działki gruntu z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową w obszarze, który w planie nie jest przeznaczony pod taką zabudowę. Obowiązujący plan determinuje bowiem działania organów. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, która odwołując się do decyzji Starosty C. z dnia [...] r. podniosła, iż przewidziana do podziału działka nr 1 pomimo zapisów planu miejscowego "LS - tereny lasów" i dotychczasowego oznaczenia w ewidencji gruntów i jak las - "LsIV" nie spełnia kryteriów klasyfikacyjnych zaliczających do gruntów leśnych i stąd w oparciu o badanie profilu glebowego oraz na podstawie Urzędowej Tabeli Klas Gruntów zaliczono ten tern do gleb brunatnych i kwaśnych oraz sklasyfikowano jako pastwisko trwałe klasy IV oznaczone symbolem "PsIV" oraz grunt zadrzewiony i zakrzewiony oznaczony symbolem "Lz-PsIV" nie może wpłynąć na wynik sprawy. Jak wskazano powyżej możliwość podziału konkretnej działki jest badana w oparciu o przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i tylko w oparciu o te przepisy. Zapisy obowiązującego dla tego terenu planu scharakteryzowano powyżej i zgodnie z jego postanowieniami proponowany podział nie jest możliwy do zaakceptowania. Kwestia oceny obowiązującego planu, choćby w świetle dołączonej do akt sprawy wspomnianej decyzji Starosty C. nie jest możliwa w niniejszym postępowaniu, gdyż orzekające organy nie są uprawnione do badania czy plan ten nie jest on obarczony błędami. Kwestionowanie postanowień obowiązującego planu wymaga odrębnego postępowania, które może być wszczęte przez skarżących odrębną skargą na obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy B.. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wydane w sprawie postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało zgodnie z art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomości, a postanowienie drugiej instancji prawidłowo utrzymało je w mocy. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.