II GZ 1047/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-27

Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba reprezentująca spółkę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która nie jest stroną tego postępowania, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane stronie postępowania sądowoadministracyjnego. Osoba reprezentująca spółkę, która nie jest stroną postępowania, nie jest uprawniona do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, ponieważ nie jest zobowiązana do ponoszenia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
R. P., działając w imieniu własnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym skarżącą była spółka "R." Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że R. P. nie jest stroną postępowania. R. P. wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Po 353/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy R. P. w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z 17 listopada 2015 r. (sygn. akt III SA/Po 353/13) w sprawie ze skargi R. Sp. z o. o. w Z. na postanowienie Dyrektora WOR ARiMR w P. z [...] lutego 2015 r., Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia, odmówił R. P. przyznania prawa pomocy Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia: R. P. pismem z [...] września 2015 r. działając w imieniu własnym (a nie spółki "R.") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji oddalając jego wniosek wyjaśnił, że zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie z kolei do postanowień art. 32 p.p.s.a. – stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest w szczególności skarżący oraz uczestnik postępowania – osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 §1 p.p.s.a.). WSA stwierdził, że R. P. nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, lecz bierze udział w postępowaniu, jako reprezentant skarżącej. Natomiast adresatem zaskarżonego postanowienia jest "R." sp. z o. o. w Z. i to ona jest obowiązana do ponoszenia kosztów własnego udziału w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Osoba reprezentująca spółkę w organizacji nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z powyższym skoro R. P. nie był stroną postępowania nie miał także interesu prawnego w uzyskaniu prawa pomocy w postaci czy to zwolnienia od kosztów sądowych, czy to ustanowienia pełnomocnika z urzędu. R. P. wniósł zażalenie na postanowienie z 17 listopada 2015 r.,. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że R. P. nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, lecz bierze udział w postępowaniu, jako reprezentant skarżącej. Adresatem zaskarżonej decyzji jest "R." sp. z o.o. w Z. i to ona jest obowiązana do ponoszenia kosztów własnego udziału w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Skoro zaskarżone do sądu postanowienie dotyczyło spółki "R.", to skarżąca a nie jej pełnomocnik, była stroną postępowania i w konsekwencji to ona była zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z tym postępowaniem i ewentualnie w przypadku braku środków finansowych na ten cel, był uprawnionym do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. R. P. jako podmiot wyłącznie działający za stronę skarżącą, a niebędący strona postępowania, nie był zobowiązany do uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania i w konsekwencji nie był uprawniony do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło