I OZ 1247/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 580/15 o wstrzymaniu wykonania decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w sprawie ze skargi Proboszcza Parafii [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie. Proboszcz Parafii [...], w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], którą nakazano stronie skarżącej przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez uaktualnienie danych osobowych M. S. polegające na naniesieniu w księdze chrztów adnotacji o treści zgodnej z żądaniem zawartym w "oświadczeniu woli" z dnia [...] lutego 2014 r. o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego, zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie ww. decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Będzie bowiem skutkować nieuprawnioną fizyczną ingerencją w księgę ochrzczonych, która - zgodnie z kanonem 535 Kodeksu Prawa Kanonicznego - jest księgą parafialną, dokumentem niezbędnym do wykonywania statutowych zadań Kościoła, w której zawarte są dane stwierdzające fakty, potwierdzone przez właściwą władzę kościelną. Księga ochrzczonych, prowadzona jest zgodnie z przepisami prawa kościelnego, w formie księgi papierowej, posiadającej ograniczoną liczbę rubryk. Brak w niej także rubryki przewidzianej do dokonania adnotacji, że osoba wyraża wolę, aby Kościół nie przetwarzał jej danych osobowych. Nie istnieje także żadna inna księga, która potwierdzałaby fakt przynależności do Kościoła Katolickiego lub jej braku. Wykonanie decyzji GIODO jest zatem od strony formalnej niemożliwe. Wprowadzenie innej zmiany w księdze ochrzczonych jest możliwe wyłącznie po uzyskaniu prawomocnego wyroku, który potwierdzi zgodność z prawem państwowym i kościelnym decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych i w związku z tym dodatkowy wpis będzie miał charakter trwały. W sytuacji natomiast uchylenia przez Sąd decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych - usunięcie wpisu dokonanego w księdze chrzcielnej spowoduje konieczność przepisania jej w celu usunięcia wpisu niezgodnego z prawem. W dokumencie takim jak księga ochrzczonych, nie są bowiem dopuszczalne skreślenia. Z kolei dokonanie tej czynności będzie wymagało skontaktowania się ze wszystkimi osobami, których podpisy figurują w danej księdze chrzcielnej i uzyskania ponownie ich podpisów. Mając na względzie fakt, że Parafia nie zbiera danych adresowych osób figurujących w księdze chrzcielnej, a wpisy były dokonywane minimum 18 lat temu, odtworzenie tego dokumentu, jest de facto niemożliwe np. ze względu na śmierć osób, których podpisy figurują w księdze. Powyższe spowoduje więc niepowetowaną szkodę dla Parafii i wszystkich jej członków, bowiem spowoduje, że księga ochrzczonych utraci przymiot wiarygodności dokumentu kościelnego ze względu na ingerencje niezgodne z prawem. Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że wnioskodawca w wystarczającym stopniu uzasadnił zaistnienie w niniejszym przypadku przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." tj. wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazywał, że usunięcie z księgi chrztów naniesionej adnotacji o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego jest możliwe jedynie przez przepisanie całej księgi. Jednocześnie przepisanie księgi ochrzczonych, wymaga znacznego nakładu sił i środków, co więcej nie da się także wykluczyć obiektywnych przyczyn uniemożliwiających jej odtworzenie (np. śmierć osób podpisujących się w księdze). Wykonanie decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może więc spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczna szkodę. M. S., w zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zakwestionował jego prawidłowość. Zdaniem wnoszącego zażalenie, wydanie ww. orzeczenia było bezcelowe, bowiem prowadzone przez organ postępowania egzekucyjne w tego rodzaju sprawach praktycznie nie są prowadzone lub są prowadzone opieszale. Wykonanie, nawet przymusowe zaskarżonej decyzji nie nastąpi więc przed wydaniem w niniejszej sprawie wyroku prawomocnego wyroku. Również oparcie ww. wniosku na braku prawomocnego wyroku nie mogło stanowić przesłanki uzasadniającej wydanie kwestionowanego postanowienia. Ustawodawca nie uzależnił bowiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu od wystąpienia tej okoliczności. Nie powiązał również wystąpienia podstawa ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienie skargi na decyzję. Sąd Wojewódzki nie mógł zatem badać czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie albo stwierdzenie nieważności. Argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł również stanowić fakt braku miejsca na wpisanie tego rodzaju adnotacji. Autor zażalenia stwierdził również, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia stanowi przekroczenie uprawnień polegające na wydaniu postanowienia w ramach kompetencji przysługujących Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez uaktualnienie danych osobowych M. S., polegające na naniesieniu w księdze chrztów adnotacji o treści zgodnej z jego żądaniem zawartym w jego "oświadczeniu woli" z dnia [...] lutego 2014 r. Wstrzymanie wykonania tej decyzji – zdaniem Sądu – uzasadnione było tym, iż naniesienie w księdze chrztów, adnotacji o wystąpieniu skarżącego z Kościoła Katolickiego, będzie miało charakter trwały. Natomiast usunięcie tej adnotacji, jest możliwe jedynie przez przepisanie całej księgi, co wymaga znacznego nakładu sił i środków. Biorąc powyższe pod uwagę, należało uznać dokonaną przez Sąd I instancji ocenę złożonego wniosku, w kontekście istnienia wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, za prawidłową. Podkreślić należy, że umieszczenie adnotacji zgodnie z nakazem zawartym w zaskarżonej decyzji skutkowałaby tym, że usunięcie tego dodatkowego wpisu – w razie ewentualnego uwzględnienia skargi – nie byłoby możliwe bez całkowitego przepisania księgi ochrzczonych, w której nie wolno dokonywać skreśleń. Konieczność takiego przepisania całej księgi bez wątpienia wiązałaby się z ogromnym nakładem pracy, a mogłaby się wręcz okazać niemożliwa z uwagi na niemożność skontaktowania się z częścią osób, których wpisy znajdują się w księdze. Powyższe oznacza, iż w zaistniałej sytuacji można mówić o niebezpieczeństwie wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez wnoszącego zażalenia należy wskazać, że fakt opieszałego prowadzenia postępowania egzekucyjnego albo jego nieprowadzenia przez organ w tego rodzaju sprawa nie wyłącza uprawnienia strony do domagania się udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kompetencje w tym zakresie w postępowaniu wywołanym skargą przysługują Sądowi Wojewódzkiemu. Niezrozumiałym zatem pozostaje twierdzenie, iż swym orzeczeniem wchodzi on w uprawnienia przysługujące Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Podstawy wydania zaskarżonego postanowienia nie stanowiła przy tym okoliczność możliwości uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności przez sąd administracyjny w postępowaniu sądowym zaskarżonego aktu, a jedynie okoliczności istnienia przesłanek wymienionych ww. przepisie. Sąd nie badał zatem zaskarżonej decyzji merytorycznie, a jedynie oceniał jaki skutek wywrze jej wykonanie na stronę skarżąca. Należy jednocześnie zaznaczyć, że stworzenie przez ustawodawcę tego rodzaju instytucji wynika właśnie z faktu istnienia możliwości wyeliminowania przez sąd z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Również wskazywanie przez autora zażalenia, że fakt braku miejsca na wpisanie tego rodzaju adnotacji nie mógł uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogło rzutować na trafność wydanego postanowienia. Okoliczność tak nie stanowiła bowiem podstawy tego orzeczenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.