I OZ 1662/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/Gl 31/15 w sprawie oddalenia wniosku pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie wyroku z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt IV SAB/Gl 31/15 w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego postanawia I. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; II. oddalić wniosek o pozostawienie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego Postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/Gl 31/15 (dalej postanowienie z 3 września 2015 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek pełnomocnika M. S. (dalej skarżący) o uzupełnienie wyroku z dnia 28 maja 2015 r. [IV SAB/Gl 31/15] w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego (dalej PINB) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia postanowienia z 3 września 2015 r. wynika, że wyrokiem z 28 maja 2015 r. IV SAB/Gl 31/15 (dalej wyrok z 28 maja 2015 r.) Sąd zobowiązał PINB do załatwienia punktu 2 (drugiego) wniosku skarżącego z dnia 13 stycznia 2015 r. Pismem z dnia 7 lipca 2015 r. skarżący wniósł o uzupełnienie punktu 1 (pierwszego) powyższego wyroku o rozstrzygnięcie, w jakim terminie organ ma załatwić wskazany pkt 2 wniosku (k. 41-42 akt sądowych). Sąd I instancji po stwierdzeniu, że [odpis] wyroku doręczono skarżącemu w dniu 6 lipca 2015 r., w związku z czym wniosek o uzupełnienie wyroku zgłoszono w terminie przewidzianym w art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa) orzekł, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu I instancji, kwestia terminu załatwienia sprawy przez organ została wyraźnie przedstawiona w uzasadnieniu wyroku z 28 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd wskazał, że organ zobowiązany jest do załatwienia punktu 2 wniosku skarżącego w terminie 14 dni, określonym w art. 13 ustawy [z dnia 6 września 2001 r.] o dostępie do informacji publicznej [Dz. U. z 2014 r., poz. 782, zm. poz. 1662, dalej udip], liczonym od dnia doręczenia mu akt (art. 286 § 2 ppsa). Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, brak jest podstaw do uzupełnienia wyroku, w związku z czym na mocy art. 157 § 1 ppsa oddalił wniosek (k. 3-6, 7, 13-14, 20-21, 32, 35-36, 39, 45 akt sądowych). Zażalenie na to postanowienie wywiódł M.S., reprezentowany przez pełnomocnika adw. T. H.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz pozostawienie temu Sądowi do rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Na wypadek merytorycznego rozpoznania wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia "7 lipca" [winno być "28 maja"; k. 32, 54, 66 akt sądowych] 2015 r. przez NSA, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie w szczególności: 1) art. 64 § 3 w zw. z art. 151 w zw. z art. 157 § 1 w zw. z art. 149 § 1 ppsa przez nieuwzględnienie wniosku o uzupełnienie wyroku i jego oddalenie, w sytuacji, w której winien on zostać uwzględniony, bowiem Sąd I instancji w sentencji wydanego wyroku nie zamieścił wszystkich wskazanych w art. 149 § 1 ppsa obligatoryjnych rozstrzygnięć; 2) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ppsa przez podanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (oddalenia wniosku o uzupełnienie wyroku) i brak jej wyjaśnienia (k. 66-68 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów powinien był zamieścić z urzędu (art. 157 § 1 ppsa). Orzeczenie o uzupełnienie wyroku zapada w formie wyroku, chyba że wniosek dotyczy wyłącznie kosztów (art. 157 § 3 ppsa). Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył taki wniosek w ustawowym terminie (k. 32, 41-42, 45 akt sądowych). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji w sentencji wyroku z 28 maja 2015 r. IV SAB/Gl 31/15 zobowiązał organ do załatwienia pkt 2 wniosku skarżącego z dnia 13 stycznia 2015 r., jednakże nie wskazał w jakim terminie ma to uczynić. Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną dnia 9 lutego 2015 r. - przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015, poz. 658), zatem art. 149 § 1 ppsa stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z jego treścią (w zakresie normatywnym, istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy) Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 zd. 1 ppsa). Ustawodawca wymaga zatem, by obligatoryjnym składnikiem sentencji wyroku było zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu (verba legis), czego w punkcie 1 (pierwszym) sentencji wyroku z 28 maja 2015 r. zabrakło. Zarówno w orzecznictwie Sądów administracyjnych (przykładowo: wyrok WSA w Bydgoszczy z 14.12.2015 r., II SAB/Bd 94/15; wyrok WSA w Poznaniu z 6.8.2015 r., II SAB/Po 20/15, cbosa), jak i w doktrynie, przyjmuje się, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania aktu w terminie przez siebie wskazanym (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, dalej J. P. Tarno, Komentarz, s. 385, uw. 1). Sąd winien wyznaczyć termin załatwienia sprawy, przy czym określając jego długość, nie należy kierować się okresem trwania terminów ustawowych, lecz stopniem zawiłości sprawy i uwarunkowaniami jej rozpoznania, by określony termin był realny (J. P. Tarno, Bezczynność organu a przewlekłe prowadzenie postępowania, Casus 2013/69/s. 15, p. 8). Wskazanie w uzasadnieniu wyroku, "co zobowiązuje organ do załatwienia pkt 2 wniosku skarżącego w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p., liczonym od dnia doręczenia mu akt (art. 286 § 2 ppsa)" (s. 4 uzasadnienia wyroku z 28 maja 2015 r.), nie spełnia wymogu zamieszczenia rozstrzygnięcia nakazanego art. 149 § 1 zd. 1 in medio ppsa. Tym samym oddalenie wniosku o uzupełnienie wyroku z 28 maja 2015 r. zaskarżonym postanowieniem czyni usprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 64 § 3 w zw. z art. 151 w zw. z art. 157 § 1 w zw. z art. 149 § 1 ppsa. Trafnie żalący się zarzuca, że wskazanie samego "art. 157 § 1 ppsa", jako podstawy oddalenia wniosku, nie jest wystarczające, co czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ppsa. Sąd I instancji, na podstawie art. 157 § 1 i 3 w zw. z art. 149 § 1 ppsa, orzeknie w przedmiocie uzupełnienia wyroku. Uznając, że zażalenie jest uzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 193 ppsa orzekł jak w punkcie I (pierwszym) sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 197 § 2 ppsa, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (dział V, rozdział 1), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia (J. P. Tarno, Komentarz, s. 534-535, uw. 9), co skutkowało oddaleniem wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego (punkt II sentencji postanowienia).