II OSK 2591/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-08
Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Wawrzyniak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania scaleniowego, w tym brak indywidualnego zawiadomienia uczestników o czynnościach, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, a w konsekwencji czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, które przewidywały specyficzny sposób zawiadamiania uczestników (obwieszczenia, wywieszenia), a nie indywidualne doręczenia. Brak stawiennictwa uczestnika na wezwanie nie stanowi podstawy do uznania, że projekt nie został okazany. Ponadto, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym czynnego udziału strony, nie mogły być uwzględnione, ponieważ postępowanie scaleniowe rządzi się własnymi, odmiennymi od Kodeksu postępowania administracyjnego, zasadami, a zarzuty te nie spełniały kryteriów rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżące J. K. i B. G. wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów z 1990 r., zarzucając naruszenie granic ich działki zabudowanej oraz nieprawidłowe zawiadomienie o czynnościach postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów nie zostały naruszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżących. Skarżące wniosły skargę kasacyjną od wyroku WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. i B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3356/14 w sprawie ze skargi J. K. i B. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 29 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. i B. G. (dalej również jako "skarżące") na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Zawiadomieniem Naczelnika Gminy Widawa z dnia [...] sierpnia 1987 r. zostało wszczęte postępowanie scaleniowe we wsi R., gm. Widawa. Do obszaru scalenia włączono wszystkie grunty wsi R. o powierzchni 948 ha, w tym między innymi grunty stanowiące nieruchomość zabudowaną, figurującą w rejestrze szacunkowym przed scaleniem jako działka nr [...], o powierzchni 0,26 ha i wartości porównawczej 16,05 jednostek szacunkowych.
Jako uczestników scalenia wpisano J. K. i B. G., współwłaścicieli działki nr [...] - zgodnie z umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia [...] września 1988 r., nr Rep A [...].
Następnie został sporządzony kwestionariusz życzeń uczestników scalania, w którym w dniu [...] grudnia 1989 r. S. B. – jako matka J. K. i B. G. uczestniczek scalania – wyraziła życzenie pozostawienia działki nr [...].
Wójt Gminy Widawa zawiadomieniem z dnia [...] lipca 1990 r. poinformował, że w dniu [...] sierpnia 1990 r. odbędzie się okazanie uczestnikom scalenia opracowanego i wyznaczonego na gruncie projektu scalenia wsi R. Z wykazu oświadczeń uczestników scalania wynika, że J. K. i B. G. nie zgłosiły się.
Projekt scalenia wskazanych powyżej gruntów został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy Widawa z dnia [...] sierpnia 1990 r., nr [...].
W wyniku scalenia gruntów J. K. i B. G. otrzymały tożsamą nieruchomość zabudowaną, po scaleniu oznaczoną jako działka nr [...], o powierzchni 0,26 ha i wartości porównawczej 15,75 jednostek szacunkowych.
Po rozpoznaniu złożonych odwołań Wojewoda Sieradzki decyzją z dnia [...] października 1990 r. uchylił decyzję Wójta Gminy Widawa z [...] sierpnia 1990 r. w części dotyczącej czterech gospodarstw, a w pozostałej części decyzję tę utrzymał w mocy.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. J. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Widawa z [...] sierpnia 1990 r. w części dotyczącej gruntu oznaczonego nr [...], wskazując, że w wyniku scalenia naruszono granice zabudowanej działki nr [...] oraz nie zachowano procedury zawiadomienia uczestników scalenia o wyznaczeniu proponowanych granic wydzielonych gruntów.
Po rozpoznaniu tego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Sieradzkiego z dnia [...] października 1990 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Widawa z dnia [...] sierpnia 1990 r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, w części dotyczącej gruntów oznaczonych jako działka nr [...]. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej k.p.a.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a w ocenie organu taka sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie.
J. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją zarzucając, że scalenie gruntów zabudowanych zostało przeprowadzone bez wymaganego wniosku oraz zgody właścicieli gruntów. Podniosła, iż nie zachowano procedury zawiadomienia uczestników scalenia o wyznaczeniu proponowanych granic wydzielonych gruntów. Spowodowało to naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 2 ust. 3, art. 23, art. 27 i art. 29 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (j.t. Dz.U. z 1989 r. Nr 58, poz. 349; dalej "u.s.w.g."), co należy zakwalifikować do wady rażącego naruszenia prawa.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. Organ w uzasadnieniu powołał się na art. 2 ust. 3 u.s.w.g. stwierdzając, że wniosek właściciela o objęcie gruntów zabudowanych scaleniem wymagany był jedynie w przypadku konieczności rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań. Przepis ten nie zakazywał korekty przebiegu granic nieruchomości zabudowanych. Korekta taka mogła być dokonywana w trakcie scalenia gruntów pod warunkiem, iż nie pogarszała warunków korzystania z nieruchomości, w szczególności dostępu do budynków. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów nie przewidywały zawiadamiania uczestników postępowania scaleniowego za pośrednictwem poczty. Zebrania uczestników scalenia zwoływane były w formie obwieszczeń, wywieszanych we właściwym urzędzie gminy i na tablicach ogłoszeń we wsiach objętych scaleniem.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły J. K. i B. G., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania scaleniowego oraz naruszenie art. 23 ust. 2 u.s.w.g., poprzez niesłuszne przyjęcie, że skarżące były zawiadomione o wyznaczeniu na gruncie i okazaniu projektu scalenia we wsi R., lecz dobrowolnie nie zgłosiły się.
Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślając, że oceniane decyzje zostały wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania, to jest stwierdzenia nieważności decyzji, wskazał, że podstawą materialnoprawną kwestionowanych decyzji była ustawa o scalaniu i wymianie gruntów. Odnosząc się do podniesionych zarzutów Sąd przywołał art. 2 ust. 3 u.s.w.g., zgodnie z którym grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie, albo wyrażenia zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź innej formie. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie objęta tym przepisem sytuacja nie wystąpiła. W postępowaniu scaleniowym dokonano bowiem jedynie korekty granic nieruchomości, która tylko w części była zabudowana i dokonane zmiany nie dotyczyły gruntu pod budynkami. Powołany przepis, odnosząc się do gruntu zabudowanego, wymagał rozbiórki lub przeniesienia zabudowań przez właściciela – z tego też względu ustawodawca wskazał na konieczność jego wniosku w tym przedmiocie. Dotyczył on takiej korekty granic, która przebiegałaby przez grunt pod budynkiem lub w takiej odległości od niego, że pogorszyłoby to korzystanie z tej nieruchomości. W ocenie Sądu, rację ma organ stwierdzając, iż zmiana granic działki była dokonana zgodnie z celem ustawy scaleniowej, tj. brzmieniem jej art. 1 - celem tworzenia korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie, poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych. Jak wynika ze szkiców wyznaczenia projektowanych działek oraz mapy sytuacyjnej porównania danych z ewidencji gruntów przed scaleniem z danymi z operatu scaleniowego, przebieg granicy działki nr [...] (istniejącej przed scaleniem), w stosunku do działki nr [...] (powstałej po scaleniu) nie wpłynął na warunki użytkowania tego gruntu, w szczególności dostępu do znajdujących się na tej działce budynków. W ocenie Sądu, z analizy wyżej wymienionych dokumentów wynika, że dokonano regulacji granic od strony wschodniej i północnej działki. Wyprostowano granicę, co umożliwiło odsunięcie jej od konturów budynków znajdujących się na działce sąsiedniej, oznaczonej nr [...] oraz dokonano wydłużenia granicy przedmiotowej działki od punktu granicznego nr [...] w kierunku północnym do punktu nr [...], dalej w kierunku zachodnim przez punkt nr [...], aż do punktu granicznego nr [...]. W celu poszerzenia drogi nastąpiła również niewielka zmiana granicy południowej działki, przy czym powierzchnia posiadanego gruntu nie uległa zmianie. Zaistniała jedynie różnica wartości gruntów przed i po scaleniu (1,87%), ale wartość ta nie przekracza ustawowo dopuszczalnej tolerancji 3%. Sąd podał, że nawet przy uznaniu słuszności tezy skarżących, iż zmiana granic związanych ze scaleniem pogorszyła warunki gospodarowania na ich działce, to i tak naruszenie to nie stanowiłoby rażącego naruszenia prawa. Jest to bowiem kategoria subiektywna i ocenna.
Odnosząc się do zarzutu braku uczestnictwa skarżących w postępowaniu podano, iż ustawa scaleniowa, z uwagi na specyfikę prowadzonego postępowania, zawiera odmienne uregulowania od znajdujących się w k.p.a. Z art. 28 ust. 1 u.s.w.g. wynika, iż decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów podaje się do wiadomości przez jej odczytanie na zebraniu uczestników scalenia, a ponadto przez jej wywieszenie na okres 14 dni w lokalach urzędów gmin, na których terenie są położone scalane grunty oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach wchodzących w obszar scalenia. Analogiczne unormowanie zawierał art. 31 ww. ustawy stwierdzający, że o terminach zebrań uczestników scalenia, o wyłożeniu do publicznego wglądu wyników oszacowania gruntów, lasów oraz sadów, ogrodów, chmielników i innych upraw specjalnych, o terminie okazania projektu scalenia gruntów - terenowy organ administracji państwowej zawiadamia uczestników postępowania przez obwieszczenie lub w inny, zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, sposób publicznego ogłaszania.
Sąd uznał za niezasadny zarzut, że przez brak informacji o postępowaniu został rażąco naruszony art. 23 ust. 2 u.s.w.g. Zgodnie z tym przepisem projekt scalenia lub wymiany wyznacza się na gruncie i okazuje uczestnikom scalenia lub wymiany. Natomiast w myśl art. 30 u.s.w.g. wprowadzenie uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych gruntów następuje na zebraniu uczestników, zwołanym przez terenowy organ administracji państwowej. Za datę objęcia w posiadanie przez uczestników scalenia nowo wydzielonych gruntów uważa się termin zebrania; termin ten jest skuteczny także w stosunku do uczestników scalenia nie biorących udziału w zebraniu. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zawiadomienia z [...] lipca 1990 r. oraz protokołu z okazania projektu scalenia gruntów we wsi R. z [...] sierpnia 1990 r. wynika, że wyznaczenie na gruncie i okazanie projektu scalenia uczestnikom scalenia odbyło się zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Z wykazu oświadczeń uczestników scalenia w sprawie projektu oraz warunków objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów, który jest załącznikiem do protokołu z okazania projektu wynika, iż B. G. i J. K. nie zgłosiły się. Z uwagi jednak na to, że nie można uznać - wbrew poglądom skarżących - iż to na organie ciążył obowiązek poinformowania ich o prowadzonym postępowaniu pocztą, Sąd stwierdził, że w sprawie tej ma zastosowanie pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż jeżeli uczestnik scalenia był zawiadamiany o wyznaczeniu proponowanych granic wydzielonych gruntów i wezwany celem okazania mu tych granic (przydzielonych mu działek), to okoliczność, że nie stawił się w wyznaczonym terminie celem udziału w tych czynnościach nie może sama przez się przemawiać za przyjęciem stanowiska, iż projekt scalania nie został wyznaczony na gruncie i nie został okazany.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły J. K. i B. G., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie:
a) przepisów prawa materialnego, tj:
- art. 23 ust. 2 u.s.w.g poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ww. przepis nie statuuje obowiązku okazania projektu scalenia lub wymiany uczestnikowi postępowania scaleniowego na gruncie, podczas gdy zgodnie z jego prawidłowym rozumieniem okazanie nowych granic przy realizacji projektu scalenia także powinno nastąpić na gruncie;
b) przepisów postępowania, tj:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), poprzez oddalenie przez Sąd skargi w sytuacji, gdy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania scaleniowego, co uzasadniała uchylenie decyzji ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd skargi w sytuacji, gdy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem art. 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, który z trybów nadzwyczajnych winien znaleźć zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i przyjęcie, że skarżąca wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji, mimo istnienia wątpliwości w tym zakresie, uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia zarówno prawa materialnego (art. 23 ust. 2 u.s.w.g), jak i procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. oraz w powiązaniu z art. 9 k.p.a.).
Przepis art. 23 ust. 2 u.s.w.g. stanowi, że projekt scalenia lub wymiany wyznacza się na gruncie i okazuje uczestnikom scalenia lub wymiany.
Mając na uwadze treść tego unormowania zauważyć trzeba, że jest to przepis regulujący postępowanie scaleniowe. Powyższy zarzut jest zatem w istocie zarzutem procesowym.
Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jeżeli uczestnik scalenia był zawiadomiony o wyznaczeniu proponowanych granic wydzielonych gruntów i wezwany celem okazania mu tych granic (przydzielonych mu działek), to okoliczność, iż nie stawił się w wyznaczonym terminie celem udziału w tych czynnościach nie może sama przez się przemawiać za przyjęciem stanowiska, że projekt scalania nie został wyznaczony na gruncie i nie został okazany (por. np. wyrok NSA z 18 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 752/09 - LEX nr 597839).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że procedura określona w przepisach ustawy o scalaniu i wymianie gruntów została zachowana. W szczególności podkreślić należy, że skarżące kasacyjnie były zawiadamiane o czynnościach podejmowanych w toku postępowania scaleniowego w taki sam sposób, jak wszyscy inni uczestnicy scalania. Żaden z przepisów ustawy nie przewidywał możliwości indywidualnego zawiadamiania o przeprowadzanych czynnościach uczestników scalania mających stałe miejsce zamieszkania poza miejscowościami, w których przeprowadzano scalanie. Nie przewidywał też odrębnego traktowania osób, które stały się nowymi właścicielami nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym. Sytuacja nowych właścicieli nie mogła być różna od sytuacji pozostałych właścicieli. Jeżeli ktoś kupi nieruchomość lub zostanie nią obdarowany, to niezależnie od tego, czy został poinformowany o postępowaniu scaleniowym przez poprzedniego właściciela, czy nie, sposób informowania o czynnościach podejmowanych przez organ prowadzący postępowanie scaleniowe jest taki sam wobec niego jak wobec wszystkich uczestników scalania.
Powyższy zarzut nie ma więc usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez Sąd skargi w sytuacji, gdy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania scaleniowego, zauważyć wypada, że procedura postępowania scaleniowego została określona w przepisach ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, które przewidywały zawiadamianie uczestników postępowania scaleniowego i ich udział w tym postępowaniu w określony w unormowaniach ustawy scaleniowej sposób, różny od przyjętego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że sposób ten był w przedmiotowej sprawie zachowany. Niemniej jednak nawet gdyby przyjąć, że doszło w tej sprawie do niewłaściwego zapewnienia stronom udziału w postępowaniu, wskutek czego strona bez własnej winy nie brała w nim udziału, to nie byłyby to okoliczności stanowiące o rażącym naruszeniu wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów. Zarzut taki mógłby ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jednak tylko w sytuacji spełnienia innych ustawowych przesłanek.
Okoliczności podniesione w tym zarzucie w istocie wiążą się z kolejnym zarzutem – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem art. 9 k.p.a., gdyż nie wyjaśniono, który z trybów nadzwyczajnych winien znaleźć zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i przyjęto, że skarżąca wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji, mimo istnienia wątpliwości w tym zakresie.
Zarzut braku wyjaśnienia, który z trybów nadzwyczajnych winien znaleźć zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy został podniesiony przez skarżące dopiero w skardze kasacyjnej. Wcześniej nie kwestionowały one przyjętego przez organ trybu postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zauważyć wypada, że we wniosku z dnia [...] października 2013 r., opatrzonym nazwiskami obu skarżących, a podpisanym przez J. K., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, wyraźnie określono: "Zwracam się z prośbą o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Widawa z dnia [...].08.1990 r.". W uzupełnieniu wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r., skierowanym również do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, J. K. podała, że celem jej wniosku jest przywrócenie granic działki sprzed scalenia, a organowi pozostawia "decyzję, w jakiej formie prawnej nastąpi takie przywrócenie – czy poprzez uchylenie decyzji lub jej zmianę, czy poprzez stwierdzenie jej nieważności, czy też może poprzez wznowienie postępowania scaleniowego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu przedmiotowy wniosek przekazało Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który następnie prowadził sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji. Abstrahując od faktu, że skarżące nie kwestionowały do czasu wniesienia skargi kasacyjnej powyższego trybu zauważyć trzeba, że z uwagi na fakt, że od podjęcia przez Wójta Gminy Widawa decyzji z dnia [...] sierpnia 1990 r. do czasu złożenia przez skarżące kasacyjnie wniosku z dnia [...] października 2013 r. (do organu wpłynął w dniu [...] listopada 2013 r.) upłynęło ponad 23 lata, organ nie mógł potraktować powyższego wniosku jako podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po tak długim czasie upłynęły bowiem terminy wskazane w rozdziale 12 działu 12 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tej sytuacji zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. – zarówno w powiązaniu z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., jak i z art. 9 k.p.a. – nie miały usprawiedliwionych podstaw.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji (w dniu [...] września 2014 r.), stosownie do art. 2 ust. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1157) zastosowanie miał art. 33 ust. 2 u.s.w.g., zgodnie z którym do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 k.p.a., jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat. Przedmiotowa sprawa została bowiem wszczęta po złożeniu wniosku z dnia [...] października 2013 r. (do organu wpłynął w dniu [...] listopada 2013 r.), a więc po dniu [...] października 2013 r.
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wszystkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w realiach niniejszej sprawy nie mogły zostać uwzględnione.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Uznając, że z uwagi na sytuację życiową skarżących kasacyjnie w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia od nich zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło