II GZ 548/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 357/15 w zakresie odmowy przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi T. B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia 21 października 2015 r. odmówił T. B. P. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. W związku z wniesioną przez T. B. P. skargą na wskazaną decyzję był on dwukrotnie wzywany do uiszczenia wpisu do tejże skargi, przy czym drugie z wezwań było następstwem prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy, negatywnego dla strony. Powtórne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone stronie w dniu 28 sierpnia 2015 r., którego skarżący w terminie nie wykonał. W dniu 7 września 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wskazując w motywach uzupełnionych pismem z dnia 13 października 2015 r., że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy gdyż do dnia 6 września 2015 r. przebywał na urlopie z rodziną poza Ł. zaś wezwanie, którego termin wykonania upływał w dniu 4 września 2015 r. zostało odebrane przez jego ojca, osobę "w zasadzie nie uprawnioną", który przekazał je skarżącemu dopiero w dniu 6 września 2015 r. w godzinach wieczornych. Skarżący wskazał ponadto na okoliczność rzeczywistego zamieszkiwania w K. Ł., a nie w Ł. przy ul. S., gdzie kierowana jest cała korespondencja. Sąd I instancji przywołując regulacje dotyczące przesłanek przywrócenia uchybionemu terminowi zawarte w art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie Sądu, podniesiona we wniosku okoliczność przebywania skarżącego na urlopie nie stanowiła okoliczności faktycznej przemawiającej za brakiem jego winy, gdyż skoro zdecydował się on na wniesienie skargi mając świadomość konieczności uiszczenia w wyznaczonym terminie należnego wpisu od skargi, to powinien dochować należytej staranności poprzez poinformowanie o tym sądu i wystąpienie z wnioskiem o nieprzesyłanie mu korespondencji w okresie jego nieobecności. Za przywróceniem terminu nie przemawiała również, zdaniem Sądu, podniesiona okoliczność nieprawidłowego doręczenie korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. Sąd wskazał, w tym zakresie, że przesyłka z wezwaniem doręczona została zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. – dorosłemu domownikowi (ojcu skarżącego), który podjął się oddać przesyłkę adresatowi, co też uczynił w dniu kolejnym po powrocie skarżącego z urlopu. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że w sprawie występowały sprzeczne interesy pomiędzy nim, a dorosłym domownikiem, który odebrał przesyłkę. Zwrócił również uwagę na okoliczność, iż w toku postępowania, kierowana przez sąd do skarżącego wcześniejsza korespondencja była podejmowana przez różne osoby, przedstawione jako dorośli domownicy. Za okoliczność uprawdopodobniająca braku winy skarżącego w uchybieniu terminu Sąd nie uznał także podniesionej argumentacji, co do nieprawidłowego adresu, na który skierowana została korespondencja. Skarżący, bowiem jako adres do korespondencji wskazał w skardze Ł., ul. S. [...], czego na wcześniejszym etapie sprawy nie kwestionował, nie podał również swojego faktycznego adresu zamieszkania oraz nie wniósł o kierowanie korespondencji na inny adres. Zażaleniem T. B. P. zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie oraz przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przepis art. 87 § 2 p.p.s.a. określa natomiast, że w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z treści powołanych przepisów konieczną przesłanką warunkującą możliwość przywrócenia uchybionego terminu jest aby uchybienie to nastąpiło bez winy strony oraz aby wnioskujący o przywrócenie terminu uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy. Chodzi o takie obiektywne, a więc niezależne do strony, okoliczności, których wystąpienie uniemożliwiało dochowanie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed sądem. Mając na uwadze przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu, określone w przywołanych przepisach oraz treść wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od wywiedzionej skargi i wskazanych w jego ramach okoliczności mających uprawdopodobnić brak jego winy za trafną należy uznać ocenę wniosku, jakiej dokonał Sąd I instancji. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że wyjazd wypoczynkowy skarżącego poza miejsce zamieszkania nie uzasadniało uznania, że nie ponosił on winy w uchybieniu terminowi, a które wiązało się z odebraniem korespondencji z Sądu przez jego ojca i faktyczne przekazanie tejże korespondencji skarżącemu już po wygaśnięciu terminu do uiszczenia należnego w sprawie wpisu. Istotnie, skarżący mógł przed udaniem się na urlop, bez względu na jego długość, przedsięwziąć niezbędne środki zmierzające do niepodejmowania w jego imieniu korespondencji do niego adresowanej lub niezwłocznego poinformowania go o zaistnieniu takiej okoliczności. Trafnie Sąd zauważył w tym zakresie, że skarżący mógł się zwrócić do Sądu z wnioskiem o niedoręczanie mu korespondencji w okresie jego nieobecności. Prawidłowości tej oceny tym bardziej nie podważa podniesione w uzasadnieniu zażalenia stanowisko strony, z którego wynikało, iż w związku z dotychczas doręczaną mu korespondencją z Sądu (jej terminami) nie oczekiwał on na taką korespondencję w okresie swojej nieobecności. Założenie takie jest ze swej natury błędne i cechuje się niedochowaniem należytej staranności w dbałości o swoje interesy, albowiem przyjęcie za niezmienny i powtarzalny model dotychczasowych zdarzeń związanych z terminem doręczeń korespondencji w sprawie, który nie jest w całości zależny od sądu, może wywołać negatywne dla strony skutki w wyniku powstania nietypowych lub wychodzących poza dotychczas przyjęte ramy okoliczności, na które ta nie zareaguje w ogóle lub w niewłaściwym czasie. Również trafne było stanowisko Sądu I instancji w zakresie podniesionych przez skarżącego okoliczności braku upoważnienia jego ojca do odbioru korespondencji oraz faktycznego niezamieszkiwania pod adresem do korespondencji wskazanym w skardze. Jak podkreślił Sąd I instancji dotychczas kierowana do skarżącego korespondencja na adres wskazany w skardze nie napotykała problemów z jej doręczeniem jak również nie powodowała dla skarżącego negatywnych procesowo skutków. Ponadto skarżący w toku postępowania nie informował, stosownie do art. 70 § 1 p.p.s.a., o zmianie adresu do doręczeń. Tym samym wskazany w skardze adres należało uznać, jak słusznie poczynił to Sąd I instancji, za aktualny adres do doręczeń. Okoliczność faktycznego zamieszkiwania przez skarżącego pod innym adresem, nie miała wobec tego jakiegokolwiek znaczenia w aspekcie podnoszonych przesłanek braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, gdyż świadome wskazanie adresu do doręczeń innego niż faktyczny adres zamieszkiwania jest działaniem strony, konsekwencje którego ponosić będzie wyłącznie ona. Także wskazywany w uzasadnieniu zażalenia brak upoważnienia rodziców do odbierania w imieniu skarżącego korespondencji podczas jego nieobecności wynikającej z urlopu, nie miał wpływ na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie przedstawił, bowiem żadnego dowodu mogącego poświadczać, iż faktycznie "zabronił" on rodzicom zamieszkującym pod wskazanym do doręczeń adresem, odbioru ewentualnej korespondencji kierowanej do niego z Sądu na czas urlopu. Nie ma wobec tego podstaw do zakwestionowania skuteczności doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, w świetle treści zwrotnego poświadczenia odbioru, z którego wynika, że wezwanie to doręczono dorosłemu domownikowi, a więc zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji brak było przesłanek do uznania, aby okoliczność ta powodowała wyłączenie winy strony w uchybieniu terminowi skoro wezwanie zostało skutecznie doręczone a skarżący nie uprawdopodobnił aby podjął wszelkie możliwe i efektywne działania zmierzające do realizacji stanu skutkującego niedobieraniem przez inne osoby (rodziców), kierowanej do niego korespondencji. Reasumując, Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia uchybionego terminu uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w tym uchybieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.