II FZ 699/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 507/15 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2015 r. nr ... w przedmiocie określenia wysokości dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (sygn. akt I SA/Bd 507/15) odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w za 2011 r. od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Wartość przedmiotu zaskarżenia strona określiła na kwotę 329.040 zł. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący wraz ze skargą wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwoma niepełnoletnimi córkami. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Jako majątek wnioskodawca wskazał dom o pow. 480 m² - G., dom o pow. 120 m² - Z., mieszkanie o pow. 63 m² - G., mieszkanie o pow. 68 m² - G., kamienica o pow. 1.200 m² - G., kamienica o pow. 900 m² - G., nieruchomość rolna o pow. 11 ha – G.. Zarówno skarżący jak i jego żona prowadzą działalność gospodarczą i z tego tytułu w 2013 r. uzyskali dochody w kwotach odpowiednio 680.000 zł oraz 300.000 zł. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że spłaca 2 kredyty, gdzie łączna wysokość rat wynosi 15.000 zł. Koszty utrzymania wnioskodawca określił na kwotę 5.000 zł. Postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd pierwszej instancji po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza stwierdził, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd zauważył, że dochody skarżącego oraz jego żony kształtują się na bardzo wysokim poziomie – łączny dochód za 2013 r. wyniósł 980.000 zł. W kontekście tak znacznych dochodów, koszty utrzymania, które strona określiła na kwotę ok. 5.000 zł miesięcznie pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto wnioskodawca posiada znaczny majątek w postaci nieruchomości: w G. - nieruchomość rolna o pow. 11 ha, dom o pow. 480 m², mieszkanie o pow. 63 m² oraz dwie kamienice o pow. 1.200 m² i 900 m², w Z. dom o pow. 120 m², a także w G. mieszkanie o pow. 68 m². Wysokość uzyskiwanych dochodów oraz fakt posiadania znacznego majątku w postaci nieruchomości wyklucza, zdaniem Sądu, możliwość zaliczenia skarżącego do grona osób ubogich, z myślą o których stworzona została instytucja prawa pomocy. Podatnik wniósł zażalenie na opisane powyższej postanowienie domagając się jego uchylenia. Postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że skarżący dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na uiszczenia opłaty od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. - wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – pkt 2). Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem poprzez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego, Niedostarczenie zatem żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że strona nie wykazała, aby spełniała przesłanki upoważniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Tutejszy Sąd po dokonaniu analizy jej sytuacji finansowej uznał, że podatnik nie znajduje się na skraju ubóstwa, co mogłoby spowodować ryzyko wystąpienia zagrożenia u niego i jego rodziny utrzymania koniecznego. Należy wskazać, że dochody jego oraz jego żony z działalności gospodarczej w 2013 r. wyniosły 980.000 zł, przy obciążeniach ok. 20.000 zł miesięcznie (kredyty i koszty utrzymania). Małżonkowie posiadają również 7 nieruchomości, stanowiących mienie o znacznej wartości. Reasumując, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji w sposób pełny i wnikliwy dokonał analizy sytuacji materialnej skarżącego i uznał, że nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Oceny tej nie podważyła powołana w zażaleniu znikoma argumentacja. Fakt, że strona nie zgadza się z oceną stanu faktycznego i prawnego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji nie zmienia prawidłowości wydanego postanowienia i nie jest przesłanką stwierdzenia jego wadliwości. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji