III SA/Łd 231/15
WyrokWSA w Łodzi2015-06-02
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Ewa Cisowska-Sakrajda, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożeniu sankcji, wydana na podstawie wyników kontroli terenowej, jest zgodna z prawem, gdy rolnik kwestionuje kwalifikacje osób przeprowadzających kontrolę i stan faktyczny gruntów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o odmowie przyznania płatności i nałożeniu sankcji była zgodna z prawem. Kontrola została przeprowadzona prawidłowo przez uprawnione osoby, a wyniki kontroli, potwierdzone dokumentacją fotograficzną, wykazały niezgodność zadeklarowanych gruntów z rzeczywistym stanem, co uzasadniało odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji zgodnie z przepisami prawa unijnego i krajowego.Stan faktyczny
Rolnik A. J. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2013 r. W trakcie kontroli terenowej stwierdzono niezgodności dotyczące kwalifikowalności zadeklarowanych gruntów rolnych. Organ I instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję. Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, kwestionując kwalifikacje kontrolujących i stan faktyczny gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożenie sankcji oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. póz. 267) - dalej w tekście k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 maja 2008 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 34 poz. 168) oraz art. 3, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm.), art. 26, art. 57, art. 58 oraz art. 60 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2 grudnia 2009 roku, Nr L 316, str. 65) oraz art. 2, art. 14, art. 15 ust. l, art. 17, art. 124 ust. l akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] w sprawie przyznania A.J. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:
W dniu 15 maja 2013 r. A.J. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, deklarując do przyznania płatności działki rolne o łącznej powierzchni 17,58 ha. Do wniosku strona dołączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych.
W dniu 24 lipca 2013 r. A.J. złożył wniosek o sprostowanie mapki sporządzonej dla działki Nr 147, uzasadniając to niezgodnością tej mapki ze stanem faktycznym.
W dniach 13-19 listopada 2013 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzono zasadniczą kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, dotyczącą całego gospodarstwa. Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, którzy przy jej przeprowadzaniu wykorzystali metodę inspekcji terenowej.
W dniach 13-19 listopada 2013 r. w gospodarstwie rolnym producenta rolnego przeprowadzono kontrolę w zakresie programu rolnośrodowiskowego.
W dniu 7 stycznia 2014 r. Pan A.J. złożył zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych w ramach programu rolnośrodowiskowego.
W odpowiedzi na powyższe Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z dnia 20 lutego 2014 r. poinformowało stronę o nieuwzględnieniu zastrzeżeń z powodu braku ich zasadności.
W dniu 7 marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR udzielił odpowiedzi na pismo strony z dnia 23 lipca 2013 r.
W dniu 16 kwietnia 2014 r. Pan A.J. złożył pismo, w którym wycofał wniosek z dnia 15 maja 2013 r. co do działki Nr 147.
Postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r. organ I instancji dołączył do akt rozpoznawanej sprawy dokumenty, dotyczące sprawy znak: [...].
Pismem z dnia 6 maja 2014 r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę, na podstawie art. 50 § l k.p.a. do złożenia wyjaśnień w sprawie. Nieścisłości dotyczyły działki ewidencyjnej Nr 147.
W dniu 22 maja 2014 r. A.J. złożył korektę wniosku oraz zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy.
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którą odmówił stornie przyznania jednolitej płatności obszarowej z jednoczesnym nałożeniem sankcji w wysokości 6 742,04 zł. Ponadto na podstawie tej decyzji odmówiono przyznania stronie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.
A.J. od powyższej decyzji złożył odwołanie wskazując, iż "(...) Wydana decyzja jest niesłuszna i krzywdząca w istniejącym stanie faktycznym sprawy. Kontrolę w moim gospodarstwie w 2013 roku przeprowadzały osoby, które nie posiadają kwalifikacji ani uprawnień z zakresu rolnictwa. Sporna działka 147, kontrolowana wówczas przez panią A.S. i pana B.P., była przyczyną, dla której raport kontrolny nie został przeze mnie podpisany. Podczas kontroli kontrolujący przyznali, iż na działce poczynione zostały znaczne nakłady związane z jej utrzymaniem według wymogów programu rolnośrodowiskowego, tj. łąka została prawidłowo wg wymogów skoszona z zachowaniem wszelkiej staranności. Kontrolujący mieli wątpliwości co do przepisów zawartych w programie rolnośrodowiskowym, wynikających z nieposiadania przez nich uprawnień rolniczych i sami zasugerowali, aby raportu kontrolnego nie podpisywać, a złożyć do niego zastrzeżenia, które rozpatrzone zostaną przez osobę uprawnioną. W dniu 7 stycznia 2014 r. wniosłem zastrzeżenia do powyższego raportu. W dniu 20 lutego 2014 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu wystosował do mnie informację o nieuwzględnieniu zastrzeżeń do raportu kontrolnego. Po otrzymaniu powyższego skontaktowałem się telefonicznie z panem W.W., który potwierdził, że osoby kontrolujące nie posiadały kwalifikacji ani uprawnień rolniczych, a rozpatrzenia złożonych przez mnie zastrzeżeń do raportu dokonano na podstawie raportu kontrolnego, sporządzonego przez osoby bez uprawnień. Pan W. oświadczył, że rozpatrując zastrzeżenia nie był na kontroli na miejscu, aby uwiarygodnić zawartość protokołu kontrolnego. Składając zastrzeżenia liczyłem na rzetelne rozpoznanie sprawy. Na powołanie przez Oddział Regionalny biegłego z zakresu rolnictwa, który sporządzi wiążącą dla obu stron opinię. Tak rozpatrzenie złożonego przez mnie odwołania świadczy o braku profesjonalizmu ze strony Agencji i braku przygotowania zawodowego. Łąka na działce 147 to łąka ekologiczna. Pkt l programu rolnośrodowiskowego zabrania mi jakiejkolwiek ingerencji w zabiegi przez cały rok. Kontrolujący zbadawszy sporządzoną dokumentację ornitologiczną wraz z załącznikami fotograficznymi przyznali, iż w pełni zastosowałem się do powyższych wymogów. Stąd niepodpisany przeze mnie, jak wspomniałem wcześniej raport kontrolny. Tak rozpatrzone przez Oddział Regionalny złożone przeze mnie zastrzeżenia do raportu kontrolnego nie mogą stanowić podstawy i mieć wpływ na całokształt wydanej przez Biuro Powiatowe decyzji. Organ rozpatrujący zastrzeżenia wykonał swoją pracę nierzetelnie, a jego zachowanie w stosunku do petenta, jako organu państwowego jest wysoce niedopuszczalne".
W związku z zastrzeżeniami co do prawidłowości czynności kontrolnych, zgłoszonymi w toku prowadzonego postępowania odwoławczego zwrócono się z prośbą o weryfikację prawidłowości ustaleń stwierdzonych w toku kontroli na miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy w dniach 13-19 listopada 2013 r.
W odpowiedzi na powyższe Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśniło, iż brak jest podstaw do podważenia wyników kontroli na miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym A.J. Z treści złożonego pisma wynika, iż po przeprowadzeniu ponownej analizy dokumentacji pokontrolnej ustalono, że kody pokontrolne zostały zastosowane prawidłowo.
Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, przy spełnieniu określonych w tym przepisie warunków.
W myśl ust. 1a jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 Ustawy płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 Ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami i stawki na l ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.
Mając na uwadze powyższe regulacje organ zauważył, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności.
Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Ustawy oraz art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
W rozpoznawanej sprawie istotnym jest, iż w dniach 13-19 listopada 2013 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Istotnym jest również, iż dokonane w toku kontroli ustalenia stały się podstawą odmowy przyznania wnioskowanej płatności i jednocześnie stanowią przedmiot zarzutów podnoszonych przez stronę w treści odwołania.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy podzielił stanowisko prezentowane w treści zaskarżonej decyzji. W ocenie organu zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o wyniki prawidłowo przeprowadzonych oględzin działek rolnych i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.
Kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu przy wykorzystaniu tzw. metody inspekcji terenowej. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektorzy stwierdzili, że powierzchnia zadeklarowana przez stronę działki rolnej C/Cl jest większa od powierzchni stwierdzonej, w związku z czym zastosowano kod pokontrolny DR13+. W stosunku natomiast do działek rolnych E oraz F zastosowano kod DR13-, który oznacza, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. W odniesieniu do działek rolnych A/A l, C/Cl oraz D/Dl zastosowany został kod DR23, który oznacza, iż kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny. W dalszej kolejności w odniesieniu do działki rolnej C/Cl kontrolujący zastosowali kod DR50, który oznacza, iż granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej, zadeklarowanej we wniosku. Ponadto na obszarze całej działki rolnej E nie stwierdzono uprawy z deklarowanej grupy upraw JPO_TUZ, wobec czego zastosowano kod DR35. W stosunku natomiast do działki rolnej F inspektorzy zastosowali kod DR18, który oznacza, iż na całej działce zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Z treści raportu wynika ponadto, iż w odniesieniu do działki rolnej H stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod DR52). Wyniki tak przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. l Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
Organ dodał, iż dla zobrazowania stanu gruntu, na skontrolowanych gruntach rolnych zostały wykonane zdjęcia, które zdaniem organu odwoławczego potwierdzają stwierdzone nieprawidłowości. Mając na uwadze treść odwołania organ podkreślił, iż argumenty skarżącego nie znajdują poparcia w tak zgromadzonym materiale dowodowym, wobec czego nie można uznać je za słuszne. W opinii organu odwoławczego wykonana w toku kontroli dokumentacja fotograficzna bezspornie potwierdza, iż część zadeklarowanych gruntów rolnych nie kwalifikuje się do przyznania płatności. Nie można zgodzić się także z argumentem skarżącego, iż kontrola została przeprowadzona przez osoby nie posiadające uprawnień, bowiem w opinii organu kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR dysponujących odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w zakresie przeprowadzania przedmiotowych kontroli, a ponadto posiadających imienne upoważnienie wydane przez Prezesa ARiMR, a więc zarzuty takie są bezpodstawne.
Organ zwrócił uwagę, iż skarżący pomija kwestie użytkowania rolniczego zadeklarowanych gruntów, w głównej mierze skupia się natomiast na uwagach personalnych w stosunku do osób wykonujących kontrolę oraz powołuje się na rozmowę telefoniczną z kierownikiem Biura Kontroli na Miejscu. Podnoszone zarzuty są bezpodstawne, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, w konsekwencji czego nie mogą w żadne sposób wpłynąć na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy. Ponadto argumenty podniesione przez skarżącego w treści odwołania w głównej mierze dotyczą kwestii czynności kontrolnych, przeprowadzonych w ramach programu rolnośrodowiskowego, nie zaś tych przeprowadzonych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.
Ponieważ strona w treści odwołania nie zgodziła się z tak przyjętym sposobem odmowy przyznania wnioskowanej płatności organ przedstawił sposób ustalenia powierzchni, który wynika z zasady kompensacji powierzchni, którą zastosował w niniejszej sprawie organ l instancji, zgodnie z punktem 79 preambuły do Rozporządzenia Nr 1122/2009. Zgodnie z tą zasadą w przypadku zawyżenia powierzchni na jednej z działek rolnych, powierzchnia ta może zostać zrównoważona poprzez dodanie powierzchni działki, na której stwierdzono większy aniżeli deklarowany obszar. Przy czym zasada ta dotyczy wyłącznie działek zadeklarowanych w ramach tej samej grupy upraw. Ponieważ w spornej sprawie wnioskodawca na działce C zadeklarował powierzchnię większą od powierzchni stwierdzonej o 0,05 ha (kod DR 13+), natomiast w odniesieniu do działki E powierzchnię mniejszą od powierzchni stwierdzonej również o 0,05 ha (kod DR 13-) organ prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie kompensację.
Wobec powyższego różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 8,12 ha, co stanowi 85,8351% (po zaokrągleniu zgodnie z regułami matematycznymi). Powyższe wynika z przedstawionego poniżej wzoru, stosowanego przez organ do obliczania procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną:
(powierzchnia zadeklarowana - powierzchnia stwierdzona) x 100% powierzchnia stwierdzona, czyli 17,58 ha - 9,46 ha = 8,12 ha * 100% = 812 / 9,46 ha = 85,8351%
Organ w następstwie tych ustaleń powołał się na treść art. 60 Rozporządzenia 1122/2009, wskazując, iż w przypadku gdy różnica między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 wynika z celowych zawyżeń, to jeśli różnica ta przekracza 0,5 % obszaru zatwierdzonego lub 1 ha, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony na mocy art. 57, nie jest przyznawana w odniesieniu do danego roku kalendarzowego w ramach przedmiotowego systemu pomocy. Ponadto jeśli różnica ta wynosi ponad 20 % obszaru zatwierdzonego, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57. Organ powyższe uzasadnił analizą postępowania w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2012 oraz porównania danych z rokiem 2013 r., w kontekście wartości PEG dla zakwestionowanych gruntów, ustalonych w kampanii 2012 roku, do których producent się nie zastosował. Organ wskazał, iż skoro skarżący ponownie deklaruje do płatności grunty rolne nie będące użytkami rolnymi należy traktować to jako świadome działanie rolnika, stąd zastosowanie powyżej wskazanego przepisu.
Wobec powyższego w zaskarżonej decyzji na producenta rolnego została nałożona sankcja trzyletnia w wysokości 6 742,04 zł. Organ wyjaśnił, iż kwota ta została naliczona na podstawie różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych tj. 17,58 ha a powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli na miejscu, która wyniosła 9,46 ha. 17,58 ha - 9,46 ha = 8,12 ha * 830,30 zł (tj. stawka jednolitej płatności obszarowej w 2013 r.) = 6 742,04 zł (po zaokrągleniu zgodnie z regułami matematycznymi). Organ podkreślił, iż wskazana powyżej kwota podlega odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia (WE) nr 885/2006. Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe do spłaty saldo zostaje anulowane.
Organ podkreślił, iż zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu kwota sankcji będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu trzech lat kalendarzowych. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych do wysokości 6 742,04 zł.
Organ zwraca uwagę, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie powołał się także na zapis art. 58 akapit trzeci Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica miedzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej przekracza 50% płatność zostaje odmówiona a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Przepis art. 60 Rozporządzenia 1122/2009 jest wystarczającą podstawą do wydania orzeczenia, kończącego sprawę, jednakże działanie organu, polegające na przywołania także podstawy z art. 58 nie stanowi uchybienia, mającego wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
W odniesieniu natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych organ I instancji również zasadnie odmówił przyznania stronie wnioskowanej płatności prawidłowo powołując się na art. 7 ust. 2 Ustawy (w brzemieniu obowiązującym dla kampanii 2013), zgodnie bowiem z tym przepisem płatność ta przysługuje do powierzchni, do której została przyznana jednolita płatność obszarowa. Skoro w rozpoznawanej sprawie jednolita płatność obszarowa została producentowi odmówiona, płatność uzupełniająca także nie może zostać przyznana.
Organ zwrócił ponadto uwagę, iż skarżący w dniu 16 kwietnia 2014 r. złożył pismo, którym wycofał wniosek z dnia 15 maja 2013 r. co do działki Nr 147. W ocenie organu zatem ww. miał świadomość, iż działka ta nie kwalifikowała się do płatności. Wypada podkreślić, iż wycofanie to nie mogło odnieść skutku, ponieważ zostało dokonane wbrew dyspozycji, wynikającej z art. 25 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Zgodnie z ust. 1 tegoż przepisu wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie. W myśl jednak ust. 3 jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. Z akt sprawy wynika, iż skarżący dokonał ww. czynności po poinformowaniu przez organ I instancji o stwierdzonych nieprawidłowościach, a zatem czynność ta nie może wywołać skutku prawnego w postaci skutecznego wycofania wniosku w żądanej przez stronę części. Organ podkreślił, iż organ l instancji uchybił obowiązkowi wezwania beneficjenta w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do złożenia wycofania części wniosku na odpowiednim formularzu, co zresztą sam dostrzega, jednakże z uwagi na fakt, iż uchybienie to nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o taką podstawę.
Organ zwrócił uwagę, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich argumentów. Zgodnie z art. 3 ust. 3 Ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wobec powyższego zarzuty strony są bezpodstawne.
Ponadto organ wskazał, iż po ponownym zweryfikowaniu ustaleń kontrolnych brak jest podstaw do podważenia ustaleń poczynionych przez inspektorów terenowych, bowiem sporządzona w toku kontroli dokumentacja fotograficzna potwierdza fakt nieużytkowania przez wnioskodawcę części spornych gruntów, a w konsekwencji brak zgodności złożonego wniosku ze stanem faktycznym.
Organ zaznaczył, iż w rozpatrywanej sprawie strona nie skorzystała z uprawnienia wynikającego z art.73 ust 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Z treści niniejszego przepisu wynika, iż w sytuacji, gdy producent rolny poinformował organ na piśmie, iż wniosek jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, wówczas informacje podane przez producenta rolnego powodują, że wniosek jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji. Organ zaś nie może na tej podstawie odmówić przyznania płatności. Wyjątek w tym zakresie stanowią przypadki, gdy organ powiadomił już producenta rolnego o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub gdy organ stwierdził nieprawidłowości we wniosku. W analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w zakresie spornej działki rolnej, w stosunku do której stwierdzono nieprawidłowości w toku przeprowadzonej kontroli. Natomiast, z uwagi na podniesione wcześniej okoliczności wycofanie wniosku co do konfliktowej działki Nr 147 nie mogło odnieść pożądanego skutku. Podkreślić należy, iż złożony przez rolnika wniosek o przyznanie płatności na 2013 rok nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazuje raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, przeprowadzonych w dniach 13-19 listopada 2013 r. Z jego treści jednoznacznie wynika, iż zakwestionowane przez organ I instancji grunty rolne nie kwalifikowały się do przyznania wnioskowanej płatności.
Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie przedmiotowej płatności jest zaznajomienie się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz złożenie wniosku, w którym wykazane zostaną dane zgodne ze stanem faktycznym na gruncie. W ocenie organu istotne znaczenie ma to, że strona wniosek podpisała, składając oświadczenia i przyjmując na siebie zobowiązania wymienione na str. 4/4 wniosku.
Na powyższą decyzję A.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i uwzględnienie wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. oraz zobowiązanie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. do przedłożenia dokumentów potwierdzających uprawnienia zawodowe (wykształcenie rolnicze) osób przeprowadzających kontrolę w jego gospodarstwie, która miała bezpośredni wpływ na wydaną decyzję. W jego ocenie decyzja została wydana z naruszeniem ustawy o kwalifikacjach zawodowych pracowników.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy przyznał A.J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi jest decyzja [...] utrzymująca w mocy decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - postępowanie wszczęte złożeniem wniosku przez A.J. zostało zakończone decyzją administracyjną, na mocy której odmówiono przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej z jednoczesnym nałożeniem sankcji trzyletnich. Ponadto w tej decyzji odmówiono przyznania wnioskodawcy uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.
Organ odmówił płatności z uwagi na wyniki przeprowadzonych kontroli na miejscu w dniach 13 – 19 listopada 2013 r., w zakresie kwalifikowalności powierzchni przez inspektorów terenowych metodą inspekcji terenowej.
Inspektorzy stwierdzili na deklarowanych działkach liczne nieprawidłowości w tym nie stwierdzono uprawy z deklarowanej grupy upraw, na całej działce zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Z protokołu czynności kontrolnych wynika, że dla działki E stwierdzono ugór, nie zaś trwały użytek zielony, jak deklarował skarżący.
Skarżący kwestionuje ustalenia co do działki nr 147, na której położona jest działka rolna F. Z protokołu kontroli wynika, że jest ona porośnięta nieodchwaszczoną roślinnością trawiastą, występują na niej liczne pieńki po ściętych drzewach, oraz fragment piaszczysty, nieporośnięty żadną roślinnością. Skarżący twierdzi, że jest to łąka ekologiczna, na której ma zakaz dokonywania określonych czynności rolniczych w ciągu roku, organ – że jest to obszar, na którym zaniechano prowadzenia działalności rolniczej.
Organ prawidłowo przeprowadził kontrolę a z materiału dowodowego sprawy można wywnioskować, że część zadeklarowanych przez skarżącego gruntów nie kwalifikuje się do przyznania płatności.
Drugim zarzutem skarżącego jest to, że kontroli dokonały osoby do tego nieuprawnione oraz, że organ powinien był powołać biegłego z zakresu rolnictwa. Ustalenia kontrolne organu przeprowadzone zostały w sposób narzucony przez przepisy prawa przez osoby uprawnione do kontroli, dysponujące wiedzą fachową w tym zakresie i co ważne posługujące się przy pomiarach sprzętem dopuszczonym przez przepisy prawa. Wyniki tej kontroli zostały zatwierdzone przez osoby sprawujące bezpośredni nadzór i mające odpowiednie uprawnienia, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 240, poz. 1605). W opinii organu kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z czynności kontrolnych sporządzony został raport spełniający wymogi formalne zawarte w art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.
Organ nie ma obowiązku powoływać biegłych z zakresu rolnictwa. Ponadto obowiązek przeprowadzenia kontroli, jak i obowiązek sporządzenia raportu z czynności kontrolnych wynika z przepisów powołanej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z treścią art. 30 ustawy przeprowadzenie kontroli może zostać powierzone przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, a więc podmiotom wyspecjalizowanym i bezstronnym. Tym samym dowód w postaci raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych, będący co do zasady dokumentem urzędowym, sporządzonym w przepisanej formie może mieć decydujące znaczenie w sprawie i należy mu przypisać przymiot wiarygodności.
Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego można wyprowadzić wniosek, że przez skarżącego nie była prowadzona działalność rolnicza. Szczegółowo organ odniósł się do tego w odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołu kontroli, złożone przez rolnika (pismo z dnia 20 lutego 2014 r.).
Rację ma organ odnośnie wycofania przez skarżącego wniosku co do działki nr 147. Skarżący miał świadomość, że działka nie kwalifikuje się do płatności. Ponadto dokonał tej czynności będąc już poinformowanym o stwierdzonych nieprawidłowościach. Faktycznie wniosek powinien być cofnięty na odpowiednim formularzu, o czym skarżący nie był pouczony, ale wobec stanu faktycznego sprawy to uchybienie nie ma znaczenia.
Skarżący nie wykazywał również inicjatywy dowodowej. Skoro skarżący podpisał oświadczenie określonej treści, zawarte na formularzu wniosku, wskazujące na wiedzę w zakresie przyznawania płatności to uznać należy, że godził się z konsekwencjami wynikającymi z niedotrzymania warunków.
W związku z powyższym Sąd na postawie art. 151p.p.s.a. skargę oddalił.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło