VII SA/Wa 1608/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-02

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych jest właściwym rozstrzygnięciem w sytuacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegających na zmianie lokalizacji, kubatury i powierzchni zabudowy obiektu, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z prawem w ten sposób?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych może być wydana tylko wtedy, gdy istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z przepisami prawa. W przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego, takich jak zmiana lokalizacji, kubatury i powierzchni zabudowy, gdy nie można ich zalegalizować, organ nadzoru budowlanego powinien zastosować rozbiórkę obiektu lub jego części, albo nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, a nie jedynie nakazać zaniechanie dalszych robót.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M S i B S na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą zaniechanie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zmianie lokalizacji, rozbudowie o ganek i pomieszczenie gospodarcze oraz zmianie wymiarów obiektu. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące niewłaściwego rozpatrzenia sprawy, wskazując na otrzymaną zgodę na zbliżenie do granicy, która nie została uwzględniona, oraz na przesunięcie granic działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla,, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M S, B S na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409, ze zm.) - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]), nakazującą M S zaniechanie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ew. [...] w [...] gm. [...] , i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wyniku przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2011 r. oględzin ustalono, iż skarżąca realizując budowę ww. budynku dokonała istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji Kierownika Referatu Nadzoru Budowlanego i Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1998 r. Odstępstwa polegały na zmianie lokalizacji obiektu, rozbudowie o ganek i pomieszczenie gospodarcze oraz zmianie wymiarów rzutu obiektu. Wobec powyższego organ powiatowy przeprowadził procedurę naprawczą w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. W dniu [...] maja 2012 r. wydał postanowienie nr [...], którym wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestora - skarżącą obowiązek sporządzenia oceny technicznej stanu technicznego ww. budynku o sposobie doprowadzenia obiektu do zgodności z warunkami technicznymi. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. W dniu [...] lutego 2013 r. wpłynęła wymagana dokumentacja. Jednak w związku z brakami dokumentacji, postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. wezwał skarżącą do ich usunięcia, które nie zostały uzupełnione, co skutkowało nakazem zaniechania robót budowlanych. Dalej organ odwoławczy podzielił stanowisko, iż budowa realizowana jest z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Referatu Nadzoru Budowlanego i Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1998 r.. Zmieniono bowiem lokalizację, kubaturę budynku i powierzchnię zabudowy. Odstępstwa te są istotne w myśl art. 36 a Prawa budowlanego, dlatego zasadnie wszczęto procedurę legalizacyjną. Organ zauważył przy tym, wskazując etapy procedury naprawczej, że ustawodawca pozbawił organ możliwości uznaniowego kształtowania sytuacji prawnej strony, pozostawiając organowi jedynie swobodę przy wyborze środka mającego na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. Orzeczone zaniechanie dalszych robót budowlanych w żadnym razie nie powodowało doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a kończyło postępowanie legalizacyjne. Organ powiatowy zaakceptował w ten sposób zmianę wymiarów budynku i lokalizacji oraz rozbudowę rozbudowie obiektu i usankcjonował stan faktyczny naruszający Prawo budowlane. Następnie organ podkreślił, powołując się na zasady wynikające z art. 7 kpa, 77 kpa, że w orzecznictwie sądowo - administracyjnym podkreślono, iż uprawnienie organu do wydawania rozstrzygnięć nie zwalnia z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięć o treści przekonywującej pod względem prawnym i faktycznym. Te zasady postępowania administracyjnego odnoszą się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego (tj. całokształtu przepisów prawnych służących "załatwieniu sprawy"). Wobec powyższego organ powiatowy naruszył ww. norm prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało niewłaściwym określeniem obowiązku. Skargę na powyższą decyzję złożyła M S i zarzucając niewłaściwe rozpatrzenie sprawy wniosła o jej uchylenie w całości. Skarżąca podniosła między innymi, iż w 2011 r. przygotowała wszystkie niezbędne dokumenty do odbioru budynku do użytkowania i wtedy okazało się, że odległość od granicy działki [...] jest za mała. Podkreśliła, że otrzymała zgodę na zbliżenie do granicy, która nie została uwzględniona przy rozpatrzeniu sprawy. W opinii skarżącej głównym problemem było przesunięcie granic, które nastąpiły w nie wiadomym okresie. Stwierdziła, iż wielokrotnie zwracała się w tej sprawie do Urzędu Gminy w [...], jak również do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nigdy nie otrzymała odpowiedzi wyjaśniającej ten problem, jedynie organ nadzoru budowlanego sugerował jej dokupienie od sąsiadów brakującej części odległości do granicy. Sąsiedzi jej zdaniem nie wyrazili zainteresowania takim rozwiązaniem. Skarżąca przyznała, że były różnice w projekcie, ale dostarczyła projekt zamienny, który jest zgodny ze stanem faktycznym. Dodała, że dobudowana została też kotłownia, ale posiada okna od działki sąsiadów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą skarżącej zaniechanie robót budowlanych przy ww. budynku i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na naruszenie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. W świetle powołanych na wstępie kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu trafne są ustalenia i stanowisko organu odwoławczego, że organ l instancji w sposób nieprawidłowy zastosował w niniejszej sprawie - wynikający z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego - nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego może zakończyć postępowanie naprawcze poprzez wydanie trzech z decyzji wymienionych w tym przepisie, to jest: decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego określa zatem trzy niezależne rodzaje sankcji jakie można zastosować za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 tego przepisu. Dokonując wyboru jednego z wyżej wymienionych rozstrzygnięć organ nadzoru budowlanego winien mieć na uwadze, że celem postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych, może być zatem wydana tylko wówczas, jeżeli istnieje możliwość doprowadzenia w ten sposób wykonanych robót budowlanych do zgodności z przepisami prawa. W przeciwnym przypadku organ winien zastosować, w zależności od stwierdzonych okoliczności, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Skoro w niniejszej sprawie stwierdzone istotne odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Referatu Nadzoru Budowlanego i Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1998 r. polegało na zmianie lokalizacji, kubatury i powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku, przy czym skarżąca nie uzupełniła na wezwanie organu braków we wskazanym zakresie, to rozstrzygnięcie organu powiatowego nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych nie skutkowało doprowadzeniem robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z podanych przyczyn należało podzielić stanowisko organu odwoławczego, co do konieczności uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 138 § 2 kpa, w celu właściwego określenia obowiązku, wynikającego z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. zaniechania robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego skarżącej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosownie do art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło