II GZ 466/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1334/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnień do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1334/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił B. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2015 r., w przedmiocie zawieszenia uprawnień do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych. Sąd I instancji wskazał przede wszystkim argumenty podniesione we wniosku skarżącego, z których wynikało, że zawieszenie uprawnień do wykonywanie zawodu maklera papierów wartościowych (na rok) wiązałoby się z pozbawieniem skarżącego pracy oraz możliwości wykonywania zawodu, a jego rodziny niezbędnych źródeł dochodu. Ponadto skarżący podkreślił, że jest jedynym żywicielem rodziny, a nadto wskazał na obciążenie wynikające z konieczności spłaty kredytu hipotecznego. WSA uzasadniając swoją ocenę, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie spornej decyzji, może doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych lub spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody przede wszystkim wskazał, że w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Komisji Nadzoru Finansowego sankcja zawieszająca uprawnienia do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych straci rację bytu, a co za tym idzie skarżący pozostanie w posiadaniu uprawnień. Sąd uznał za oczywiste wywołanie przez decyzję konsekwencji finansowych dla skarżącego, ale jednocześnie wskazał, że fakt ten nie musi być równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Skarżący nie powiązał skutków wykonania decyzji z konkretnymi zmianami w sferze majątkowej. Nie podał bowiem żadnych przykładowo danych obrazujących jego aktualną sytuację finansową (np. stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych) przy jednoczesnym wskazaniu, jak zmieniłaby się ona po wykonaniu decyzji. Nie ma zatem zdaniem WSA możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Sąd stanął na stanowisku, że ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, organizacyjnej i majątkowej skarżącego, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji dojdzie do realizacji wskazanych przez stronę przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skoro skarżący nie wskazał danych dotyczących jego sytuacji majątkowej oraz posiadanych zasobów finansowych, nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Zażalenie na to postanowienie wniósł B. G., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. przez błędną ocenę stanu faktycznego i nieuwzględnienie okoliczności, które nie wymagały przeprowadzenia dowodów w pełnym zakresie i tym samym uznanie, że skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy sama utrata jedynego źródła utrzymania dla rodziny nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, co do możliwości wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącego. W uzasadnieniu zażalenia powtórzył, że wykonywany przez skarżącego zawód maklera jest jedynym źródłem utrzymania jego i jego rodziny. Po utracie aktualnej pracy skarżącego czeka egzystowanie z zasiłku dla bezrobotnych. Powyższe może skutkować wypowiedzeniem skarżącemu umowy kredytu hipotecznego, i nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania jego i jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd I instancji prawidłowo przytoczył treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i poprawnie przeanalizował treść wniosku skarżącego, badając go pod kątem możliwości wystąpienia przesłanek, o których mowa we wskazanym przepisie, tj. możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W stanie sprawy Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ze względu na brak wykazania okoliczności obrazujących sytuację skarżącego. Ocenę tę Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową. Skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie podważał prawidłowości przyjęcia, że tylko konkretne dane przedstawione we wniosku mogłyby dać Sądowi I instancji możliwość dokonania oceny wniosku i ewentualnie wtedy dopiero uznać go za skuteczny. W ocenie skarżącego jego twierdzenia odnośnie do konieczności pozostawania na zasiłku dla bezrobotnych po utracie - przecież jak sam mówi - aktualnej pracy, statusu jedynego żywiciela rodziny i obowiązku spłaty kredytu hipotecznego, w całości wyczerpują obowiązek wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaprezentowana w środku prawnym argumentacja nie zasługuje na aprobatę. Zarówno bowiem z wniosku, jak i z zażalenia nie można wywieść, jaka w istocie jest kondycja finansowa skarżącego i czy rzeczywiście brak zastosowania ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu skutkowałby wystąpieniem konsekwencji opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z wniosku skarżącego nie wynikają dane, obrazujące choćby poziom zgromadzonych przez niego środków, dokumentu wykazującego, że żona w istocie nie uzyskuje dochodu, czy jakie są – choćby w przybliżeniu – wydatki osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Wiarygodnymi dokumentami w tym zakresie byłby np. zeznania podatkowe, wyciąg z posiadanego rachunku i lokat, czy też oświadczenie o poziomie miesięcznych wydatków osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Dokumentacji takiej skarżący nie przedstawił. Ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich - przez stronę - dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za nieskuteczne musi być uznane odwoływanie się przez skarżącego w zażaleniu do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowienie NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt I GSK 1148/13 dotyczyło wniosku osoby prawnej, ale co najistotniejsze, Sąd w jego treści wprost potwierdził rozważania dotychczas przedstawiane w niniejszym postanowieniu, że "uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane), zaś "z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221.)". W treści uzasadnienia NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2064/14 Sąd odniósł się do konkretnych danych dotyczących sytuacji finansowej skarżącego, których w niniejszej sprawie skarżący zaniechał przedstawić. Za niezrozumiałe należy zaś uznać powołanie się autora zażalenia na postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, którym Sąd ten oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji wskazując, że "w złożonym przez siebie wniosku (skarżące) nie wskazały, ani nie udokumentowały w dostateczny sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po ich stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków", a więc dokładnie jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie przesądzają o spełnieniu przesłanki do przyznania ochrony tymczasowej, w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie należy zauważyć, że sąd ma prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.