II SA/Kr 427/15
WyrokWSA w Krakowie2015-06-09
Skład orzekający: Magda Froncisz, Aldona Gąsecka - Duda, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane w sytuacji, gdy nie uwzględniono wszystkich stron postępowania, może zostać utrzymane w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że oba akty zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez pominięcie jako stron postępowania osób, których interes prawny mógł być naruszony. Uchybienie to, kwalifikowane jako podstawa do wznowienia postępowania, uniemożliwiło merytoryczną kontrolę zaskarżonych postanowień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie budynku inwentarsko-składowego (owczarni), prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji wstrzymał roboty, natomiast organ drugiej instancji uchylił to postanowienie, uznając brak podstaw do zastosowania trybu naprawczego z art. 50-51 P.b. Skarżący, inwestor J.B., zarzucił organowi drugiej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd uchylił oba postanowienia z uwagi na pominięcie jako stron postępowania osób, które mogły posiadać interes prawny.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka - Duda (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem Nr [....] z dnia 6 lutego 2015 r., znak: [....], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej k.p.a.) art. 80 ust. 2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej: P.b.), po rozpatrzeniu zażalenia J.K. , [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił w całości postanowienie Nr [....] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 17 lutego 2014r, znak: [....] . Zaskarżonym zażaleniem postanowieniem organ pierwszej instancji, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku inwentarsko-składowego (owczarni), zlokalizowanego na działkach nr [....] i nr [....] , położonych w miejscowości [....] , gmina [....] , w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz pozwoleniu na budową budynku owczarni, udzielonym decyzją Naczelnika Gminy [....] z dnia 24 stycznia 19981r., znak: [....] .
Orzekając w ten sposób organ drugiej instancji podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych przy budowie budynku inwentarsko-składowego na działkach nr [....] i nr [....] w [....] . Podczas kontroli w dniu [....] 2013 r. ustalono, że inwestor J.B. prowadzi budowę w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 24 stycznia 19981r., znak: [....] . Stwierdzono, że inwestor zmienił lokalizację budynku. Pozwolenie obejmowało budowę budynku owczarni specjalistycznej na parceli l.kat. [....] , przekształconej w działkę nr [....] .Z aktualnej mapy zasadniczej wynika, że budynek usytuowany jest w przeważającej części na działce nr [....] , będącej własnością J.K. Według oświadczenia inwestora i zapisów w protokole kontroli budowa była kontynuowana do 2013 r. i nie jest zakończona .
Do akt sprawy dołączono niekompletne kserokopie projektu archiwalnego (w tym plan zagospodarowania i wyrys z mapy ewidencyjnej) oraz decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uznając, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. organ pierwszej instancji wydał zaskarżone postanowienie, na które zażalenie złożył w ustawowym terminie J.K.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyjaśnił następnie, że ponieważ w dacie ważności zaskarżonego postanowienia została wydana decyzja, o której mowa w art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, tj. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 20 lutego 2014 r., znak: [....] , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zaskarżone postanowienie nie utraciło ważności w dniu orzekania przez organ odwoławczy. Niemniej jednak, w niniejszym postępowaniu zażaleniowym bada się jedynie zasadność wydania postanowienia o wstrzymaniu robót.
Czyniąc następnie analogiczne ustalenia jak organ pierwszej instancji, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dokonał jednakże odmiennej oceny stanu faktycznego, co prowadziło do uznania, że zaskarżone postanowienie nie jest zasadne. W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wykazał w sposób jednoznaczny, iż nastąpiło naruszenie przepisów prawa w budownictwie uzasadniające wdrożenie postępowania naprawczego, bowiem budynek owczarni został usytuowany w zupełnie innym miejscu, niż przewidywał projekt i treść pozwolenia na budowę. Przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w przeważającej części na działce nr [....] , stanowiącej własność J.K. . Nie można zatem podzielić stanowiska organu pierwszej instancji, że doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy P.b., tj. w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu, bowiem działka ta nie była objęta pozwoleniem na budowę, ani "planem zagospodarowania parceli". Brak jest zatem podstaw do wszczęcia procedur legalizacyjnych w trybie art. 50-51 P.b. Odstępstwa wykazane w toku postępowania są więcej, niż istotne. Właściwy zatem jest tryb postępowania z art. 48 P.b. albowiem na budowę budynku na działce nr [....] inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w aktualnej linii orzeczniczej, w szczególności w cytowanych tezach wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. VII SA/Wa 2478/10 ( LEX nr 996748) oraz wyrok NSA z dnia 3 marca 2011r. , sygn. II OSK 1861/09( LEX nr 1080211). Uchylenie skarżonego postanowienia winno spowodować wdrożenie odpowiedniego postępowania naprawczego przez organ pierwszej instancji w trybie art. 48 P.b., bowiem usytuowanie budynku w całkowicie innym miejscu nie daje podstaw do stosowania trybu naprawczego w oparciu o art. 51 P.b. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji odniesie się też do faktu zrealizowania budowy na działce nie będącej własnością inwestora.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Nr [....] z dnia 6 lutego 2015 r., znak: [....] , wniósł w terminie J.B. , domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu J.B. zarzucał:
1. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ
na wynik sprawy, tj.:
art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i przyjęciem, że inwestor zrealizował budowę na działce nie będącej jego własnością, podczas, gdy nieruchomość, na której przedmiotowy budynek został zrealizowany stanowi własność inwestora;
b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące niezasadnym uchyleniem postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 17 lutego 2014 r., znak: [....] wstrzymującego prowadzone roboty budowlane przy budowie budynku inwentarsko - składowego (owczarni), na działkach nr [....] i nr [....] w P. , w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz udzielonym pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku;
2. naruszenie prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na wynik
sprawy, tj.:
a) art. P.b. i art. 51 P.b. poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do wszczęcie
przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej (naprawczej) w trybie opisanym w tych przepisach, podczas gdy w istniejącym w sprawie stanie faktycznym powyższe przepisy Prawa budowlanego powinny mieć zastosowanie;
b) art. 36a ust. 5 P.b. polegające na przyjęciu, że dokonane odstępstwo w zakresie usytuowania budynku na działce budowlanej nie mieści się w katalogu istotnych odstępstw wymienionych w tymże przepisie, podczas gdy, ocena stanu faktycznego sprawy, jak również wykładania w/w przepisu wskazuje, iż dokonane odstępstwo mieści się w katalogu istotnych odstępstw opisanych w w/w przepisie.
Powyższe zarzuty skarżący rozwijał w obszernym uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Odpowiedź na skargę został złożona w piśmie z dnia 19 maja 2015 r. również przez J.K. , będącego uprzednio stroną w postępowania administracyjnego, oraz Z.K. niemającą takiego statusu, która wnosiła o jej dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowania sądowego. Uzasadniając ten wniosek i dołączając stosowny dokument Z.K. podawała, że jest żoną uczestnika J.K. . Na mocy aktu notarialnego z dnia 17 stycznia 2014 r. Rep. [....] , sporządzonego przez notariusza C.S. w M. , stanowiącego umowę majątkową małżeńską o rozszerzeniu wspólności majątkowej, nabyła ona na jej zasadach własność wszystkich składników majątku odrębnego małżonka.
J.K. i Z.K. domagali się oddalenia skargi, a także zasądzenia od skarżącego na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W rozważaniach merytorycznych pisma z dnia19 maja 2015 r. wyżej wymienieni zawarli argumentacje natury faktycznej i prawnej, mającą wskazywać na bezzasadność skargi oraz prawidłowość zaskarżonego postanowienia.
Wydanym na rozprawie postanowieniem z dnia 9 czerwca 1015 r., sygn. akt II SA/Kr 427/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, działając na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednol. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ), orzekł o dopuszczeniu Z.K. do udziału w postępowaniu sądowym, w charakterze uczestniczki postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności, bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia podstaw do wyeliminowania zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Zaskarżonym aktem jest specyficzne postanowienie kasacyjne organu drugiej instancji, różne od wymienionego w 138 § 2 k.p.a. i nieprzewidziane wprost w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, Wydanie takiego właśnie aktu organ drugiej instancji motywował z jednej strony odmienną ocena stanu faktycznego, z drugiej zaś tym że przed rozpoznaniem zażalenia w kwestii incydentalnej organ pierwszej instancji wydał już w sprawie decyzję. Uwzględniając powyższe oraz wynikającą z uzasadnień kontrolowanych orzeczeń okoliczność, że ten sam stan faktyczny przez organ pierwszej i drugiej instancji jest kwalifikowany do zastosowania zupełnie różnych podstaw matarialnoprawnych rozpatrzenia sprawy, wskazane rozstrzygnięcie co do zasady w takich przypadkach należy uznać za odpowiadające prawu. W postępowaniu zażaleniowym mogą wystąpić sytuacje, gdy odpowiednie stosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. będzie sprowadzało się jedynie do uchylenia przez organ drugiej instancji postanowienia organu pierwszej instancji i takie rozstrzygnięcie nie będzie wówczas oznaczało naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak trafnie wywiedziono w wyroku NSA z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 686/09 ( zam. zb. LEX nr 595469): "... przepis art. 144 k.p.a. przewiduje, że do zażaleń, w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11, przepisy dotyczące odwołań mają zastosowanie jedynie odpowiednie. Przepis odsyłający do innych unormowań z zastrzeżeniem, że stosuje się je w sposób odpowiedni, nigdy nie nakazuje mechanicznego stosowania norm, do których odsyła, ani nie zwalnia od obowiązku rozpatrzenia, w jakim sensie i zakresie oraz w jaki sposób należy je stosować w konkretnej sytuacji prawnej. Odpowiednie stosowanie przepisu może oznaczać takie przypadki, w których przepisy odniesienia, czyli te, które mają być stosowane odpowiednio, wymagają przy ich stosowaniu w nowym zakresie pewnych zmian, tak aby były adekwatne do charakteru i rodzaju spraw. Wówczas stosowanie "odpowiednie" oznacza niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (por. uzasadnienie uchwały SN z 15 września 1995 r., III CZP 110/95, OSNC 1995, nr 12, poz. 177). Odpowiednie stosowanie przepisu może również oznaczać takie przypadki, w których przepisy odniesienia, czyli te, które mają być stosowane odpowiednio, w ogóle nie znajdują zastosowania do konkretnej sprawy albo ze względu na ich bezprzedmiotowość lub ze względu na ich całkowitą sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla konkretnych stosunków, do których miałyby one być zastosowane odpowiednio. Oznacza to, że "odpowiednie" stosowanie do zażaleń przepisów dotyczących odwołań nakazuje uwzględnienie cech charakterystycznych prawa zażalenia i postępowania zażaleniowego. W niektórych sprawach zatem część przepisów dotyczących odwołań znajdzie zastosowanie wprost, część po niezbędnej adaptacji, a jeszcze inne trzeba będzie wyłączyć z kręgu przepisów odniesienia (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 1996, s. 606)."
Stan taki występuje w niniejszej sprawie z przyczyn akcentowanych słusznie przez organ drugiej instancji. W przedmiotowej sprawie po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji nie było bowiem możliwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., tj. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Odnośnie zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 należy mieć na uwadze, że wniesienie zażalenia na postanowienie incydentalne, w żadnym wypadku nie może prowadzić do wydania aktu merytoryczno-reformacyjnego, mocą którego nastąpiłoby uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania przed organem instancji. Nie byłoby także właściwym uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania zażaleniowego, albowiem rozpatrzenie tego środka nie stało się bezprzedmiotowe.
Akceptacja co do zasady przyjętego w określonych okolicznościach sposobu rozstrzygania przez organ drugiej instancji nie oznacza, że zaskarżone postanowienie może pozostać w obrocie prawnym. Mając bowiem dalej na uwadze treść powołanych orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiały i przebiegu postępowania należy uznać, że oba kontrolowane w granicach sprawy postanowienia należy wyeliminować należy uchylić, jako niezgodne z prawem. Konieczność wydania takiego orzeczenia wynika z faktu pominięcia przez organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie jako stron postępowania dwóch osób, co odnośnie Z.K. jest widoczne już na tle materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych.
Zgodnie z ogólnym przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Powołana regulacja znajduje zastosowanie zarówno w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, której dotyczą art. 48-49 P.b., jak i wtedy, gdy prowadząc roboty budowlane inwestora w sposób istotny odstąpił od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, o czy mowa w art. 50-51 P.b. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Interes prawny może być wywodzony nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, lecz także norm cywilnoprawnych. Na gruncie prawa budowlanego takim przepisem jest choćby art. 5 ust. 1 P.b. Wśród norm z zakresu prawa cywilnego istotne znaczenie mają przepisy o własności (art. 140 k.c.) i jej ochronie, a w szczególności dotyczące immisji. Do kręgu stron postępowań prowadzonych na podstawie art. 48-48 P.b. albo w trybie art. 50-51 P.b. należy nie tylko inwestor, czy właściciele (współwłaściciele) lub użytkownicy wieczyści (współużytkownicy wieczyści) terenu inwestycji, lecz również osoby, którym takie prawa przysługując do nieruchomości bezpośrednio z nim sąsiadujących. Organy administracji publicznej mają obowiązek zbadać, jakie podmioty posiadają przymiot strony w konkretnym postępowaniu, zawiadomić je o wszczęciu postępowania (art. 61§ 1 i 4k.p.a.), zapewnić możliwość czynnego udziału w sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz następnie doręczyć wydane decyzje lub postanowienia (art. 109 §1 i 144 k.p.a.). Uchybienie powyższym przepisom stanowi wadę kwalifikowaną, skutkującą wystąpieniem przesłanki do wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Jak wynika z rozdzielnika do postanowienia organu pierwszej instancji i poprzednich pism, w przedmiotowej sprawie do kręgu stron zaliczeni zostali inwestor J.B. – jak właściciel działki nr [....] , oraz J.K. – jako właściciel działki nr [....] . Taki stan prawny działek potwierdzają zgromadzone w aktach organu pierwszej instancji wypisy uproszczone z rejestru gruntów według stanu na dzień 6 lutego 2014 r., zaś co do działki nr [....] nadto internetowy wydruk księgi wieczystej NR [....] , według stanu na dzień 14 grudnia 2014 r . Na obu powyższych działkach został wzniesiony przez inwestora sporny budynek. Z tychże akt wynika jednak, że jeszcze przed datą wydania postanowienia Nr [....] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 17 lutego 2014r, znak: [....] stan prawny nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] uległ zmianie. Na mocy aktu notarialnego z dnia 17 stycznia 2014 r. Rep. [....] , sporządzonego przez notariusza C.S. w M. , stanowiącego umowę majątkową małżeńską o rozszerzeniu wspólności majątkowej, Z.K. , jako żona J.K. nabyła współwłasność wszystkich składników majątku odrębnego małżonka. Okoliczność powyższa została ujawniona co prawda dopiero po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji, niemniej jednak rzutuje negatywnie na ocenę tego aktu, jako wydanego w warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Powyższych uchybień nie dostrzegł organ drugiej instancji, który także pominął jako stronę postępowania Z.K. pomimo, że dysponował materiałem, z którego wynikały zmiany stanu prawnego w zakresie własności działki nr [....] . Również organ drugiej instancji wydał zatem zaskarżone postanowienie w warunkach wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Nadto niekwestionowane twierdzenia skargi o zmianach własnościowych, a także treść dołączonego do niej prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział I Cywilny z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I Ns 852/13, wskazują, że uchybienia organów drugiej instancji w zakresie ustalania zmian w stanie prawnym i kręgu stron są dalej idące. W szczególności, z powołanego postanowienia wynika, że działka nr [....] ulegała podziałowi na działki nr [....] o pow. 0,08 ha i [....] o pow. 0,0158 ha , przy czym z dniem 1 grudnia 2010 r. A.B. i J.B. nabyli na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej w drodze zasiedzenia działkę nr [....] . W sprawie nie brała udziału zatem również A.B. Wskazana okoliczność podziału działki nr [....] , z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo nieruchomości, zdaje się pozostawać bez wpływu na ustalenie kręgu stron, co jednak winny rozważyć organy administracji publicznej.
Wskazywane wyżej uchybienia są tego rodzaju, że czynią niedopuszczalną dalej idącą kontrolę wydanych w przedmiotowej sprawie postanowień i wypowiadanie z nią związanych ocen materialnoprawnych. Taka kontrola, następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu z udziałem wszystkich stron (por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uwagi na uprzednio wskazane wady obu postanowień jest ona niemożliwa.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a. Rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia po eliminacji wytkniętych uchybień.
Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku, zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu przysługuje skarżących z uwagi na wynik postępowania. Obowiązujące przepisy nie zawierają natomiast podstawy do uwzględnienia wniosku zgłoszonego w tym przedmiocie przez uczestników
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło