I OZ 1337/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-22
Skład orzekający: Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie zawiera uzasadnienia oraz oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też organ powinien wezwać do złożenia dodatkowych oświadczeń na podstawie art. 255 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie zawiera uzasadnienia oraz oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, stanowi brak formalny. W takiej sytuacji sąd powinien wezwać do uzupełnienia tych braków. Jeśli strona nie uzupełni braków w wyznaczonym terminie, wniosek powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.s.a. Przepis art. 255 P.p.s.a. ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy dane przedstawione we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a nie gdy brakuje ich całkowicie.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten nie został podpisany przez osobę umocowaną do reprezentowania spółki i zawierał niewypełnione rubryki. Sąd I instancji wezwał do uzupełnienia braków, jednak spółka nadal nie wypełniła wszystkich rubryk, w tym dotyczących uzasadnienia oraz oświadczenia o majątku i dochodach. W konsekwencji WSA pozostawił wniosek bez rozpoznania. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 257 i 255 P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 822/14 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 17 lutego 2015 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten nie został podpisany przez osobę umocowaną do reprezentowania Spółki oraz zawierał niewypełnione rubryki. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2015 r. zobowiązano skarżącą do podpisania oraz wypełnienia złożonego wniosku zgodnie z zawartym w nim pouczeniem - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 17 marca 2015 r. skarżąca nadesłała do Sądu podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr", który nadal zawierał niewypełnione rubryki dotyczące m.in.: uzasadnienia złożonego wniosku oraz oświadczenia o majątku i dochodach. Sąd stwierdził, że bez informacji, które powinny zostać przedstawione w prawidłowo uzupełnionym wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie jest możliwe zbadanie i ocenienie możliwości finansowych strony, które mają decydujące znaczenie w kwestii przyznania prawa pomocy. Z tego względu, Sąd pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła: 1. naruszenie art. 257 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało pozostawieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, podczas gdy Sąd na podstawie art. 255 P.p.s.a. winien wezwać skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów; 2. naruszenie art. 255 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy oświadczenie skarżącej było niewystarczające dla ustalenia jej stanu majątkowego i możliwości finansowych, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd winien na podstawie art. 255 P.p.s.a. wezwać skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 252 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek taki musi zostać złożony na urzędowym formularzu (§ 2 art. 252 P.p.s.a.). Konsekwencje niespełnienia wymogów wskazanych w art. 252 P.p.s.a. określa przepis art. 257 P.p.s.a., który stanowi że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W niniejszej sprawie skarżąca Spółka wprawdzie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jednakże formularz ten nie został wypełniony w części dotyczącej jego uzasadnienia oraz oświadczenia o majątku i dochodach Spółki (rubryki 5-10). W związku z powyższym Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącą Spółkę do uzupełnienia tych braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie uzupełniła braków wniosku, co w świetle art. 257 P.p.s.a. uzasadniało pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania.
Wbrew twierdzeniom Spółki w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 255 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w tym trybie jest więc możliwe jedynie w sytuacji gdy okoliczności przedstawione we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości. Natomiast brak podania we wniosku jakichkolwiek danych dotyczących posiadanego majątku i osiąganych dochodów uniemożliwia ocenę wniosku i stanowi brak formalny, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu na wezwanie Sądu pod rygorem określonym w ww. przepisach.
W świetle powyższego uznać należy, że nieuzupełnienie, na wezwanie sądu, braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz uzasadnienia, skutkować musiało zastosowaniem sankcji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło