I OZ 1338/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 823/14 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 18 lutego 2015 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten nie został podpisany przez osobę umocowaną do reprezentowania Spółki oraz zawierał niewypełnione rubryki. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2015 r. zobowiązano skarżącą do podpisania oraz wypełnienia złożonego wniosku zgodnie z zawartym w nim pouczeniem - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 17 marca 2015 r. skarżąca nadesłała do Sądu podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr", który nadal zawierał niewypełnione rubryki dotyczące m.in.: uzasadnienia złożonego wniosku oraz oświadczenia o majątku i dochodach. Sąd stwierdził, że bez informacji, które powinny zostać przedstawione w prawidłowo uzupełnionym wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie jest możliwe zbadanie i ocenienie możliwości finansowych strony, które mają decydujące znaczenie w kwestii przyznania prawa pomocy. Z tego względu, Sąd pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła: 1. naruszenie art. 257 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało pozostawieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, podczas gdy Sąd na podstawie art. 255 P.p.s.a. winien wezwać skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów; 2. naruszenie art. 255 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy oświadczenie skarżącej było niewystarczające dla ustalenia jej stanu majątkowego i możliwości finansowych, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd winien na podstawie art. 255 P.p.s.a. wezwać skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 252 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek taki musi zostać złożony na urzędowym formularzu (§ 2 art. 252 P.p.s.a.). Konsekwencje niespełnienia wymogów wskazanych w art. 252 P.p.s.a. określa przepis art. 257 P.p.s.a., który stanowi że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka wprawdzie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jednakże formularz ten nie został wypełniony w części dotyczącej jego uzasadnienia oraz oświadczenia o majątku i dochodach Spółki (rubryki 5-10). W związku z powyższym Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącą Spółkę do uzupełnienia tych braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie uzupełniła braków wniosku, co w świetle art. 257 P.p.s.a. uzasadniało pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania. Wbrew twierdzeniom Spółki w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 255 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w tym trybie jest więc możliwe jedynie w sytuacji gdy okoliczności przedstawione we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości. Natomiast brak podania we wniosku jakichkolwiek danych dotyczących posiadanego majątku i osiąganych dochodów uniemożliwia ocenę wniosku i stanowi brak formalny, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu na wezwanie Sądu pod rygorem określonym w ww. przepisach. W świetle powyższego uznać należy, że nieuzupełnienie, na wezwanie sądu, braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz uzasadnienia, skutkować musiało zastosowaniem sankcji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.