VII SA/Wa 2565/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi O S na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz O S kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 2565/14 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 110 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 217 ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) po rozpatrzeniu wniosku O S wykreślił z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, podmiot leczniczy - Spółka cywilna: O S. A P-S, którego przedsiębiorstwem był Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Lecznictwo Stomatologiczne, wpisany do rejestru pod numerem księgi rejestrowej nr [...]. W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że w dniu [...] czerwca 2013 r. O S złożyła wniosek o wykreślenie podmiotu leczniczego: Spółka cywilna O S A P – S, Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, Lecznictwo Stomatologiczne z siedzibą w [...], przy ul. [...]. We wniosku O S wskazała datę zakończenia działalności leczniczej jako [...] grudnia 2012 r. Załączyła oświadczenie, o którym mowa w art. 100 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. W kwestii dokumentacji medycznej wskazała, iż dokumentacja medyczna znajduje się w posiadaniu A P-S w miejscu działania nieistniejącej spółki. Analizując wniosek organ wskazał, że O S przedstawiła dokumenty potwierdzające rozwiązanie umowy spółki tj. wypowiedzenie udziałów w spółce z dnia [...] września 2012 r. oraz pisemnie potwierdzenie przyjęcie tego oświadczenia przez wspólniczkę A P-S z adnotacją o rozliczeniu, co stanowiło w ocenie organu podstawowy dowód na jej rozwiązanie. W toku postępowania uczestniczka A P - S przedstawiła dokumenty, wskazujące na istnienie spółki w innym składzie osobowym tj. z nowym wspólnikiem W S. Załączyła następujące uchwały: uchwałę nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o przyjęciu W S (podpisana tylko przez A P-S), uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o usunięciu ze spółki O S (podpisana przez W S i A P-S), uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o uchwaleniu aneksu spółki (podpisana przez W S i A P-Sy) oraz uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o zmianie statutu (podpisana przez W S i A P-S). Zdaniem organu twierdzenia przedstawione przez A P-S co do istnienia spółki, pozostawały w sprzeczności z deklaracją złożoną wspólnikowi - O S w dniu [...] października 2012 r. Żadna z ww. uchwał nie zawierała podpisu O S, która zgodnie z kodeksem cywilnym, do dnia [...] grudnia 2012r. była wspólnikiem spółki. Nadto zmiana osobowa nie została formalnie zgłoszona do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. O S - przedstawiła dalsze dowody potwierdzające likwidację przedmiotowej spółki - decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w sprawie ustania bytu prawnego spółki cywilnej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Lecznictwo Stomatologiczne A P-S, O S "[...] " s.c. Decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektora Izby Skarbowej w [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po analizie tych dokumentów Wojewoda [...] stwierdził, że wypowiedzenie udziałów jednego ze wspólników dwuosobowej spółki cywilnej, powoduje że spółka nie istnieje, dlatego pomiot leczniczy spółka cywilna - O S, A P - S został wykreślony z rejestru. Dalej organ rejestrowy wskazał, że jego rolą nie jest ocena relacji wspólników oraz genezy rozwiązania spółki, tylko fakt ważnego rozwiązania spółki cywilnej. A P-S kontynuuje prowadzenie działalności gospodarczej ale jako inny podmiot, zaś wskazywany przez nią nowy wspólnik W S, jest z nią wspólnikiem w nowej spółce cywilnej. Również w kwestii spornej dokumentacji medycznej, organ przyjął wersję wnioskodawczyni, bowiem A P-S nie podważała faktu posiadania dokumentacji medycznej jako zbioru, wskazywała jedynie na braki niektórych kartotek. A P-S złożyła do Ministra Zdrowia odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. o wykreśleniu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą Spółki Cywilnej - O S, A P-S. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co miało wpływ na treść wydanej decyzji, w szczególności: - art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 73 i art. 74 § 2 kpa poprzez brak zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu, wydanie decyzji przed upływem terminu wyznaczonego do składania wniosków, - naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów zgłoszonych w toku postępowania, brak wskazania dlaczego dowody przeciwne zostały odrzucone, - naruszenie art. 7 i art. 77 kpa poprzez pominięcie okoliczności oraz dowodów przemawiających na korzyść A P-S - naruszenie art. 81 kpa poprzez uznanie, że okoliczności faktyczne zostały udowodnione, w sytuacji gdy A P-S nie miała możliwości wypowiedzenia się co do wszystkich dowodów, - naruszenie art. 28 kpa przez uznanie, że O S, jako wnioskująca jest stroną postępowania, bądź posiada interes prawny, skoro wcześniej wystąpiła ze spółki i nie miała legitymacji czynnej, - przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego, 2. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji: - przyjęcie wniosku O S nie będącej już w tym czasie wspólnikiem spółki oraz uznanie, że może nadal spółkę reprezentować w postępowaniu administracyjnym - pominięcie dowodów przemawiających na korzyść istniejącej spółki i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy - przyjęcie gołosłownego oświadczenia O. S o miejscu przechowywania dokumentacji medycznej. Wskazując na powyższe wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz oddalenie wniosku o wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą z wnioskiem ewentualnym o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała między innymi, że organ administracyjny prowadził postępowanie stronniczo, oddalając wszystkie jej wnioski. O S wniosek złożyła w dniu [...] czerwca 2013r., kiedy nie była już udziałowcem spółki. Nie posiadała zatem żadnego interesu prawnego do występowania w sprawie w charakterze strony. Nadto nieprawdziwe były jej twierdzenia o miejscu przechowywania dokumentacji medycznej. Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania A P - S od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].03.2014 r. w sprawie wykreślenia z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą Spółki cywilnej: O S, A P-S - uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie I instancji w całości. W uzasadnieniu Minister Zdrowia podał, że pismem z dnia [...] września 2012 r. O S wypowiedziała swoje udziały w spółce cywilnej pod nazwą ,, [...] " Spółka Cywilna z siedzibą w [...], ze skutkiem na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego. Następnie pismem z dnia[...] października 2012 r. A P-S potwierdziła wypowiedzenie udziału w spółce cywilnej złożone przez O S. W związku z upływem czasu wypowiedzenia, nastąpiło rozwiązanie spółki. Jeżeli w spółce było dwóch wspólników, to wypowiedzenie udziału przez jednego z nich powoduje rozwiązanie spółki. Spółka jako umowa nie może istnieć z udziałem tylko jednej strony. W świetle powyższego, wobec rozwiązania spółki skutkującego brakiem podmiotu leczniczego, powinno nastąpić jego wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Jednak wniosek złożony przez O S do Wojewody [...] w dniu [...] czerwca 2013 r. w sprawie wykreślenia podmiotu leczniczego - Spółka cywilna: O S, A P-S - nie mógł stanowić podstawy do wykreślenia z rejestru, ponieważ nie pochodził od strony postępowania. Tym samym brak było podstaw do wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy strona postępowania nie istniała w dniu wydania decyzji. W takim przypadku Wojewoda [...] powinien był z urzędu dokonać stosownej czynności administracyjno - technicznej w księdze rejestrowej podmiotu leczniczego. O S wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 ust. 1 w zw. z art. 108 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie mogła być stroną postępowania o wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą spółki cywilnej: O S, A P-S, podczas gdy żądanie wykreślenia związane było z ustawowym obowiązkiem do zgłaszania zmiany danych i wykreślenia podmiotu objętego rejestrem, a zatem przysługiwał jej status strony; 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przejawiające się w przyjęciu, iż skarżąca złożyła wniosek o wykreślenie w dniu [...] czerwca 2013 roku, podczas gdy przedmiotowy wniosek został wysłany przez skarżącą do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu [...] grudnia 2012 roku; 3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 kpa poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi O S wskazała, że Minister Zdrowia bezzasadnie przyjął, że jej wniosek do Wojewody [...] w sprawie wykreślenia podmiotu leczniczego pn. Spółka cywilna: O S, A P - S został złożony w dniu [...] czerwca 2013 r. i nie mógł stanowić podstawy do wykreślenia z rejestru podmiotu leczniczego - spółki cywilnej, ponieważ nie pochodził od strony postępowania. Takie stanowisko stoi w sprzeczności z ogólnym celem prowadzenia rejestru podmiotów leczniczych, jakim jest przedstawianie faktycznej i aktualnej sytuacji danego podmiotu. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - "Podmiot wykonujący działalność leczniczą, wpisany do rejestru jest obowiązany zgłaszać organowi prowadzącemu rejestr wszelkie zmiany danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania". Nieuczynienie zadość przedmiotowemu obowiązkowi grozi karą pieniężną w wysokości do dziesięciokrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 107 ust. 2 i nast.). Stanowisko Ministra Zdrowia jest nielogiczne i sprzeczne z wykładnią art. 107 ww. ustawy. W przypadku utraty bytu spółki cywilnej - byli wspólnicy spółki cywilnej tworzącej podmiot leczniczy, nadal pozostają zobowiązani do zgłoszenia organowi prowadzącemu rejestr faktu utraty bytu przez spółkę. Odmienny wniosek prowadziłby do sytuacji, że po wygaśnięciu umowy spółki cywilnej - żaden z byłych wspólników nie jest uprawniony do złożenia wniosku o wykreślenie podmiotu leczniczego, gdyż jedynie sama spółka cywilna może złożyć wniosek o wykreślenie. Skoro jednak spółka cywilna nie istnieje - uprawnienie do złożenia przedmiotowego wniosku nie przysługiwałoby nikomu. Przepis art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, stanowi o tym kiedy wpis do rejestru podlega wykreśleniu, żaden ze wskazanych tam przypadków nie przewiduje wykreślenia podmiotu leczniczego z urzędu wobec utraty bytu prawnego przez spółkę cywilną tworzącą podmiot leczniczy. Ponadto, reguła postępowania wnioskowego jest uzasadniona faktem, iż we wniosku o wykreślenie podmiotu leczniczego z rejestru należy złożyć oświadczenie w przedmiocie osoby odpowiedzialnej za dokumentacje medyczną oraz miejsca przechowywania dokumentacji medycznej. W przypadku ewentualnego wszczęcia postępowania z urzędu - organ musiałby ustalać ww. okoliczności. O S żądała wykreślenia podmiotu leczniczego - spółki cywilnej: O S, A P-S, którego przedsiębiorstwem był NZOZ Lecznictwo Stomatologiczne z rejestru podmiotów leczniczych ze względu na swój ustawowy obowiązek. Niewłaściwe było uznanie, iż obowiązek ten zdezaktualizował się z chwilą ustania bytu spółki cywilnej. Byli wspólnicy spółki cywilnej są zobowiązani do formalnego zgłoszenia faktu ustania bytu spółki cywilnej w każdym miejscu, gdzie spółka taka widnieje jako podmiot funkcjonujący. Formalności te często są załatwiane przez wspólników już po wygaśnięciu umowy spółki. Skarżąca była uprawniona do złożenia wniosku o wykreślenie spółki cywilnej z rejestru podmiotów leczniczych, czynność ta nie przekraczała zakresu zwykłych czynności spółki. Wydając zaskarżoną decyzję Minister Zdrowia naruszył art. 28 kpa, zgodnie z którym: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dodatkowo, Minister Zdrowia nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy oraz nie rozpatrzył materiału dowodowego, czym naruszył art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Błędnie przyjął, iż skarżąca złożyła wniosek o wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą spółki cywilnej: O S, A P-S w dniu [...] czerwca 2013 roku. Tymczasem przedmiotowy wniosek został wysłany przez skarżącą do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu [...] grudnia 2012 roku, a zatem w chwili gdy spółka cywilna jeszcze istniała, co wyraźnie wynika z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Decyzja Ministra Zdrowia była lakoniczną a wręcz niedbała, a rozstrzygnięcie dowolne i nie poparte jakimkolwiek uzasadnieniem faktycznym i prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca O S złożyła wniosek (wysyłając pocztą do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]) o wykreślenie spółki cywilnej z rejestru podmiotów leczniczych dnia [...] grudnia 2012 roku. Przedmiotowy wniosek był uzupełniany pismem z dnia [...] lutego 2013 roku. Natomiast w dniu [...] czerwca 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii spornych w zakresie istnienia spółki przez Urząd Skarbowy i Urząd Statystyczny, a następnie wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania. Bez względu na taki tok postępowania, wniosek o wykreślenie spółki z rejestru został bezsprzecznie złożony w dniu [...] grudnia 2012r., a zatem w chwili, gdy spółka jeszcze istniała. Tym samym błędnie Minister Zdrowia przyjął, że wniosek złożony został w dniu [...] czerwca 2013 roku. Ustalenie to miało podstawowe znaczenie w sprawie, skoro organ uznał, iż wniosek pochodził od podmiotu nieuprawnionego, bowiem byłego wspólnika spółki cywilnej. Jednak nawet gdyby wniosek skarżącej został złożony w dniu [...] czerwca 2013 r. to i tak mógłby stanowić podstawę do rozpatrzenia sprawy o wykreślenie z rejestru podmiotu leczniczego - spółki cywilnej, ponieważ pochodził od strony postępowania - osoby mającej interes prawny w wykreśleniu spółki cywilnej: O S, A P-S z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. O S żądała wykreślenia podmiotu leczniczego z rejestru podmiotów leczniczych ze względu na swój ustawowy obowiązek. We wniosku wskazała datę zakończenia działalności leczniczej jako [...] grudnia 2012 r. Załączyła oświadczenie, o którym mowa w art. 100 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Wskazała, iż dokumentacja medyczna znajduje się w posiadaniu A P-S w miejscu działania nieistniejącej spółki. Zatem przedstawiła dokumenty potwierdzające rozwiązanie umowy spółki tj. wypowiedzenie udziałów w spółce z dnia [...] września 2012 r. oraz pisemnie potwierdzenie przyjęcie tego oświadczenia przez A P-S z adnotacją o rozliczeniu, co stanowiło podstawowy dowód na jej rozwiązanie. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - "Podmiot wykonujący działalność leczniczą, wpisany do rejestru jest obowiązany zgłaszać organowi prowadzącemu rejestr wszelkie zmiany danych objętych rejestrem w terminie 14 dni od dnia ich powstania". Zaniechanie tego obowiązku grozi karą pieniężną w wysokości do dziesięciokrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 107 ust. 2 i nast.). Stanowisko Ministra Zdrowia przedstawione w zaskarżonej decyzji było nielogiczne i sprzeczne z wykładnią art. 107 ww. ustawy. W przypadku utraty bytu spółki cywilnej - byli wspólnicy spółki cywilnej tworzącej podmiot leczniczy, nadal pozostają bowiem zobowiązani do zgłoszenia organowi prowadzącemu rejestr okoliczności utraty bytu przez spółkę. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, że po wygaśnięciu umowy spółki cywilnej - żaden z byłych wspólników nie byłby uprawniony do złożenia wniosku o wykreślenie podmiotu leczniczego, skoro zdaniem organu tylko sama spółka cywilna mogłaby złożyć wniosek o wykreślenie. Tym samym uprawnienie do złożenia przedmiotowego wniosku nie przysługiwałoby nikomu. Niewłaściwe było uznanie, iż obowiązek złożenia wniosku o wykreślenie podmiotu leczniczego zdezaktualizował się z chwilą ustania bytu spółki cywilnej. Byli wspólnicy spółki cywilnej są zobowiązani do zgłoszenia faktu ustania spółki cywilnej. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca była uprawniona do złożenia wniosku o wykreślenie spółki cywilnej z rejestru podmiotów leczniczych. Wydając zaskarżoną decyzję Minister Zdrowia naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 107 ust. 1 w zw. z art. 108 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Poza tym Minister Zdrowia dokonał wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Błędnie przyjął bowiem, że skarżąca złożyła wniosek o wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą spółki cywilnej: O S, A P-S w dniu [...] czerwca 2013 roku. Uznanie skarżącej O S za stronę postępowania administracyjnego wynika z istnienia prawem uzasadnionej możliwości żądania przez nią, podjęcia przez organ administracji publicznej określonej czynności. Nadto posiadanie interesu prawnego wynikało z konkretnego stanu faktycznego, z którym związana było określona norma prawa materialnego przyznająca to uprawnienie. Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania Minister Zdrowia uwzględni powyższą ocenę prawną i wyda stosowną decyzję. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a i c, 152 , 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.